Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Гудвин (1594–1665) – ағылшын уағыздаушысы, теолог және көптеген еңбектердің авторы.
English preacher, theologian and prolific author
John Goodwin (1594–1665) was an English preacher, theologian and prolific author of significant books.
Ерте өмір
Гудвин Норфолк графтығында дүниеге келді және Кембридж университетіндегі Квинс колледжінде білім алды, онда магистр дәрежесін алып, 10 қарашада 1617 жылы стипендияға ие болды. Ол университетті тастап, үйленді, дін қызметкеріне бекітілді және туған жерінде, кейін Лондонда танымал уағызшы болды. 1622 жылы ол Ист-Рейнемде қызмет етті, онда Анна Тауншендтің қалдырған мүлігінен пайда тапты. Бір кезде ол Дувердегі Сент-Мэри шіркеуінде де қызмет еткен сияқты. 1632 жылы ол Лондонға келді, ал 18 желтоқсан 1633 жылы Джон Дэвенпорттың діннен шығуынан босаған Коулман-стриттегі Сент-Стефан шіркеуінің викарийі лауазымына тағайындалды. Ол өзі пуритандықтардың жағына шықты және сол кезде Джон Коттонның ықпалымен тәуелсіздікке бейімделді. 1635 жылы ол канондарды бұзғаны үшін сотқа шақырылды, бірақ түзетуге уәде бергені үшін епископ Уильям Жексон бұдан әрі шаралар қабылдамады. 1638 жылы Гудвин Сент-Стефан шіркеуінен сенім арқылы құтқарылу туралы өз пікірлерін білдірді, бұл пікір сол кезде арминиандық деп есептелді; ол әрқашан Кальвиннің кейбір мәселелерде оны қолдайтынын айтты. Бұл тақырып бойынша басқа қалалық дін қызметкерлерімен болған дау Жексонның араласуымен тоқтатылды, барлық тараптар пікірсайыстан бас тартуға келісті. Келесі жылы (1639) Гудвин білімді дін қызметкерлерінің қажеттілігін талап ету арқылы қарсыластарын қайта ашуға себеп болды. Жексон Уильям Лаудқа жақсы нәтижеге үміттенбейтінін хабарлады. Гудвин 1640 жылғы 30 маусымдағы жаңа канондарға қарсы Лондон дін қызметкерлерінің петициясын дайындауға қатысты. Оның қауым мүшелерінің бірі – кеңесші Айзек Пеннингтон болды, ол оның қауымдық қоғамына қосылды. 1639 жылы Гудвин Генри Рамсденнің өлімнен кейінгі уағыздарына алғысөз жазды. Келесі екі жыл ішінде ол бірнеше уағыз жариялады, сондай-ақ 1641 жылы Уотлинг-стриттегі Сент-Джонс шіркеуінің Джордж Уокердің ұстанымдарын сынаған трактат жариялады. Уокер Гудвинге және басқаларға сенім арқылы құтқарылу туралы мәселеде социниандықпен айыптады.
Goodwin was born in Norfolk and educated at Queens' College, Cambridge, where he graduated M. A. and obtained a fellowship on 10 November 1617. He left the university and married, took orders and was a popular preacher in his home county and later in London. In 1622 he was the incumbent at East Raynham where he benefited from a bequest by Anne Townshend. For a time he seems to have officiated at St. Mary's, Dover. In 1632 he came to London, and on 18 December 1633 was instituted to the vicarage of St. Stephen's, Coleman Street, vacated by the nonconformist secession of John Davenport. He himself sided with the puritans, and at that period inclined to independency under the influence of John Cotton. In 1635 he was convened for breach of canons, but on his promise of amendment Bishop William Juxon took no further proceedings. In 1638 Goodwin broached from the pulpit of St. Stephen's his opinions on justification by faith, taking a view which was already regarded as practically Arminian; he always cited Calvin as bearing him out on some points. A pulpit controversy with other city ministers on this topic was calmed by Juxon, all parties agreeing to desist. Next year (1639) Goodwin angered his opponents anew by insisting on the need of a learned ministry. Juxon reported to William Laud that he did not despair of a good issue. Goodwin had a hand in drafting the London clerical petition against the new canons of 30 June 1640. Alderman Isaac Pennington was one of his parishioners, and joined his congregational society. In 1639 Goodwin wrote a preface to the posthumous sermons of Henry Ramsden. During the next two years he published several sermons, and a tract (1641) criticising the positions of George Walker, of St. John's, Watling Street. Walker retorted upon Goodwin and others with a charge of Socinianism in the article of justification.
Азамат соғысы кезеңі
Гудвин демократиялық пуритандықтарды, содан кейін парламентке қарсы армияның алғашқы дін қызметкерлерінің бірі болды. Оның Anti Cavalierisme (1642) еңбегінде "қазір Англияны Ирландияға айналдыру үшін соққыға ұшыратушы" партияны басу үшін соғыс қажеттігі туралы жарияланды. Ол патшалардың құдайлық құқығы туралы ілімді өзінің Os Ossorianum, немесе епископқа арналған сүйек еңбегінде Оссори епискобы Гриффит Уильямсқа қарсы шабуылдады. Ол сондай-ақ, Θεομαχία (1644) еңбегінде пресвитериандарды қуғын-сүргінші партия ретінде шабуылдады. 1645 жылғы мамыр айында ол өзінің еншісінде баптизм мен Иеміздің кешкі асын кездейсоқ өткізуден бас тартқаны үшін, оның еншісінде келісімге қосылған қауым құрудан бас тартқаны үшін, өмір сүруінен шығарылды. Гудвин дереу Коулман көшесінде тәуелсіз шіркеу құрды, оған көптеген адамдар қосылды. Уильям Тейлор, оның орнын басуы үшін тағайындалған, өз кезегінде 1649 жылы шығарылды, 1657 жылы қалпына келтірілді. Гудвин шіркеуді пайдалануға рұқсат алды, бірақ табысы азайды. Осы кезеңде оның тыңдаушыларының арасында Томас Фирмин де болды, ол оның уағыздарын қысқаша жазып алды. Томас Эдвардстың Gangraena (1646) еңбегінде Гудвинге шабуыл жасалды; сол жылы жарық көрген екінші және үшінші бөліктерінде Эдвардс Гудвиннің анонимді Cretensis жауабынан жауыз шабуылдарға ұшырады. Гудвин – 'социнизм, арминиандық, антиномиандық, тәуелсіздік, паптық және тіпті күмәнділіктің құрамасы'. Ол өзінің шіркеуінің бірнеше мүшелерімен бірге 'көктемде спорттық ойындарға қатысты'. Cretensis сонымен қатар Гудвин білетін Джеремия Берроуз бен Уильям Гринхиллді, сонымен қатар Роберт Козенс пен Джон Эллисті қорғады, онда Эдвардс байланысты шақырды (олардың барлығын бір-бірімен жапсырып). Гудвин өзінің Hagiomastix, немесе Сәуделердің жазасы (1647) еңбегі арқылы Ньюгейттегі Христос шіркеуінің викарі Уильям Дженкинмен қақтығысты, оның куәлігін Сион колледжіндегі елу сегіз пресвитериан діни қызметкері қолдады (14 желтоқсан 1647). Гудвиннің шіркеуінің он алты мүшесі оның жағында болу себептерін түсіндіріп, Apologetical Account (1647) шығарды. Дженкинге Крайст-Черч ауруханасының ушері Джон Викарс көмектесті, ол 1648 жылы "Коулман көшесінің конклавы" мен оның пасторы, "бұл өте үлкен Гарагантуя", "схизматиктердің басты алдамшысы" туралы күлкілі сипаттама жариялады. Бұл суретте Гудвиннің бейнесі (Уильям Ричардсонның оюы) жел тегершігі мен ауа райының бұрандасымен, жел беретін "қадір-қасиетін" және "қателігін" бейнелейді. Гудвин Аконтидің Stratagemata Satanae (1648 жылғы наурыз) шығармасының бір бөлігін Шайтанның стратегиясы немесе Ібілістің кабинет кеңесі деп аударып, баспаға шығарды. Аконтий діни төзімділіктің жақтаушысы, енді Фрэнсис Чейнелл оны "құқықсыз социниан" деп атады. Чейнелл Вестминстер Ассамблеясында Гудвиннің кітабын айыптауды пайдасыз іздеді, бірақ сұраныс бойынша (1650) бұл туралы өз ойларын басып шығарды. Бұл аударма Darkness Discovered; немесе Ібілістің құпия стратегиясы ашылды (1651) деген жаңа атпен қайта басылды. Гудвин әскер басшыларының ең төтенше шараларын қорғады. Джон Гири жауап берген Might and Right Well Met (1648) еңбегінде ол Гордтың тазалауын мақтады. Ол патшаны жазалау мен өлтіру аралығында оған рухани қызмет көрсеткен пуритан діни қызметкерлердің бірі болды. Гудвин өзінің Ὑβριστοδίκαι еңбегінде атап өткен. Әділдіктің обстрвтоврлері (1649 жылғы 30 мамыр) ол Карлмен бір сағат немесе одан да көп уақыт сөйлескенін, бірақ оның сапары әсер етпегенін айтады. Ол сол трактатта халықтың егемендік құқықтарын нық қорғады, Джон Милтонның Tenure of Kings and Magistrates (1649 жылғы 13 ақпан) деген еңбегін мақұлдап, Чарльзға қарсы іс-қимыл заңның сөзіне сәйкес болмаса, оның рухына сай болды деп мәлімдеді. Екі Hymns or Spiritual Songs (1651) 24 қазан 1651 жылы Ворчестер шайқасындағы жеңіске алғыс айту күні оның қауымында айтылды. Осы уақыт аралығында ол теологиялық пікірталастарға араласты. Оның жалпы құтқарылуды қорғау, Ἀπολύτρωσις ἀπολύτρωσεως, немесе құтқарылу құтқарылды, 1651 жылы пайда болды (1840 жылы қайта басылды); оның Water Dipping no Firm Footing (1653) және Cata Baptism (1655) баптистерге қарсы айтыстар болды. Оливер Кромвельдің "Триерлері" негізінен тәуелсіз болғандықтан, ол жаңа шіркеулік деспотизммен татуласпады; ол оны өзінің Bασανισταί. Or the Triers [немесе Tormenters] Tried (1657) еңбегінде сынады. Гудвин өзінің бүкіл жер бетінде күресуге мәжбүр екендігі туралы айтады (Cata Baptism-ге бағышталу). Оның идеялары көбінесе күту болды. Оның рационалды мінезі оны іздеушілер мен квакерлердің қарсыласы етіп, оған Кембридж платонистерімен кейбір ұқсастықтар берді. Ол Аконтийге рұхсат етілген, негізгі нәрселердегі қателіктер мен басқа нәрселердегі төзімділік арасындағы айырмашылықты қабылдамайды. Ол адамдардың 'көкіден жарық, көктен от сұрауы керек' (1648 жылғы Satan's Stratagems кіріспесі). Divine Authority of the Scriptures Asserted (1648) еңбегінде, Ричард Бакстердің мақтауын алған, ол, Джордж Фокс пен Роберт Барклайды күткендей, Құдай сөзі 'жазылғаннан бұрын әлемде, тіпті адамдардың жүректерінде және саналарында болды' деп мәлімдейді. Оның Pagans Debt and Dowry (1651; 1671, Томас Барлоуға жауап), Овадия Хаумен пікірталас тудырды, ол христиандықтың әріптері болмаса да, мүшріктер құтылуға лайық екенін дәлелдейді. Гудвин сонымен қатар еврейлердің болашақ шақырылысын сенді және мыңжылдықшыл болды. Оның көзқарастары A Post Script or Appendix to [. .] Hagiomastix (1647) еңбегінде жазылған. Гудвиннің жиналған қауымының мүшесі, Даниель Тейлор, кейін Оливер Кромвельге Certain Queries (1651) атты трактатта Англияға еврейлерді қайта қабылдау туралы өтініш жасады.
Goodwin was one of the earliest clerical supporters of the democratic puritans, and then of the army against the Parliament. His Anti Cavalierisme (1642) proclaims the need of war to suppress the party 'now hammering England to make an Ireland of it.' The doctrine of the divine right of kings he assailed in his Os Ossorianum, or a Bone for a Bishop, against Griffith Williams, bishop of Ossory. He also attacked the presbyterians as a persecuting party in his Θεομαχία, or the grand imprudence of fighting against God (1644). In May 1645 he was ejected from his living for refusing to administer indiscriminately in his parish the baptism and the Lord's Supper, setting up a covenanted community within his parish. Goodwin immediately set up an independent church in Coleman Street, which had a large following. William Taylor, his appointed successor at St. Stephen's, was in his turn ejected in 1649, to be restored in 1657. Goodwin obtained the use of the church, but with a diminished revenue. Among his hearers at this period was Thomas Firmin, who took down his sermons in shorthand. The Gangraena (1646) of Thomas Edwards included Goodwin among the subjects of attack; in the second and third parts, published in the same year, Edwards was provoked into savage onslaughts by Goodwin's anonymous reply Cretensis. Goodwin is 'a monstrous sectary, a compound of Socinianism, Arminianism, antinomianism, independency, popery, yea and of scepticism.' He and several of his church 'go to bowls and other sports on days of public thanksgiving.' Cretensis also defended Jeremiah Burroughs and William Greenhill whom Goodwin knew, and also Robert Cosens and John Ellis where the connection was prompted by Edwards (who hit back at them all bracketed together). Goodwin, by his Hagiomastix, or the Scourge of the Saints (1647) came into collision with William Jenkyn, vicar of Christ Church, Newgate, whose Testimony was endorsed (14 December 1647) by fifty eight presbyterian divines at Sion College. Sixteen members of Goodwin's church issued an Apologetical Account (1647) of their reasons for standing by him. Jenkyn was aided by John Vicars, usher in Christ Church Hospital, who published (1648) an amusing description of 'Coleman street conclave' and its minister, 'this most huge Garagantua,' the 'schismatics cheater in chief.' This contains a likeness of Goodwin (engraved by William Richardson) surmounted by a windmill and weathercock, 'pride' and 'error' supplying the breeze. Goodwin translated and printed a part of the Stratagemata Satanae (March 1648) of Acontius under the title Satan's Stratagems; or the Devil's Cabinet Councel discovered, with recommendatory epistles by himself and John Durie. Acontius, an advocate of religious tolerance, was now stigmatised by Francis Cheynell as a 'sneaking Socinian'. Cheynell sought in vain in the Westminster Assembly to obtain a condemnation of Goodwin's book, but printed (1650) his thoughts about it by request. The translation was reissued with a new title, Darkness Discovered; or the Devil's secret Stratagems laid open (1651). Goodwin defended the most extreme measures of the army leaders. In his Might and Right Well Met (1648), which was answered by John Geree, he applauded Pride's Purge. He was one of the puritan divines who, in the interval between the sentence and execution of the king, offered him their spiritual services. Goodwin mentions in his Ὑβριστοδίκαι. The Obstrvctovrs of Justice (30 May 1649), that he had an hour's conversation or more with Charles, but was not impressed by his visit. He firmly contended in the same tract for the sovereign rights of the people, quoted approvingly John Milton's Tenure of Kings and Magistrates (13 February 1649), and maintained that the proceedings against Charles followed the spirit of the law if not the letter. Two Hymns or Spiritual Songs (1651) were sung in his congregation on 24 October 1651, the thanksgiving day for the victory at the Battle of Worcester. Meanwhile, he pursued theological controversies. His defense of general redemption, Ἀπολύτρωσις ἀπολύτρωσεως, or Redemption Redeemed, appeared in 1651 (reprinted 1840); his Water Dipping no Firm Footing (1653) and Cata Baptism (1655) were polemics against baptists. The circumstance that Oliver Cromwell's 'Triers' were mostly independents did not reconcile him to the new ecclesiastical despotism; he arraigned it in his Bασανισταί. Or the Triers [or Tormenters] Tried (1657). Goodwin speaks of himself as having to contend in a manner with the whole earth' (dedication to Cata Baptism). His ideas were often anticipations. His rational temper made him the opponent of Seekers and Quakers, and gave him some affinity with the Cambridge Platonists. He rejected the distinction allowed by Acontius, between tolerance of error in fundamentals and in other points. He would have men 'call more for light and less for fire from heaven' (epistle in Satan's Stratagems, 1648). In his Divine Authority of the Scriptures Asserted (1648), which won the commendation of Richard Baxter, he maintains, anticipating George Fox and Robert Barclay, that the word of God 'was extant in the world, nay in the hearts and consciences of men, before there was any copy of the word extant in writing.' In his Pagans Debt and Dowry (1651; 1671, a reply to Thomas Barlow), which led to a controversy with Obadiah Howe, he argues that without the letter of the gospel heathens may be saved. Goodwin was also a believer in the future calling of the Jews and was a millenarian. His views are expressed in A Post Script or Appendix to [. .] Hagiomastix (1647). A member of Goodwin's gathered congregation, Daniel Taylor, later petitioned Oliver Cromwell for the readmission of the Jews to England in a treatise entitled Certain Queries (1651).
Қайта қалпына келтіруден кейін
Реставрация кезінде Гудвин, Джон Милтонмен бірге, 1660 жылғы 16 маусымда қамауға алынды. Ол жасырын өмір сүрді, соңында он сегіз адамның ішінде, кез келген мемлекеттік қызметтен мәңгілікке шеттетілгендердің тізіміне енді. Оның Ὑβριστοδίκαι (27 тамыз) Олд-Бейлиде дарға асылғандардың қолымен өртеліп жойылды. Гилберт Бернеттің сөзіне сенсек, оның салыстырмалы түрде жазадан құтылуының себебі оның арминиандық беделі болды. Ол көп ұзамай Коулман-стрит қауымына қайтып келді, бірақ Сент-Стефан шіркеуінен алған табысына ие бола алмады, оның орнына Теофилус Альфорд 1661 жылғы 29 мамырда оның ізбасары болып тағайындалды. Гудвин 1654 және 1655 жылдары Бесінші монархиялықтарға қарсы жазған болатын; бірақ Томас Веннердің үйі, одан Веннердің көтерілісі басталған, Коулман-стриттегі Сван аллеясында орналасқан еді, және 1653 жылы осы жерде Гудвиннің кабинеті болды. Бұл Бернеттің Гудвинді осы ынтақтардың бірі деп жазған себебін түсіндіруі мүмкін. Веннердің көтерілісі басталғаннан кейін Гудвиннің шіркеуі 1661 жылғы қаңтарда «Дінді қылышпен таратуға» қатысты ешқандай қолдау көрсетпейтінін жариялаған мәлімдеме жасады. Гудвин 1660 жылғы «Кешірім және ұмыту туралы» заңда мемлекеттік лауазымдарды атқарудан шеттетілген адамдардың бірі ретінде аталды. Ол 1665 жылы обадан қайтыс болды. Алғашқы некесінен жеті баласы болды, олардың екеуі 1645 жылы дүние салды.
At the Restoration Goodwin, with John Milton, was ordered into custody on 16 June 1660. He kept out of the way, and at length was placed in the indemnity, among eighteen persons perpetually incapacitated for any public trust. His Ὑβριστοδίκαι was burned (27 August) by the hangman at the Old Bailey. According to Gilbert Burnet, his comparative immunity was due to his Arminian reputation. He soon returned to his Coleman Street congregation, though not to the emoluments of St. Stephen's, of which he was deprived and Theophilus Alford admitted as his successor, on 29 May 1661. He had written strenuously against the Fifth monarchy men in 1654 and 1655; but Thomas Venner's meeting house, from which Venner's Rising proceeded, was in Swan Alley, Coleman Street, and here also, in 1653, was Goodwin's study. This may explain why Burnet wrote that Goodwin was one of these enthusiasts. Immediately on Venner's rising, Goodwin's church issued a Declaration (January 1661) disclaiming all sympathy with this or any attempt 'to propagate religion by the sword.' Goodwin was named as one of the men who was excluded from holding any state office in the Indemnity and Oblivion Act 1660. He died in the plague year, 1665. By his early marriage he had seven children, two of whom died in 1645.