Кіріспе

Джон Гудвин (1594–1665) – ағылшын уағыздаушысы, теолог және көптеген еңбектердің авторы.

Ерте өмір

Гудвин Норфолк графтығында дүниеге келді және Кембридж университетіндегі Квинс колледжінде білім алды, онда магистр дәрежесін алып, 10 қарашада 1617 жылы стипендияға ие болды. Ол университетті тастап, үйленді, дін қызметкеріне бекітілді және туған жерінде, кейін Лондонда танымал уағызшы болды. 1622 жылы ол Ист-Рейнемде қызмет етті, онда Анна Тауншендтің қалдырған мүлігінен пайда тапты. Бір кезде ол Дувердегі Сент-Мэри шіркеуінде де қызмет еткен сияқты. 1632 жылы ол Лондонға келді, ал 18 желтоқсан 1633 жылы Джон Дэвенпорттың діннен шығуынан босаған Коулман-стриттегі Сент-Стефан шіркеуінің викарийі лауазымына тағайындалды. Ол өзі пуритандықтардың жағына шықты және сол кезде Джон Коттонның ықпалымен тәуелсіздікке бейімделді. 1635 жылы ол канондарды бұзғаны үшін сотқа шақырылды, бірақ түзетуге уәде бергені үшін епископ Уильям Жексон бұдан әрі шаралар қабылдамады. 1638 жылы Гудвин Сент-Стефан шіркеуінен сенім арқылы құтқарылу туралы өз пікірлерін білдірді, бұл пікір сол кезде арминиандық деп есептелді; ол әрқашан Кальвиннің кейбір мәселелерде оны қолдайтынын айтты. Бұл тақырып бойынша басқа қалалық дін қызметкерлерімен болған дау Жексонның араласуымен тоқтатылды, барлық тараптар пікірсайыстан бас тартуға келісті. Келесі жылы (1639) Гудвин білімді дін қызметкерлерінің қажеттілігін талап ету арқылы қарсыластарын қайта ашуға себеп болды. Жексон Уильям Лаудқа жақсы нәтижеге үміттенбейтінін хабарлады. Гудвин 1640 жылғы 30 маусымдағы жаңа канондарға қарсы Лондон дін қызметкерлерінің петициясын дайындауға қатысты. Оның қауым мүшелерінің бірі – кеңесші Айзек Пеннингтон болды, ол оның қауымдық қоғамына қосылды. 1639 жылы Гудвин Генри Рамсденнің өлімнен кейінгі уағыздарына алғысөз жазды. Келесі екі жыл ішінде ол бірнеше уағыз жариялады, сондай-ақ 1641 жылы Уотлинг-стриттегі Сент-Джонс шіркеуінің Джордж Уокердің ұстанымдарын сынаған трактат жариялады. Уокер Гудвинге және басқаларға сенім арқылы құтқарылу туралы мәселеде социниандықпен айыптады.

Азамат соғысы кезеңі

Гудвин демократиялық пуритандықтарды, содан кейін парламентке қарсы армияның алғашқы дін қызметкерлерінің бірі болды. Оның Anti Cavalierisme (1642) еңбегінде "қазір Англияны Ирландияға айналдыру үшін соққыға ұшыратушы" партияны басу үшін соғыс қажеттігі туралы жарияланды. Ол патшалардың құдайлық құқығы туралы ілімді өзінің Os Ossorianum, немесе епископқа арналған сүйек еңбегінде Оссори епискобы Гриффит Уильямсқа қарсы шабуылдады. Ол сондай-ақ, Θεομαχία (1644) еңбегінде пресвитериандарды қуғын-сүргінші партия ретінде шабуылдады. 1645 жылғы мамыр айында ол өзінің еншісінде баптизм мен Иеміздің кешкі асын кездейсоқ өткізуден бас тартқаны үшін, оның еншісінде келісімге қосылған қауым құрудан бас тартқаны үшін, өмір сүруінен шығарылды. Гудвин дереу Коулман көшесінде тәуелсіз шіркеу құрды, оған көптеген адамдар қосылды. Уильям Тейлор, оның орнын басуы үшін тағайындалған, өз кезегінде 1649 жылы шығарылды, 1657 жылы қалпына келтірілді. Гудвин шіркеуді пайдалануға рұқсат алды, бірақ табысы азайды. Осы кезеңде оның тыңдаушыларының арасында Томас Фирмин де болды, ол оның уағыздарын қысқаша жазып алды. Томас Эдвардстың Gangraena (1646) еңбегінде Гудвинге шабуыл жасалды; сол жылы жарық көрген екінші және үшінші бөліктерінде Эдвардс Гудвиннің анонимді Cretensis жауабынан жауыз шабуылдарға ұшырады. Гудвин – 'социнизм, арминиандық, антиномиандық, тәуелсіздік, паптық және тіпті күмәнділіктің құрамасы'. Ол өзінің шіркеуінің бірнеше мүшелерімен бірге 'көктемде спорттық ойындарға қатысты'. Cretensis сонымен қатар Гудвин білетін Джеремия Берроуз бен Уильям Гринхиллді, сонымен қатар Роберт Козенс пен Джон Эллисті қорғады, онда Эдвардс байланысты шақырды (олардың барлығын бір-бірімен жапсырып). Гудвин өзінің Hagiomastix, немесе Сәуделердің жазасы (1647) еңбегі арқылы Ньюгейттегі Христос шіркеуінің викарі Уильям Дженкинмен қақтығысты, оның куәлігін Сион колледжіндегі елу сегіз пресвитериан діни қызметкері қолдады (14 желтоқсан 1647). Гудвиннің шіркеуінің он алты мүшесі оның жағында болу себептерін түсіндіріп, Apologetical Account (1647) шығарды. Дженкинге Крайст-Черч ауруханасының ушері Джон Викарс көмектесті, ол 1648 жылы "Коулман көшесінің конклавы" мен оның пасторы, "бұл өте үлкен Гарагантуя", "схизматиктердің басты алдамшысы" туралы күлкілі сипаттама жариялады. Бұл суретте Гудвиннің бейнесі (Уильям Ричардсонның оюы) жел тегершігі мен ауа райының бұрандасымен, жел беретін "қадір-қасиетін" және "қателігін" бейнелейді. Гудвин Аконтидің Stratagemata Satanae (1648 жылғы наурыз) шығармасының бір бөлігін Шайтанның стратегиясы немесе Ібілістің кабинет кеңесі деп аударып, баспаға шығарды. Аконтий діни төзімділіктің жақтаушысы, енді Фрэнсис Чейнелл оны "құқықсыз социниан" деп атады. Чейнелл Вестминстер Ассамблеясында Гудвиннің кітабын айыптауды пайдасыз іздеді, бірақ сұраныс бойынша (1650) бұл туралы өз ойларын басып шығарды. Бұл аударма Darkness Discovered; немесе Ібілістің құпия стратегиясы ашылды (1651) деген жаңа атпен қайта басылды. Гудвин әскер басшыларының ең төтенше шараларын қорғады. Джон Гири жауап берген Might and Right Well Met (1648) еңбегінде ол Гордтың тазалауын мақтады. Ол патшаны жазалау мен өлтіру аралығында оған рухани қызмет көрсеткен пуритан діни қызметкерлердің бірі болды. Гудвин өзінің Ὑβριστοδίκαι еңбегінде атап өткен. Әділдіктің обстрвтоврлері (1649 жылғы 30 мамыр) ол Карлмен бір сағат немесе одан да көп уақыт сөйлескенін, бірақ оның сапары әсер етпегенін айтады. Ол сол трактатта халықтың егемендік құқықтарын нық қорғады, Джон Милтонның Tenure of Kings and Magistrates (1649 жылғы 13 ақпан) деген еңбегін мақұлдап, Чарльзға қарсы іс-қимыл заңның сөзіне сәйкес болмаса, оның рухына сай болды деп мәлімдеді. Екі Hymns or Spiritual Songs (1651) 24 қазан 1651 жылы Ворчестер шайқасындағы жеңіске алғыс айту күні оның қауымында айтылды. Осы уақыт аралығында ол теологиялық пікірталастарға араласты. Оның жалпы құтқарылуды қорғау, Ἀπολύτρωσις ἀπολύτρωσεως, немесе құтқарылу құтқарылды, 1651 жылы пайда болды (1840 жылы қайта басылды); оның Water Dipping no Firm Footing (1653) және Cata Baptism (1655) баптистерге қарсы айтыстар болды. Оливер Кромвельдің "Триерлері" негізінен тәуелсіз болғандықтан, ол жаңа шіркеулік деспотизммен татуласпады; ол оны өзінің Bασανισταί. Or the Triers [немесе Tormenters] Tried (1657) еңбегінде сынады. Гудвин өзінің бүкіл жер бетінде күресуге мәжбүр екендігі туралы айтады (Cata Baptism-ге бағышталу). Оның идеялары көбінесе күту болды. Оның рационалды мінезі оны іздеушілер мен квакерлердің қарсыласы етіп, оған Кембридж платонистерімен кейбір ұқсастықтар берді. Ол Аконтийге рұхсат етілген, негізгі нәрселердегі қателіктер мен басқа нәрселердегі төзімділік арасындағы айырмашылықты қабылдамайды. Ол адамдардың 'көкіден жарық, көктен от сұрауы керек' (1648 жылғы Satan's Stratagems кіріспесі). Divine Authority of the Scriptures Asserted (1648) еңбегінде, Ричард Бакстердің мақтауын алған, ол, Джордж Фокс пен Роберт Барклайды күткендей, Құдай сөзі 'жазылғаннан бұрын әлемде, тіпті адамдардың жүректерінде және саналарында болды' деп мәлімдейді. Оның Pagans Debt and Dowry (1651; 1671, Томас Барлоуға жауап), Овадия Хаумен пікірталас тудырды, ол христиандықтың әріптері болмаса да, мүшріктер құтылуға лайық екенін дәлелдейді. Гудвин сонымен қатар еврейлердің болашақ шақырылысын сенді және мыңжылдықшыл болды. Оның көзқарастары A Post Script or Appendix to [. .] Hagiomastix (1647) еңбегінде жазылған. Гудвиннің жиналған қауымының мүшесі, Даниель Тейлор, кейін Оливер Кромвельге Certain Queries (1651) атты трактатта Англияға еврейлерді қайта қабылдау туралы өтініш жасады.

Қайта қалпына келтіруден кейін

Реставрация кезінде Гудвин, Джон Милтонмен бірге, 1660 жылғы 16 маусымда қамауға алынды. Ол жасырын өмір сүрді, соңында он сегіз адамның ішінде, кез келген мемлекеттік қызметтен мәңгілікке шеттетілгендердің тізіміне енді. Оның Ὑβριστοδίκαι (27 тамыз) Олд-Бейлиде дарға асылғандардың қолымен өртеліп жойылды. Гилберт Бернеттің сөзіне сенсек, оның салыстырмалы түрде жазадан құтылуының себебі оның арминиандық беделі болды. Ол көп ұзамай Коулман-стрит қауымына қайтып келді, бірақ Сент-Стефан шіркеуінен алған табысына ие бола алмады, оның орнына Теофилус Альфорд 1661 жылғы 29 мамырда оның ізбасары болып тағайындалды. Гудвин 1654 және 1655 жылдары Бесінші монархиялықтарға қарсы жазған болатын; бірақ Томас Веннердің үйі, одан Веннердің көтерілісі басталған, Коулман-стриттегі Сван аллеясында орналасқан еді, және 1653 жылы осы жерде Гудвиннің кабинеті болды. Бұл Бернеттің Гудвинді осы ынтақтардың бірі деп жазған себебін түсіндіруі мүмкін. Веннердің көтерілісі басталғаннан кейін Гудвиннің шіркеуі 1661 жылғы қаңтарда «Дінді қылышпен таратуға» қатысты ешқандай қолдау көрсетпейтінін жариялаған мәлімдеме жасады. Гудвин 1660 жылғы «Кешірім және ұмыту туралы» заңда мемлекеттік лауазымдарды атқарудан шеттетілген адамдардың бірі ретінде аталды. Ол 1665 жылы обадан қайтыс болды. Алғашқы некесінен жеті баласы болды, олардың екеуі 1645 жылы дүние салды.