Кіріспе

Миелит – бұл жұлынның қабынуы, ол мидан дененің қалған бөлігіне және дененің қалған бөлігінен миға қалыпты жауаптарды бұзуы мүмкін. Жұлынның қабынуы миелин мен аксонның зақымдануына алып келіп, салдарынан паралич және сезімнің жоғалуы сияқты белгілерге себеп болуы мүмкін. Миелит зақымдану аймағына немесе себебіне байланысты бірнеше түрге бөлінеді; алайда, жұлынға жасалған кез келген қабыну шабуылы көлденең миелит деп аталады.

Симптомдары

Аурудың себебіне байланысты, мұндай клиникалық жағдайларда симптомдар бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін әртүрлі жылдамдықпен дамиды. Көптеген миелит жағдайларында бұлшықет әлсіздігі немесе сал қаусоуы аяқтардан басталып, кейін қолдарға тарап, әртүрлі ауырлық деңгейінде көрінеді. Кейде қол-аяқтардың функциясы бұзылуы дене күйінің тұрақсыздығына және жүру немесе кез келген қозғалыс жасауда қиындықтарға әкелуі мүмкін. Симптомдардың ішінде көбінесе парестезия кездеседі – теріде қышыну, күйдіру, шаншу немесе ұю сезімі, бұл көбінесе ұзақ мерзімді физикалық зардаптарға алып келмейді. Ересек пациенттер көбінесе арқа, аяқ-қолдар немесе ішкі құрылыстарда ауырсынуды сезінеді. Пациенттерде зәр шығару жиілеуі, ішек немесе несеп шығару функциясының бұзылуы, мысалы, несепті ұстамау, зәр шығаруда қиындық немесе мүмкін болмауы, ішектің толық босатылмауы немесе іш қату байқалады. Тағы да басқалары қызба, тыныс алу проблемалары және тоқтамайтын құсуды шағын да алады.

Себеп

Миелит түрлі себептерден туындайды, мысалы, инфекциялардан. Вирустар, бактериялар, саңырауқұлақтар немесе адамның иммуножеткіліксіздік вирусы (АИВ), адамның Т-лимфотроптық вирусы I және II (HTLV I/II), сифилис, Лайм ауруы және туберкулез сияқты паразиттермен тікелей жұғу миелитке алып келуі мүмкін, бірақ ол инфекциялық емес немесе қабыну жолымен де туындауы мүмкін. Миелит көбінесе инфекциядан кейін немесе вакцинациядан соң пайда болады. Бұл құбылыстарды аутоиммундық шабуыл теориясымен түсіндіруге болады, онда аутоиммундық денелер иммундық реакцияға жауап ретінде омыртқаға шабуыл жасайды.

Миелит механизмі

Аутоиммундық шабуыл теориясы, нейроиммунологиялық бұзылыстары бар адамдардың аутоиммундық ауруларға генетикалық бейімділігі болатынын және қоршаған орта факторларының осы ауруды бастауға себеп болатынын көрсетеді. Миелиттің нақты генетикалық себептері толыққанды түсініксіз. Иммундық жүйенің вирустық, бактериялық, саңырауқұлақтық немесе паразиттік инфекцияға реакция жасауы мүмкін деп саналады; алайда, иммундық жүйенің неліктен өзіне-өзі шабуыл жасайтыны әлі белгісіз. Әсіресе, иммундық жүйе орталық нерв жүйесінде кез келген жерде қабыну реакциясын тудыру үшін, иммундық жүйе жасушаларының қан-ми тосқанынан өтуі қажет. Миелит жағдайында, иммундық жүйе ғана бұзылмайды, сонымен қатар бұл бұзылу қорғаныш қан-ми тосқанын бұзып, омыртқа миына әсер етеді.