Кіріспе

Алкогольді полиневропатия – денедегі шеткі жүйкелердің бірдей уақытта бұзылуымен сипатталатын неврологиялық ауру. Ол сезімтал және қозғалыс жүйелері нейрондарының аксоналды дегенерациясымен анықталады және бастапқыда ең ұзын аксондардың дистальді бөліктерінде пайда болады. Бұл жүйке зақымдануы адамда алдымен қол-аяқтарда ауырсыну мен қозғалыс әлсіздігін тудырады, содан кейін бұл симптомдар орталыққа қарай таралады. Алкогольді полиневропатияның негізгі себебі – созылмалы алкоголизм, бірақ витамин тапшылығы да оның дамуына әсер етеді. Бұл ауру көбінесе қандай да бір қоректік заттардың жетіспеушілігі бар созылмалы алкоголизммен ауыратын адамдарда кездеседі. Емдеуге қоректік толықтырулар, ауырсынды басқару және алкогольден толығымен бас тарту кіруі мүмкін.

Белгілері мен симптомдары

Алкогольдік полиневропатияның даму мүмкіндігінің ерте белгісі (продром), әсіресе созылмалы алкоголизммен ауыратын адамда, салмақ жоғалту болып табылады, себебі бұл көбінесе аурудың пайда болуына себеп болатын қоректік заттардың жетіспеушілігін көрсетеді. Бұл, негізгі себеп алкогольдің тікелей уытты әсері ме, әлде ауру алкоголизмге байланысты дұрыс тамақтанудың нашарлауы салдарынан туындаған ба, соны анықтауды қамтиды.

Тамақ тапшылығына байланысты әсерлер

Көп жағдайда алкоголиктердің әлеуметтік байланыстары бұзылады және тұрақсыз өмір салты болады. Бұл алкоголиктің тамақтану әдеттерін өзгертуіне, соның ішінде тамақ ішуді жиі жіберіп алуына және дұрыс тамақтану режимін сақтамауына әкелуі мүмкін. Бұлардың барлығы бірігіп, алкогольдік полиневропатияның дамуымен байланысты қоректік заттардың жетіспеушілігіне соқтыруы мүмкін. Жеңілікті витаминдермен қамтамасыз ету алкогольді ішуді жалғастырған жағдайда да симптомдарды жақсартатынына дәлелдер бар, бұл витамин тапшылығы алкогольдік полиневропатияның дамуы мен прогрессиясында маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. Алкогольдік полиневропатияның эксперименталды модельдерінде, егеуқұйрықтар мен маймылдарды пайдалану кезінде, дұрыс тамақтану мен алкогольдің бірге қабылдануы полиневропатияға әкелетініне нақты дәлелдер табылған жоқ. Диагнозды растау үшін дәрігер ұқсас клиникалық синдромдардың басқа себептерін жоққа шығаруы тиіс. Басқа нейропатияларды әдеттегі клиникалық немесе зертханалық көрсеткіштері арқылы ажыратуға болады. Диагнозды нақтылау үшін медициналық тексеруге көбінесе зертханалық тесттер кіреді, бірақ кейбір жағдайларда бейнелеу, жүйке өткізгіштігін зерттеу, электромиография және виброметриялық тестілеу де қолданылуы мүмкін. Егер алкогольді ішу жалғаса берсе, көптеген науқастардың симптомдарын жақсарту үшін витаминдік қоспалардың өзі жеткіліксіз. Пациенттің жағдайын болжау қиын, себебі алкогольге тәуелділік алкогольді ішуден бас тартуды қиындатады. Егер адам 3-5 жыл бойы алкоголь ішпесе, жеңіл нейропатия жағдайында жақсы болжам жасауға болады деп көрсетілген.

Алғашқы кезең

Аурудың бастапқы кезеңдерінде, адамдар тиамин сияқты витаминдерді жеткілікті мөлшерде қабылдаған жағдайда зақымдану қайтымды болып көрінеді. Аурудың таралуы және ауырлығы аймақтық диеталық әдеттерге, жеке ішу әдеттеріне, сондай-ақ әр адамның генетикасына байланысты.

Зерттеу бағыттары

2001 жылы зерттеулер алкогольге тәуелді адамдардың алкогольдік сусындарды тұтынуы мен таңдауының алкогольдік полиневропатияның дамуына қалай әсер ететінін қарастырды. Кейбір сусындарда басқаларына қарағанда көбірек дәрумендер мен минералдар болуы мүмкін (мысалы, тиамин), бірақ алкогольге тәуелділердегі тамақтандыру жетіспеушілігін жоюдағы осының әсері әлі анықталған жоқ. Алкогольдік полиневропатияның даму себептерін анықтау бойынша зерттеулер де жалғасты. Бірі алкогольдің жүйке жүйесіне тікелей зиянды әсері салдарынан дамиды десе, енді бірі тамақтандырудың жетіспеушілігі немесе бауырдың созылмалы ауруы сияқты факторлар да осы процеске қатысуы мүмкін дейді. Мүмкін, бірнеше түрлі механизм қатысқан болуы керек.