Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі әлем маймылының түрі
Species of Old World monkey
Арыстанқұйрықты макака (Macaca silenus), сондай-ақ вандеру деп те аталады, Оңтүстік Үндістанның Батыс Гаттарына ендемик Ежелгі әлем маймылы.
The lion tailed macaque (Macaca silenus), also known as the wanderoo, is an Old World monkey endemic to the Western Ghats of South India.
Сипаттамалары
Арыстан құйрықты макактар қара түсті жүнді, ал беттерін қоршап тұрған жарқыраған сұр немесе күміс түсті маңдайшасы бар, ол екі жыныста да кездеседі. Беті түксіз және қара, бірақ бір жасқа дейінгі балаларда қызғылт түсті болады. Олар маңдайшасы үшін емес, ұзын, жұқа, жалаңаш құйрығы үшін аталған, оның ұшында арыстан сияқты қара түсті шоғыр бар. Олардың құйрығының ұзындығы шамамен 25 см (9,8 дюйм) құрайды. Көздері қара қабақтарымен қоршалған қара жаңғақ түстес. Арыстан құйрықты макактар, басқа макактар сияқты, тамақ сақтауға арналған терең жамбас қалталарына және төрт аяқты, қарсыласатын саусақтарына ие. Бетін қоршап тұрған маңдайшасы осы маймылға неміс тілінде "Бартаффе" – "сақалды маймыл" деген атты сыйлады. Денесінің ұзындығы және салмағы оларды кіші макак түрлерінің қатарына қосады. Балалары ашық түсті бетімен және маңдайшасыз туады, ал ересек маңдайшасы туғаннан кейін екі айдан соң өсе бастайды.
Lion tailed macaques are covered in black fur, and have a striking gray or silver mane that surrounds their face which can be found in both sexes. The face itself is hairless and black, being pinkish in infants less than a year old. They are named not for their mane, but for their tail, which is long, thin, and naked, with a lion like, black tail tuft at the tip. The size of their tail is about 25 cm (9.8 in) in length. Their eyes are a shade of hazelnut with highlighting black eyelids. Lion tailed macaques, like other macaques, have deep cheek pouches useful for storing food, and are quadrupedal with opposable digits. The mane that surrounds its face gives this monkey its German name Bartaffe – "beard ape". With a head body length of and a weight of , it ranks among the smaller macaques species. Offspring are born with lighter faces and no mane, with the adult mane growing in after two months after birth.
Егемендік және экология
Арыстанқұйрықты макак тропикалық ылғалды мәңгі жасыл орман немесе муссондық орманның жоғарғы жағында тіршілік ететін жануар. Ол күндізгі жануар, яғни тек күндіз белсенді болады. Белсенді кезде, күнінің жартысын азық іздеуге, ал қалған жартысын демалуға немесе жаңа азық іздейтін жерлерді табуға жұмсайды. Керала ормандырында олар көгершіндердің балапандарын және жұмыртқаларын жегендері байқалды. Жүктілік шамамен алты айға созылады. Жастар бір жыл бойы ана сүтімен қоректенеді. Әйелдер 4 жаста, ал еркектер 6 жаста жыныстық жағынан жетіледі. Табиғаттағы өмір сүру ұзақтығы шамамен 20 жылды құрайды, ал тұтқындықта 30 жылға дейін жетеді.
The lion tailed macaque is a rainforest dweller, often being found in the upper canopy of tropical moist evergreen forests or monsoon forests. It is diurnal, meaning it is active exclusively in daylight hours. When they are active, they will spend half the day foraging, and the other half will be spent resting or finding new areas to forage. In the forests of Kerala they were observed preying on nestlings and eggs of pigeons. Gestation lasts approximately six months. The young are nursed for one year. Sexual maturity is reached at four years for females, and six years for males. The life expectancy in the wild is approximately 20 years, while in captivity is up to 30 years.
Қауіптер
Арыстан құйрықты макактарды жыландар, жыртқыштар және ірі етқоректілер аулайды, бірақ табиғи жыртқыштардың популяция мөлшеріне тигізетін әсері, олардың ең басты қауіп-қатерімен салыстырғанда әлсіз. Арыстан құйрықты макактар үшін ең үлкен қауіп – көп көлемде ағаш кесу және шай мен кофе сияқты экзотикалық егістіктерге байланысты мекендеу ортасының фрагментациялануы. Екінші ең үлкен қауіп – адамдардың оларды ет үшін аң аулауы және тұтқындауы, әсіресе приматтарды бағалайтын аймақтарда. Сондай-ақ, макактар азық табу үшін орманнан шығуына байланысты адам мен приматтар арасында қақтығыстар жиілеп барады.
While lion tailed macaques are preyed on by snakes, raptors, and large carnivores, the impact of natural predators on population size does not compare to their largest threat. The largest threat to the lion tailed macaque is habitat fragmentation due to large amounts of timber harvesting and exotic plantations, such as tea and coffee. Their second largest threat is from humans hunting and trapping them for meat, especially within areas that have primates as their preferred food. There are also many human primate conflicts occurring now due to macaques venturing out of their forests to find food.
Қорғау және халық
2003 жылғы IUCN бағалауы бойынша, 3000–3500 осы жануарлар Тамил Наду, Керала, Карнатака штаттарының әртүрлі аймақтарында шашырап орналасқан. Арыстанқұйрықты макак – ең сирек кездесетін және жойылу қаупі төніп тұрған приматтардың бірі. Олардың ареалы ауыл шаруашылығының, шай, кофе, терек және цинхона егістіктерінің кеңеюі, суару және энергия өндіру үшін су қоймаларын салу, сондай-ақ осы қызметтерді қолдау үшін адамдардың қоныстануы салдарынан оқшауланып, фрагменттеуге ұшырады. Олар плантацияларда тұрмайды, тамақтанбайды және жол жүрмейді. Олардың мекендеу ортасының жойылғандығы және адамдарға жақын болмауы олардың популяциясының күрт төмендеуіне әкелді. 1977 жылдан 1980 жылға дейін арыстанқұйрықты макактардың жойылу қаупіне байланысты қоғамдық алаңдаушылық онжылдықтағы Үндістандағы ең қызыл экологиялық пікірталас – «Silent Valley-ді сақтау» науқанының орталық мәселесі болды. 1993–1996 жылдары Кераладағы Silent Valley ұлттық паркінде 14 топ байқалды, бұл олар үшін қалған ең жақсы сақталған және өміршең мекендердің бірі. Осы аймақта арыстанқұйрықты макактардың ең көп саны кездеседі. Кераладағы басқа қорғалатын аумақтар: Neyyar жабайы табиғат қорығы, Peppara жабайы табиғат қорығы, Shendurney жабайы табиғат қорығы, Periyar жолбарыс қорығы және оның ішкі аумақтары (Gavi және Konni), Eravikulam ұлттық паркі, Pambadum Shola ұлттық паркі, Parambikulam жолбарыс қорығы, Annaimalai жолбарыс қорығы, New Amarambalam қорық орман шаруашылығы, Aramlam жабайы табиғат қорығы, Chimmony жабайы табиғат қорығы және Wayanad аймағы. Арыстанқұйрықты макактардың 32 тобынан тұратын жеке және тұрақты популяциясы Карнатака штатының Сирси-Хонавара аймағында, түрдің ең солтүстік бөлігінде кездеседі. 2007 жылы Тамил Наду штатының Theni ауданында жүргізілген жергілікті санақ олардың санын шамамен 250 деп көрсетті, бұл үміт беретін көрсеткіш болды, себебі осы уақытқа дейін осы аймақта арыстанқұйрықты макактар тіркелмеген еді. Бұл түр сонымен қатар Тирунелвели ауданындағы Kalakkad Mundanthurai жолбарыс қорығының Papanasam бөлігінде, Палани тауларындағы жабайы табиғат қорығы мен ұлттық паркте, Тамил Надудағы Коимбатурдың Anaimalai жолбарыс қорығында кеңінен таралған. Көптеген зоопарктар осы түрдің сақталуына көмектесетін өрбу бағдарламаларына қатысады. Шамамен 338 макак зоопарктерде тіршілік етеді. Алайда, бұл түр енді «Әлемдегі ең қауіпті 25 приматтың» тізіміне кірмейді, себебі халықаралық ұйым Оңтүстік Үндістандағы жергілікті үкіметтер оны қорғау үшін тиісті шаралар қолданғанын анықтады.
An assessment in 2003 for IUCN reports 3000–3500 of these animals live scattered over several areas in Tamil Nadu, Kerala, Karnataka. The lion tailed macaque ranks among the rarest and most threatened primates. Their range has become increasingly isolated and fragmented by the spread of agriculture and tea, coffee, teak and cinchona, construction of water reservoirs for irrigation and power generation, and human settlements to support such activities. They do not live, feed or travel through plantations. Destruction of their habitat and their avoidance of human proximity have led to the drastic decrease of their population. From 1977 to 1980, public concern about the endanged status of lion tailed macaque became the focal point of Save Silent Valley, India's fiercest environmental debate of the decade. From 1993 to 1996, 14 troops were observed in Silent Valley National Park, Kerala, one of the most undisturbed viable habitats left for them. Silent Valley has the largest number of lion tailed macaques in South India. Other protected areas in Kerala include Neyyar Wildlife Sanctuary, Peppara Wildlife Sanctuary, Shendurney Wildlife Sanctuary, Periyar Tiger Reserve and its premises (Gavi and Konni), Eravikulam National Park, Pambadum Shola National Park, Parambikulam Tiger Reserve, Annaimalai Tiger Reserve, New Amarambalam Reserved Forest, Aralam Wildlife Sanctuary and Chimmony Wildlife Sanctuary and Wayanad region. A self sustainable single population of 32 groups of lion tailed macaques occurred in Sirsi Honnavara, Karnataka, the northernmost population of the species. A local census concluded in 2007, conducted in the Theni District of Tamil Nadu, put their numbers at around 250, which was considered encouraging, because until then, no lion tailed macaques had been reported in that specific area. The species is also prominently found in the Papanasam part of the Kalakkad Mundanthurai Tiger Reserve of Tirunelveli district, the Palani Hills Wildlife Sanctuary and National Park of Dindigul, the Anaimalai Tiger Reserve of Coimbatore in Tamil Nadu. Many zoos take part in breeding programs which help to secure the survival of this species. About 338 of these macaques are reported to live in zoos.) However, it is no longer on ‘The World's 25 Most Endangered Primates’ list, after the international body compiling it determined that the local governments in southern India had acted positively to protect it.