Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Генри Эйнсворт (1571–1622) – ағылшын нонконформист пасторы және ғалымы. 1597 жылдан бастап ол Фрэнсис Джонсонмен бірге Амстердамдағы Ежелгі шіркеуге жетекшілік етті, бұл Брауншылар немесе ағылшын сепаратистерінің қауымы болды. Олардың арасы ажырасқаннан кейін өзінің жеке қауымын басқарды. Оның иврит кітаптарын аударулары мен түсіндірмелері ғасырлар бойы үлкен әсер етті.
English Nonconformist clergyman and scholar (1571–1622)
Henry Ainsworth (1571–1622) was an English Nonconformist clergyman and scholar. He led the Ancient Church, a Brownist or English Separatist congregation in Amsterdam alongside Francis Johnson from 1597, and after their split led his own congregation. His translations of and commentaries on the Hebrew scriptures were influential for centuries.
Сепаратистік мансап
Эйнсворт Норфолк графтығының Свантон Морли ауылындағы шаруа отбасында дүниеге келген. Ол Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде білім алған, кейіннен Кейус колледжіне ауысқан, бірақ бітірмей кетіп қалған. Чиркөйдегі пуритандық партиямен байланысқа түскен соң, ол Брауншылдарға қосылды, бірақ Лондонда тұтқындалғаннан кейін және Ирландияда тұтқындалғаннан кейін Англия шіркеуіне мойынсұнды. 1597 жылы Эйнсворт Амстердамға көшіп, "Амстердамдағы тұйық көшеде" үй тауып, кітап сатушының жұмысшысы болып жұмыс істеді және өте кедейлікте өмір сүрді. Роджер Уильямстың айтуынша, Эйнсворт "аптасына 9 динардан, қайнатылған тамырлармен" күн көріпті. Пастор Фрэнсис Джонсон түрмеден босатылып Лондоннан шіркеуге келгенде, Эйнсворт еврей тілін білгендігі үшін мұғалім (немесе доктор) болып сайланды. Эйнсворт Фрэнсис пен Томасин Джонсонның бір жағынан және оның ағасы Джордж Джонсонның екінші жағынан туған дауды шешуге тырысты, онда Джордж Томасиннің арсыз киінгені үшін және Фрэнсистің шіркеуді тирандықпен басқарғаны үшін айыптады. Ол бастапқыда Джорджқа көңіл білдіргенімен, 1598 жылдың 15 қаңтарында Эйнсворт оны айыптаған шіркеу жиналысына төрағалық етті. Фрэнсис пен Эйнсворт ақсақал Мэтью Слейдты голландтық реформаторлық шіркеуге қызметке баруын тоқтарудан бас тартқаны үшін де айыптады. Эйнсворттың өзі Англия шіркеуіне екі рет мойынсұнғаны белгілі болды, бірақ оған ешқандай жаза берілмеді. Көптеген дау-дамайларға қатысқанымен, Эйнсворт мақтанқор емес, ертедегі конгрегациялистердің принциптерін тұрақты және мәдениетті түрде қорғады. Осы айтыс-тартыстың арасында ол өз оқуын үздіксіз жалғастырды. Оның ерекшелігі соншалық, кейбіреулер оны екі түрлі адам деп қате түсінді. Оның Джон Эйнсвортпен болған достық пікір таласы да осыған себеп болды, Джон Эйнсворт англикандық шіркеуді тастап Рим-католик шіркеуіне өтті. 1610 жылы Джонсон Ескі шіркеудің демократиялық конгрегациялық құрылымы туралы ойын өзгертті, биліктің адамдарда емес, дін қызметкерлерінде екенін дәлелдеді. Шамамен бір жылдық пікірталасқаннан кейін, 15 желтоқсанда Эйнсворт және оның жақтастары Джонсоннан бөлініп, шіркеу ғимаратына иелік ету үшін сотқа жүгінді. Джон Робинсон екі тарап арасында келісімге келтіруге тырысты, бірақ Айнсворт жағына шықты. 1620 жылы Джонсонның шіркеуі Солтүстік Америкаға кеткеннен кейін, бірақ Робинсонның шіркеуі Мейфлауэрмен аттанғанға дейін, Эйнсворттың шіркеуі соңғысымен бірге саяхатқа шығуды қарастырып, жобаға ақша салды. Роберт Кушман бұл ұсынысты сынға алып: "Біздің бостандығымыз олар үшін у, ал олардың қатаңдығы біз үшін Испан инквизициясы сияқты жаман". Жоспар іске аспаса да, Эйнсворт шіркеуі паломшыларды Лейденнен шығарып салды.
Ainsworth was born of a farming family of Swanton Morley, Norfolk. He was educated at St John's College, Cambridge, later moving to Caius College, but left without a degree. After associating with the Puritan party in the Church, he joined the Brownists, but submitted to the Church of England after being arrested in London, and again when he was arrested in Ireland. By 1597, Ainsworth moved to Amsterdam and found a home in "a blind lane at Amsterdam", working as porter to a bookseller, and lived in severe poverty. According to Roger Williams, Ainsworth ‘lived on 9d a week with roots boiled’. When the pastor Francis Johnson came to the church from London, where he had been in prison, Ainsworth was elected as teacher (or doctor), thanks to his knowledge of Hebrew. Ainsworth attempted to arbitrate the quarrel between Francis and Thomasine Johnson on the one side and his brother George Johnson on the other, where George accused Thomasine of dressing immodestly and Francis of ruling the church tyrannically. Though he may initially have sympathised with George, on 15 January 1598, Ainsworth chaired a church meeting which censured him. Francis and Ainsworth also ex communicated their elder Matthew Slade for refusing to stop going to services in the Dutch Reformed Church. Ainsworth himself caused some scandal when it emerged that he had twice submitted to the Church of England, but he was not disciplined. Though often involved in controversy, Ainsworth was not arrogant, but was a steadfast and cultured champion of the principles represented by the early Congregationalists. Amid all the controversy, he steadily pursued his studies. The combination was so unique that some have mistaken him for two different individuals. Confusion has also been occasioned through his friendly controversy with one John Ainsworth, who left the Anglican for the Roman Catholic church. In 1610, Johnson changed his mind about the democratic Congregational structure of the Ancient Church, arguing that authority lay with the ministers, not the people. After nearly a year of debate, on 15 December, Ainsworth and his followers split from Johnson, and successfully sued them for possession of the church building. John Robinson tried to mediate between the two factions, but ended up taking Ainsworth's side. In 1620, after Johnson's church had departed for North America, but before Robinson's had left on the Mayflower, Ainsworth's church considered joining the latter in their journey and put some money into the project. Robert Cushman criticised the proposal, saying 'Our liberty is to them as ratsbane, and their rigour as bad to us as the Spanish Inquisition.' Though nothing came of the plan, the Ainsworth church still waved the pilgrims off from Leiden.
Жеке өмір
1607 жылғы 29 сәуірде Эйнсворт Ипсвичтен келген жесір Марджори Аппелбиге үйленді, оның бір қызы болған. 1612 жылы Ежелгі шіркеудің қартқысы Дэниел Студли сол қызға қатысты «көптеген ұятсыз әрекеттер» жасады деп айыпталды және оны зорлағанын мойындады. Генри Эйнсворт 1622 жылы қайтыс болды, Осия, Матай және Ебрелер кітаптары бойынша аяқталмаған жұмыстарын қалдырды.
On 29 April 1607, Ainsworth married Marjory Appelbey, a widow from Ipswich with one daughter. In 1612, the elder in the Ancient Church, Daniel Studley, was accused of ‘many lascivious attempts’ the girl, and confessed to having 'clapped' her. Henry Ainsworth died in 1622, leaving unfinished work on works on Hosea, Matthew and Hebrews.
Шығармалары
Эйнсворт Брауншылдар қозғалысының ең қабілетті қорғаушыларының бірі болды. Оның алғашқы жеке еңбегі «Святых қарым-қатынасы» (1607) Сепаратизм тарихшысы Стивен Томкинс «нағыз шіркеу – қасиетті қауым, ал бүкіл халықты қамтитын шіркеу – қасиетті де, қауым да емес» деп түйіндейді. Томкинс оның екінші кітабын «Контерпойзон» (1608) деп атайды, ол «Сепаратистік қозғалыстың ең убедительный апологиясы» деп сипаттайды. Ол пуритандық пастор Джон Спринтке және Ричард Бернардтың «Сепаратистік шика» кітабына жауап ретінде жазылған. Эйнсворт сондай-ақ Джон Смит, «алғашқы баптист» деп аталғанға, жауап жазды, ол «Антихристтен бөлінген христиан шіркеулерінде қолданылатын Киелі кітапты, құдайға сыйынғанды және қызметті қорғау», Смит мырзаның сын-қатерлеріне, қарсылықтарына және қайшылықтарына қарсы (1609) деп аталады. Оның ғылыми еңбектеріне «Жаратылыс» (1616); «Мысырдан шығу» (1617); «Леуіліктер» (1618); «Сандар» (1619); «Ережелер» (1619); «Забурлар» (оның ішінде өлшенген нұсқасы, 1612); және «Сүлейменнің әні» (1623) кіреді. Бұл еңбектер 1627 жылы жинақталды. Бастапқыда Аннотация, әсіресе континенттік ғалымдар арасында, ағылшын конформизміне қарсы ғылыми дәстүрді орнату үшін маңызды орын алды. Томкинс былай деп жазады: «1866 жылы У. С. Плумердің «Забурларға» түсіндірмесінде Эйнсворттың еңбегі жүзден астам рет сілтеме жасалған, ал 1885 жылғы ағылшын тіліндегі «Киелі кітаптың қайта қаралуы» оның еңбегіне сүйенді». Оның «Забурлар кітабы: Прозада және Аннотациямен өлшенген түрде ағылшын тіліне аударылған» (Амстердам, 1612), онда отыз тоғыз жеке монофониялық псалм күйлері бар, Эйнсворт псалмдерін құрады, бұл 1620 жылы Жаңа Англияға келген паломниктер алып келген жалғыз музыкалық кітап болды. Кейіннен оның мазмұны «Бей псалмдер кітабына» қайта өңделгенімен, ол американдық псалм өнерінің ерте дамуына маңызды әсер етті. Брауншылдардың ертедегі бір сыншысы «оларда қолданылған беймәлім және ерекше аударма мен өлшем арқасында қауым күлкіге толы болды», ал 1885 жылғы Ұлттық биографиялық сөздікте Эйнсворттың «поэзиялық шабыттың ең әлсіз демі жоқ» делінген. Эйнсворт 1622 жылы немесе 1623 жылдың басында қайтыс болды, өйткені сол жылы оның «Уақтылы әңгіме» немесе «Анабаптистердің диалогына сын» жарияланды, онда редактор оны құрметті адам ретінде еске алады.
Ainsworth was one of the most able apologists of the so called Brownist movement. His first solo work The communion of saincts (1607) is summarised by the historian of Separatism Stephen Tomkins as arguing 'that the true church is a holy community while a church that incorporates the entire population is neither holy nor a community'. Tomkins describes his second book Covnterpoyson (1608) as 'the most compelling apologia that the Separatist movement ever produced'. It was written in reply to the puritan minister John Sprint and to Richard Bernard's The Separatist Schisme. Ainsworth also wrote reply to John Smyth, who has been called "the first Baptist", entitled Defence of Holy Scripture, Worship and Ministry used in the Christian Churches separated from Antichrist, against the Challenges, Cavils and Contradictions of Mr Smyth (1609). His scholarly works include his Annotations—on Genesis (1616); Exodus (1617); Leviticus (1618); Numbers (1619); Deuteronomy (1619); Psalms (including a metrical version, 1612); and the Song of Solomon (1623). These were collected in folio in 1627. From the outset the Annotations took a commanding place, especially among continental scholars, establishing a scholarly tradition for English nonconformity. Tomkins notes that 'as late as 1866, W. S. Plumer’s commentary on Psalms cited Ainsworth as an authority more than a hundred times and the 1885 (English) Revised Version of the Bible drew on his work.' His publication of Psalms, The Book of Psalmes: Englished both in Prose and Metre with Annotations (Amsterdam, 1612), which includes thirty nine separate monophonic psalm tunes, constituted the Ainsworth Psalter, the only book of music brought to New England in 1620 by the Pilgrim settlers. Although its content was later reworked into the Bay Psalm Book, it had an important influence on the early development of American psalmody. An early critic of the Brownists said that ‘by the uncouth and strange translation and metre used in them, the congregation was made a laughing stock’, while the 1885 Dictionary of National Biography said that Ainsworth ‘had not the faintest breath of poetical inspiration’. Ainsworth died in 1622, or early in 1623, for in that year was published his Seasonable Discourse, or a Censure upon a Dialogue of the Anabaptists, in which the editor speaks of him as a departed worthy.