Льюи денесімен байланысты деменция: ерте белгілер мен диагностикасы

Демпингтің прогрессивті түрі – Леви денелерінің деменциясы (DLB). Симптомдар 15 жыл бұрын пайда болуы мүмкін: ішек қиындықтары, бас айналу, есту қабілетінің төмендеуі, ұйқыда қимыл.

13 мин оқу

100%

Дереккөз: Dementia with Lewy bodies — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Прогрессивті деменцияның түрі.

ДЛБ-де ерте белгілер мен симптомдардың анықталатын жиынтығы бар; олар аурудың продромальды, яғни деменцияға дейінгі фазасы деп аталады. Бұл ерте белгілер мен симптомдар деменция дамығанға дейін 15 жыл немесе одан да көп бұрын пайда болуы мүмкін. Ең алғашқы симптомдар – автономдық дисфункция салдарынан туындайтын іш қату және бас айналу, гипосмия (ес сезу қабілетінің төмендеуі), РБД, мазасыздық және депрессия. РБД басқа симптомдардан жылдар немесе ондаған жылдар бұрын көрінуі мүмкін. Есте сақтау қабілетінің жоғалуы міндетті түрде ерте симптом болып табылмайды. ДЛБ көріністерін негізгі, маңызды және қосалқы белгілерге бөлуге болады. Оларға: медиальды уақытша бөлігіне зақымның жоқтығы (АҚ-да зақымдану ықтимал); оқципиталды аймақтағы белсенділіктің төмендеуі; және ЭЭГ-де байқалатын айқын баяу толқынды белсенділік жатады. Ықтимал ДЛБ диагнозы деменция және кем дегенде екі маңызды белгінің болуы немесе бір маңызды белгі мен кем дегенде бір индикативті биомаркердің болуы кезінде қойылады. Мүмкін ДЛБ диагнозы деменция және тек бір маңызды белгінің болуы кезінде немесе егер маңызды белгілер болмаса, кем дегенде бір индикативті биомаркердің болуы кезінде қойылады. ДЛБ Паркинсон ауруымен байланысты деменциядан деменция симптомдарының паркинсонизм симптомдарына қатысты пайда болу уақыты бойынша ерекшеленеді. ДЛБ диагнозы когнитивтік симптомдар паркинсонизм моторлық белгілерімен бірдей немесе олардан бұрын басталған кезде қойылады. Паркинсон ауруымен байланысты деменция диагнозы Паркинсон ауруы деменцияның пайда болуына дейін анықталған кезде қойылады (деменция симптомдары паркинсонизм симптомдарының пайда болуынан кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң пайда болады).

Клиникалық анамнез және тексеру

Диагностикалық тесттер аурудың кейбір ерекшеліктерін анықтауға және оларды басқа аурулардың белгілерінен ажыратуға мүмкіндік береді. Диагноз қою кезінде адамның медициналық тарихы ескеріледі, физикалық тексеру жүргізіледі, неврологиялық функция бағаланады, мидің суреті алынады, когнитивтік функцияны бағалау үшін нейропсихологиялық тестілеу, ұйқы зерттеулері, миокард сцинтиграфиясы немесе қалқанша безінің бұзылуы, сифилис, ВИЧ және витамин тапшылығы сияқты деменцияға ұқсас белгілер тудыруы мүмкін жағдайларды жоққа шығару үшін зертханалық тексерулер тағайындалады.

Дифференциалдық

Көптеген нейродегенеративті жағдайлар Льюи денелерімен байланысты деменциямен ұқсас когнитивтік және моторлық белгілерге ие. Айырмашылықты анықтауға Альцгеймер ауруы; Паркинсон ауруы, Паркинсон ауруы және көп жүйелік атрофия сияқты синуклеинопатиялар; қан тамырлары деменциясы; прогрессивті ядролық паралич, кортикобазальді дегенерация және кортикобазальді синдром кіреді. ДЛБ симптомдарын делириймен, ал сирек жағдайларда психозбен шатастыру оңай. Делирийдің басталуымен және психиатриялық басталуымен ДЛБ-ның продромальды түрлері ұсынылған. Делирийді дұрыс басқаруға қатысты алаңдаушылықтар бар, себебі антипсихотиктермен байланысты ДЛБ-мен ауыратын адамдар үшін қауіптер туындайды. Себепсіз делириймен ауыратын адамдарда ДЛБ белгілерін мұқият тексеру қажет. ПЭТ немесе СПЭТ суретінде дофамин тасымалдаушысының төмендеуі байқалса, ДЛБ-ны делирийден ажыратуға болады. Льюи патологиясы шеткі автономды жүйке жүйесіне әсер етеді; автономды дисфункция АД, фронтотемпоральді немесе тамырлық деменцияларда сирек кездеседі, сондықтан оның болуы оларды ажыратуға көмектеседі. МРТ сканерлерінде қан тамырлары деменциясымен ауыратын адамдардың миындағы аномалиялар көрінеді, олар кенеттен басталуы мүмкін.

Альцгеймер ауруы

ДЛБ-ны тіпті продромальдық кезеңде де АД-дан ажыратуға болады. Ұзақ мерзімді есте сақтау қабілетінің бұзылуы АД-ның ерте кезеңінде байқалады және маңызды белгі болып табылады, ал назардың ауысуы сирек кездеседі; ДЛБ-де бұзылу көбінесе бірінші кезекте танымдық қабілеттің ауысуы ретінде көрінеді. АД-дан айырмашылығы, онда гиппокамп алғашқы ми құрылымының бірі зардап шегеді, ал есте сақтауды кодтаумен байланысты эпизодтық есте сақтау қабілетінің жоғалуы әдетте ең ерте симптом болып табылады, ДЛБ-де есте сақтау қабілетінің бұзылуы кейінірек пайда болады. Амнестикалық жеңіл когнитивтік бұзылу (негізгі белгісі - есте сақтау қабілетінің жоғалуы) бар адамдар АД-ға қарай дамуы мүмкін, ал амнестикалық емес жеңіл когнитивтік бұзылу (тіл, визуалды-кеңістіктік және атқару функцияларында көбірек бұзылулар бар) бар адамдар ДЛБ-ға қарай дамуы ықтимал. ДЛБ-дегі есте сақтау қабілетінің жоғалуы АД-дан өзгеше прогрессияға ие, себебі фронтальді құрылымдар ертерек қатысады, ал кейіннен темпоропариетальді ми құрылымдары қатысады. Ауызша есте сақтау қабілеті АД-дағыдай қатты зардап шекпейді. ДЛБ анықталған аурудың 74%-ында жоспарлау және ұйымдастыруда кемшіліктер байқалады, ал АД-да бұл көрсеткіш 45% құрайды. Визуалды-кеңістіктік қабылдаудың бұзылуы ДЛБ-мен ауыратын көптеген адамдарда кездеседі, бұл бұзылу АД-ға қарағанда ертерек пайда болады және айқынрақ көрінеді. Галлюцинациялар әдетте ДЛБ-нің бастапқы кезеңінде пайда болады, АД-ның бастапқы кезеңінде сирек кездеседі, бірақ АД-ның кейінгі кезеңінде жиірек пайда болады. АД патологиясы ДЛБ-де жиі кездеседі және тездетілген прогрессиямен байланысты; ми сұйықтығын (МС) тексеру жоғары тау және төменгі амилоид бета деңгейін көрсететін «Альцгеймер үлгісін» анықтауы мүмкін. ПЭТ немесе СПЭКТ суретке түсіру арқылы дофамин тасымалдаушысының төмендеуін анықтап, АД-ны ДЛБ-ден ажыратуға болады. Гиппокамптың ауыр атрофиясы АД-ға тән, ДЛБ-ге қарағанда көбірек кездеседі. Деменция пайда болғанға дейін (жеңіл когнитивтік бұзылу кезеңінде) МРТ сканерлері гиппокамптың қалыпты көлемін көрсетеді. Деменция пайда болғаннан кейін МРТ АД-мен ауыратын адамдарда көбірек атрофияны көрсетеді, ал ДЛБ-мен ауыратын адамдарда АД-мен ауыратын адамдарға қарағанда көлемінің баяу азаюы байқалады. FDG ПЭТ ми сканерлерінде ДЛБ-мен ауыратын адамдарда АД-мен ауыратын адамдармен салыстырғанда жиі цингулят арал белгісі байқалады. Шығыс Азияда, әсіресе Жапонияда, ДЛБ және АД арасындағы айырманы анықтау үшін 123I MIBG қолданылады, себебі жүрек нервтерінің таңбалануының төмендеуі тек Леви денелерімен байланысты бұзылыстарда ғана байқалады. ДЛБ және АД арасын ажыратуға көмектесетін басқа да индикативті және қосымша биомаркерлер бар (медиалдық уақытша бөлімінің құрылымдарының сақталуы, оқсипиталдық белсенділіктің төмендеуі және баяу толқынды ЭЭГ белсенділігі).

DLB is distinguishable from AD even in the prodromal phase. Short term memory impairment is seen early in AD and is a prominent feature, while fluctuating attention is uncommon; impairment in DLB is more often seen first as fluctuating cognition. In contrast to AD—in which the hippocampus is among the first brain structures affected, and episodic memory loss related to encoding of memories is typically the earliest symptom—memory impairment occurs later in DLB. People with amnestic mild cognitive impairment (in which memory loss is the main symptom) may progress to AD, whereas those with non amnestic mild cognitive impairment (which has more prominent impairments in language, visuospatial, and executive domains) are more likely to progress towards DLB. Memory loss in DLB has a different progression from AD because frontal structures are involved earlier, with later involvement of temporoparietal brain structures. Verbal memory is not as severely affected as in AD. While 74% of people with autopsy confirmed DLB had deficits in planning and organization, they show up in only 45% of people with AD. Visuospatial processing deficits are present in most individuals with DLB, and they show up earlier and are more pronounced than in AD. Hallucinations typically occur early in the course of DLB, are less common in early AD, but usually occur later in AD. AD pathology frequently co occurs in DLB and is associated with more rapid decline; cerebrospinal fluid (CSF) testing may reveal an "Alzheimer's pattern" of higher tau and lower amyloid beta. PET or SPECT imaging can be used to detect reduced dopamine transporter uptake and distinguish AD from DLB. Severe atrophy of the hippocampus is more typical of AD than DLB. Before dementia develops (during the mild cognitive impairment phase), MRI scans show normal hippocampal volume. After dementia develops, MRI shows more atrophy among individuals with AD, and a slower reduction in volume over time among people with DLB than those with AD. Compared to people with AD, FDG PET brain scans in people with DLB often show a cingulate island sign. In East Asia, particularly Japan,123I MIBG is used in the differential diagnosis of DLB and AD, because reduced labeling of cardiac nerves is seen only in Lewy body disorders. Other indicative and supportive biomarkers are useful in distinguishing DLB and AD (preservation of medial temporal lobe structures, reduced occipital activity, and slow wave EEG activity).

Синуклеинопатиялар

Леви денелері бар деменция және Паркинсон ауруы деменциясы Паркинсон ауруында деменция дамығаннан кейін клиникалық тұрғыдан ұқсас. Паркинсон ауруы деменциясындағы қабылдау бұзылыстары (делүзиялар) ДЛБ-ға қарағанда сирек кездеседі, ал Паркинсон ауруы бар адамдар көру галлюцинацияларына ДЛБ-ға қарағанда аз бейім. ДЛБ-да тынышқандағы тремор Паркинсон ауруына қарағанда азырақ болады, ал ДЛБ-дағы паркинсонизм белгілері көбінесе симметриялы болады. Көп жүйелі атрофияда автономды жүйе дисфункциясы ертерек пайда болады және оның ауырлығы жоғары, сонымен қатар үйлесімсіз қозғалыстармен бірге жүреді, ал көру галлюцинациялары мен когнитивтік бұзылыстар ДЛБ-ға қарағанда сирек кездеседі. Зәр шығару қиындығы – көп жүйелі атрофияның ең ерте белгілерінің бірі және көбінесе ауыр болады.

Фронтотемпоральды деменция

Кортикобазалды синдром, кортикобазалды дегенерация және прогрессивті нактануклеарлық шалдықпау – паркинсонизм және танымдық қабілеттерінің нашарлау белгілерімен жүретін фронтотемпоральді деменциялар. ДЛБ сияқты, нейровизуализацияда дофамин тасымалдаушысының сіңірілуі төмендеуі мүмкін. Кортикобазалды синдром мен дегенерация, прогрессивті нактануклеарлық шалдықпау әдетте, анамнезі мен тексеру нәтижелері арқылы ДЛБ-ден ажыратылады. Кортикобазалды синдромдағы моторлық қозғалыстар асимметриялы болады. Прогрессивті нактануклеарлық шалдықпаудың ең көп кездесетін түрлерінде дене күйі, көздің қозғалысы және бет әлпеті өзгерістері байқалады, сондай-ақ ДЛБ-ге қарағанда артқа қарай құлау жиірек кездеседі. Кортикобазалды дегенерация мен прогрессивті нактануклеарлық шалдықпауда визуалды галлюцинациялар мен когнитивті функцияның ауытқуы сирек кездеседі.

Менеджмент

Аурудың белгілерін жеңілдету үшін паллиативтік көмек көрсетіледі, бірақ аурудың үздірсіз прогресін баяулатуға, тоқтатуға немесе жақсартуға ешқандай дәрі жоқ. 2023 жылға дейін АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) DLB үшін ешқандай дәріні бекітпеген, бірақ донепезил Жапония мен Филиппинде DLB емдеу үшін лицензияланған. 2020 жылға дейін ұйқы бұзылыстары және автономды дисфункция сияқты моторлық емес симптомдарды басқарудың ең жақсы жолдары аз зерттелген; DLB-де автономды дисфункцияны басқару туралы көптеген ақпараттар Паркинсон ауруы бар адамдар туралы зерттеулерге негізделген. Басқару қиын болуы мүмкін, себебі әртүрлі симптомдарды емдеуді теңестіру қажет: когнитивтік дисфункция, нейропсихиатриялық ерекшеліктер, қозғалыс жүйесіне байланысты кемістіктер және басқа да моторлық емес симптомдар. DLB-і бар адамдарда симптомдар уақыт өте келе өзгереді, және бір симптомды емдеу екіншісін нашарлатуы мүмкін; әртүрлі симптомдарды емдейтін дәрігерлердің арасындағы үйлесімсіздік оптималды емес күтімге әкелуі мүмкін. Көп салалы тәсіл – ерте және дұрыс диагноз қоюдан асып, күтімшілерді біліммен қамтамасыз ету және қолдау көрсетуді де қамтиды.

Дәрі-дәрмектер

Фармакологиялық түрде ДЛБ-ны басқару дәрі-дәрмектердің қолайсыз әсерлері және емдеуді қажет ететін симптомдардың кең спектрі (когнитивтік, моторлық, нейропсихиатриялық, аутономдық және ұйқы) себепті күрделі. Антихолинергиялық және дофаминергиялық препараттар ДЛБ-мен ауыратын адамдарда жағымсыз әсерлерге немесе психозға алып келуі мүмкін, ал бір белгіні емдеуге бағытталған дәрі-дәрмек басқасын нашарлатуы мүмкін. Мысалы, когнитивтік симптомдарға арналған ацетилхолинестераза ингибиторлары (АХЭИ) дисавтономия белгілерін күшейте алады; қозғалыс симптомдарын дофамин агонисттерімен емдеу нейропсихиатриялық симптомдарды нашарлатуы мүмкін; ал галлюцинациялар мен психозды антипсихотиктермен емдеу басқа симптомдарды күшейтеді немесе өлімге әкелуі мүмкін реакцияға алып келуі мүмкін. ДЛБ-мен ауыратын адамдарда антипсихотикалық препараттарды қолдану кезінде ерекше сақтық қажет, себебі олар осы препараттарға өте сезімтал. ДЛБ-мен ауыратын адамдардың шамамен жартысына ауыр және қатерлі реакциялар туындайды, тіпті бір дозадан кейін де өлімге соқтыруы мүмкін. D2 дофамин рецепторларын блоктау қасиеттері бар антипсихотиктерді өте сақтықпен қолдану керек. Boot (2013) бойынша, "нейролептиктерді қолданбауды таңдау көбінесе ең дұрыс шешім". Нейролептиктер қабылдап жүрген Леви денесі деменциясымен ауыратын адамдар нейролептикалық қатерлі синдромға ұшырауы мүмкін, бұл өмірге қауіпті жағдай. Леви денесі деменциясын емдеу үшін антипсихотиктерді қолдануды қолдайтын ешқандай дәлел жоқ, және олар қарт адамдарда деменция кезінде инсульт қаупін арттырады. Қан-ми тосқауелін өтетін антихолинергиялық қасиеттері бар препараттар (трициклді антидепрессанттар және зәр ұстамауды емдеу препараттары сияқты) есте сақтау қабілетінің жоғалуына әкелуі мүмкін, ал бензодиазепиндер шатасуды немесе нейропсихиатриялық симптомдарды күшейтеді. Кейбір жалпы анестетиктер Леви денесі деменциясымен ауыратын адамдар оянған кезде шатасу немесе делирий тудыруы мүмкін, бұл тұрақты нашарлауға әкелуі мүмкін. Тиімділігіне қатысты дәлелдер болмаса да, қиындықтарды жеңуге арналған стратегияларға тырысуға болады. Бұл стратегияларға ДЛБ-мен ауыратын адамның көзін басқа жаққа бұруы немесе басқа нәрсеге қарауы, галлюцинацияға назар аударуы немесе оған тиісуге тырысуы, оның өзінен өтуін күтуі және осы көріністер туралы басқалармен әңгімелесуі жатады. ДЛБ-мен ауыратын адамдарда түнгі уақытта жарықтың жоқтығына көз жеткізу және кешке жарықты арттыру арқылы сандырақтар мен галлюцинацияларды азайтуға болады. ДЛБ-мен ауыратын адамдарда антипсихотиктердің қолайсыз әсерлерінің қаупі жоғары болғандықтан, білімді күтім көрсетушілер ДЛБ-мен ауыратын адамның мүддесін қорғай алады. Жедел жәрдем бөлімінде бағалау немесе емдеу қажет болса, күтім көрсетуші нейролептиктерді қолданумен байланысты тәуекелдерді түсіндіре алады. Дәрі-дәрмекке сезімталдық туралы ескерту білезіктері немесе хабарламалары қол жетімді және өмірді сақтап қалуы мүмкін. Жеке адамдар мен олардың күтімшілеріне RBD симптомдары үшін жатын бөлмесінің қауіпсіздігін арттыру қажеттілігі туралы кеңес беруге болады. Төсектен құлау немесе секіріп кетуден туындайтын ұйқымен байланысты жарақаттарды төсектің биіктігін төмендету, құлаудың әсерін жұмсарту үшін төсектің жанына матрас қою және төсектің айналасындағы өткір заттарды алып тастау арқылы болдырмауға болады. Төсекке жақын өткір беттерді жұмсақ материалмен жабуға болады, төсек сигнализациясы ұйқыда жүруге көмектеседі, ал төсек серіктері басқа бөлмеде ұйықтағанда қауіпсіз болуы мүмкін. Сент-Луис пен Боевтың айтуынша, қару-жарақтар жатын бөлмеден тыс жерде сақталуы керек. Құлау қаупі болған жағдайда үйдің қауіпсіздігін бағалау жүргізілуі мүмкін. Төсектегі тұтқалар мен душ орындықтары құлаудың алдын алуға көмектеседі. Көру галлюцинациялары, паркинсонизмге байланысты қозғалыс мәселелері және когнитивтік қабілеттің ауытқулары салдарынан ДЛБ-ның бастапқы кезеңдерінде жүргізу қабілеті нашарлауы мүмкін, ал белгілі бір уақытта адамның жүргізуі қауіпсіз болмайды.

Pharmacological management of DLB is complex because of adverse effects of medications and the wide range of symptoms to be treated (cognitive, motor, neuropsychiatric, autonomic, and sleep). Anticholinergic and dopaminergic agents can have adverse effects or result in psychosis in individuals with DLB, and a medication that addresses one feature might worsen another. For example, acetylcholinesterase inhibitors (AChEIs) for cognitive symptoms can lead to complications in dysautonomia features; treatment of movement symptoms with dopamine agonists may worsen neuropsychiatric symptoms; and treatment of hallucinations and psychosis with antipsychotics may worsen other symptoms or lead to a potentially fatal reaction. Extreme caution is required in the use of antipsychotic medication in people with DLB because of their sensitivity to these agents. Severe and life threatening reactions occur in almost half of people with DLB, and can be fatal after a single dose. Antipsychotics with D2 dopamine receptor blocking properties are used only with great caution. According to Boot (2013), "electing not to use neuroleptics is often the best course of action". People with Lewy body dementias who take neuroleptics are at risk for neuroleptic malignant syndrome, a life threatening illness. There is no evidence to support the use of antipsychotics to treat the Lewy body dementias, and they carry the additional risk of stroke when used in the elderly with dementia. Medications (including tricyclic antidepressants and treatments for urinary incontinence) with anticholinergic properties that cross the blood–brain barrier can cause memory loss. and benzodiazepines may worsen confusion or neuropsychiatric symptoms. Some general anesthetics may cause confusion or delirium upon waking in persons with Lewy body dementias, and may result in permanent decline. Coping strategies may help and are worth trying, even though there is no evidence for their efficacy. These strategies include having the person with DLB look away or look at something else, focus on or try to touch the hallucination, wait for it to go away on its own, and speak with others about the visualization. Delusions and hallucinations may be reduced by increasing lighting in the evening, and making sure there is no light at night when the individual with DLB is sleeping. With the increased risk of side effects from antipsychotics for people with DLB, educated caregivers are able to act as advocates for the person with DLB. If evaluation or treatment in an emergency room is needed, the caregiver may be able to explain the risks associated with neuroleptic use for persons with DLB. Medical alert bracelets or notices about medication sensitivity are available and can save lives. Individuals and their caregivers can be counselled about the need to improve bedroom safety for RBD symptoms. Sleep related injuries from falling or jumping out of bed can be avoided by lowering the height of the bed, placing a mattress next to the bed to soften the impact of a fall, and removing sharp objects from around the bed. Sharp surfaces near the bed can be padded, bed alarm systems may help with sleepwalking, and bed partners may find it safer to sleep in another room. According to St Louis and Boeve, firearms should be locked away, out of the bedroom. A home safety assessment can be done when there is risk of falling. Handrails and shower chairs can help avoid falls. Driving ability may be impaired early in DLB because of visual hallucinations, movement issues related to parkinsonism, and fluctuations in cognitive ability, and at some point it becomes unsafe for the person to drive.

Болжам

2021 жылға қарай DLB-ге ем табылмаған. Ол 1923 жылы «Мүшелік тонустың және қозғалыстың зерттелуі. Паркинсон ауруының клиникасы, физиологиясы, патологиясы және патогенезі бойынша жүйелі зерттеулер» атты кітап жариялады және бір жылдан кейін жарық көрген бір ғана қысқа мақаладан басқа, өз жаңалықтарын ешқашан тағы да айтқан жоқ. 1961 жылы Оказаки және авторлар екі аутопсиялық жағдайда деменциямен байланысты диффузиялық Леви типті инклюзиялар туралы хабарлады. Леви денелерімен байланысты деменция 1976 жылы жапондық психиатр және нейропатолог Кенжи Косака жасаған аутопсияда толық сипатталды. Косака төрт жылдан кейін, 20 аутопсиялық жағдайға сүйене отырып, алғаш рет «Леви денелері ауруы» терминін ұсынды. DLB 1980 жылдары альфа-синуклеинге иммунобояудың табылуынан кейін диагностикалау оңай болғанға дейін сирек кездесетін жағдай саналды. Косака және авторлар 1984 жылы тағы 34 жағдайды сипаттады, олар 1987 жылы «Brain» журналында Ғибб және авторлармен бірге Ұлыбританиядан алынған төрт жағдаймен бірге жарияланды, бұл батыс әлеміндегі жапондық зерттеулерге назар аударды. Бір жылдан кейін Буркхардт және авторлар диффузиялық Леви денелері ауруының алғашқы толық сипаттамасын жариялады. 1990 жылдары жапон, британ және американ зерттеушілері DLB-нің жиі кездесетін деменция екенін анықтағанмен, әр топ әртүрлі терминология қолданатындықтан, диагностикалық нұсқаулар әлі де болған жоқ. Зерттеушілердің әртүрлі топтары зерттеуді ілгерілету үшін ынтымақтастық қажеттігін түсіне бастады. DLB консорциумы құрылды және 1996 жылы «Леви денелерімен байланысты деменция» терминіне келісім білдірілді, сондай-ақ DLB диагностикасының алғашқы критерийлері жасалды. 1997 жылы жасалған екі жаңалық нейродегенеративтік процестерде Леви денелерінің инклюзиясының маңыздылығын көрсетті: альфа-синуклеин белгісін кодтайтын SNCA геніндегі мутация Паркинсон ауруымен ауырған туыстарда табылды, ал Леви денелері мен нейриттер альфа-синуклеинге иммунореактивті екені анықталды. Осылайша, альфа-синуклеиннің агрегациясы синуклеинопатияның негізгі құрылымдық бөлігі ретінде орнатылды. 1995-2005 жылдар аралығында DLB консорциумы DLB бойынша үш консенсус есебін жариялады. DLB DSM-нің төртінші қайта қаралуына (DSM IV TR, 2000 жылы жарияланған) «Басқа жалпы медициналық жағдайларға байланысты деменция» бөліміне енгізілді. 2010 жылдары ЛББ-ның генетикалық негізі болу мүмкіндігі пайда бола бастады. 2017 жылы төртінші консенсус есебі жарияланды, онда РБД және 123I MIBG миокард сцинтиграфиясына диагностикалық салмақ берілді.

As of 2021, no cure is known for DLB. He published a book, The Study on Muscle Tone and Movement. Including Systematic Investigations on the Clinic, Physiology, Pathology, and Pathogenesis of Paralysis agitans, in 1923 and except for one brief paper a year later, never mentioned his findings again. In 1961, Okazaki et al. published an account of diffuse Lewy type inclusions associated with dementia in two autopsied cases. Dementia with Lewy bodies was fully described in an autopsied case by Japanese psychiatrist and neuropathologist Kenji Kosaka in 1976. Kosaka first proposed the term Lewy body disease four years later, based on 20 autopsied cases. DLB was thought to be rare until it became easier to diagnose in the 1980s after the discovery of alpha synuclein immunostaining that highlighted Lewy bodies in post mortem brains. Kosaka et al. described thirty four more cases in 1984, which were mentioned along with four UK cases by Gibb et al. in 1987 in the journal Brain, bringing attention to the Japanese work in the Western world. A year later, Burkhardt et al. published the first general description of diffuse Lewy body disease. In the 1990s, with Japanese, UK, and US researchers finding that DLB was a common dementia, there were still no available diagnostic guidelines, with each group using different terminology. The different groups of researchers began to realize that a collaborative approach was needed if research was to advance. The DLB Consortium was established, and, in 1996, the term dementia with Lewy bodies was agreed upon, and the first criteria for diagnosing DLB were elaborated. Two 1997 discoveries highlighted the importance of Lewy body inclusions in neurodegenerative processes: a mutation in the SNCA gene that encodes the alpha synuclein protein was found in kindreds with Parkinson's disease, and Lewy bodies and neurites were found to be immunoreactive for alpha synuclein. Thus, alpha synuclein aggregation was established as the primary building block of the synucleinopathies. Between 1995 and 2005, the DLB Consortium issued three consensus reports on DLB. DLB was included in the fourth text revision of the DSM (DSM IV TR, published in 2000) under "Dementia due to other general medical conditions". In the 2010s, the possibility of a genetic basis for LBD began to emerge. The Fourth Consensus Report was issued in 2017, giving increased diagnostic weighting to RBD and 123I MIBG myocardial scintigraphy.

Қоғам және мәдениет

Британдық жазушы және ақын Мервин Пик 1968 жылы қайтыс болды, ал 2003 жылы JAMA Neurology журналында жарияланған зерттеуде ол қайтыс болғаннан кейін DLB болу ықтималдығымен анықталды. Оның туындыларындағы және хаттарындағы прогрессивті нашарлау белгілеріне, когнитивтік қабілеттердің құбылуына, визуалды-кеңістіктік функцияның нашарлауына, назар аудару қабілетінің төмендеуіне, визуалды галлюцинациялар мен қате пікірлерге сүйенсек, ол DLB өлімінің ықтимал себебі болған ең ерте белгілі жағдай болуы мүмкін. 2014 жылдың 11 тамызында американдық актер және комедияшы Робин Уильямс өзін-өзі өлтірген кезде Паркинсон ауруымен ауыратын болды. Оның әйелінің айтуынша, Уильямс депрессия, көңіл сырқырауы және күшейе түскен паранояға ұшыраған. Оның әйелі оның қазбасында диффузды Леви денесі ауруы анықталғанын айтты, ал қазбада диффузды Леви денесі деменциясы термині қолданылды. Диксонның сөзіне қарағанда, "Леви денелері әдетте шектеулі таралады, бірақ DLB-де Леви денелері мидың барлық бөлігіне кеңінен таралады, Робин Уильямс сияқты". Льюи денесімен деменциялар бойынша профессор және зерттеуші Иан Г. МакКит Уильямстың симптомдары мен қазба нәтижелерін DLB арқылы түсіндірді.

Зерттеу бағыттары

ДЛБ-ның продромальдық биомаркерлерін анықтау емдеуді ертерек бастауға, емделушілерді іріктеу және клиникалық сынақтардағы тиімділікті өлшеу мүмкіндігін жақсартуға, сондай-ақ отбасылар мен дәрігерлерге ерте араласуды жоспарлауға және антипсихотиктерді қолданудың ықтимал жағымсыз әсерлері туралы хабардар болуға көмектеседі. 2020 жылы зерттеушілерге деменцияға дейінгі кезеңде ДЛБ-ді жақсырақ тануға көмектесу үшін критерийлер белгіленді. Продромальды ДЛБ-нің үш синдромы ұсынылды: 1) Леви денелерімен (МКИ ЛБ) байланысты жеңіл когнитивтік бұзылу; 2) делириймен басталатын ДЛБ; 3) психиатриялық бұзылыстармен басталатын ДЛБ. Бұл үш синдром бір-бірімен қабаттасуы мүмкін. 2020 жылдан бастап ДЛБ диагностикалық тобының пікірінше, МКИ ЛБ критерийлерін ұсынуға болады, бірақ жақсы биомаркерлер болмаса, делириймен және психиатриялық бұзылыстармен басталатын ДЛБ-ді ажырату қиын болып қалады. Дегенмен, ауыр психиатриялық бұзылыстар Леви денелерімен байланысты деменцияны қарастыруға негіз болуы мүмкін, ал түсіндірілмейтін делирий продромальды ДЛБ мүмкіндігін арттырады. ДЛБ диагнозы ДЛБ консорциумының критерийлеріне сәйкес қойылады, бірақ 2017 жылы ДЛБ-сы бар 18 адамның тері үлгілерін зерттеу көрсеткендей, олардың барлығында фосфорилденген альфа-синуклеин шөгінділері болған, ал бақылау тобында мұндай шөгінділер жоқ. Бұл тері үлгілерінің диагностикалық әлеуеті бар екенін көрсетеді. Зерттеуге жататын басқа да әлеуетті биомаркерлер – сандық электроэнцефалография, ми құрылымдарын бейнелеу және цереброспиналдық сұйықтықтағы (МЖС) синуклеинопатия деңгейін өлшеу. АҚШ-та ДЛБ үшін коммерциялық тері биопсиясы қолжетімді, ал АҚШ-тың Азық-дәрі басқармасы (FDA) МЖС тестілеуіне «үзіліс құрылымы» деген рұқсат берген. Алайда, бұл тестілер кеңінен қолжетімді емес және 2022 жылға дейін клиникалық тәжірибеде олардың рөлі толыққанды анықталған жоқ. 2021 жылдан бері альфа-синуклеин деңгейін анықтау үшін қан арқылы жүргізілетін басқа да сынақтар зерттелуде. Когнитивтік жаттығулар, терең ми стимуляциясы және транскраниалды тікелей ток стимуляциясы Паркинсон және Альцгеймер ауруларында Леви денелерімен байланысты деменциядан гөрі көбірек зерттелген, олардың барлығы ДЛБ үшін әлеуетті терапия болып табылады. 2021 жылға дейін ДЛБ-дағы паркинсондық симптомдарды емдеуге арналған төрт клиникалық сынақ аяқталды, бірақ қауіп-қатер мен пайданы, жағымсыз әсерлерді және ұзақ мерзімді терапиялық протоколдарды бағалау үшін қосымша зерттеулер қажет. Болашақтағы араласу стратегиялары иммунотерапия, гендік терапия және дің клеткалық терапия арқылы аурудың барысын өзгертуді, сондай-ақ амилоид-бета және альфа-синуклеин жиналуын азайтуды қамтиды. 2019 жылға дейін зерттеліп жатқан терапиялардың мақсаты мидағы альфа-синуклеин деңгейін төмендету (амброксол, NPT200 11 және E2027 сияқты препараттар арқылы) немесе альфа-синуклеин шөгінділерінен туындайтын кең таралған нейровоспалениені азайту үшін иммунотерапияны қолдану.

The identification of prodromal biomarkers for DLB will enable treatments to begin sooner, improve the ability to select subjects and measure efficacy in clinical trials, and help families and clinicians plan for early interventions and awareness of potential adverse effects from the use of antipsychotics. Criteria were established in 2020 to help researchers better recognize DLB in the pre dementia phase. Three syndromes of prodromal DLB have been proposed: 1) mild cognitive impairment with Lewy bodies (MCI LB); 2) delirium onset DLB; and 3) psychiatric onset DLB. The three early syndromes may overlap. As of 2020, the DLB Diagnostic Study Group's position is that criteria for MCI LB can be recommended, but that it remains difficult to distinguish delirium onset and psychiatric onset DLB without better biomarkers. Nonetheless, severe late onset psychiatric disorders can be an indication to consider Lewy body dementia, and unexplained delirium raises the possibility of prodromal DLB. The diagnosis of DLB is made using the DLB Consortium criteria, but a 2017 study of skin samples from 18 people with DLB found that all of them had deposits of phosphorylated alpha synuclein, while none of the controls did, suggesting that skin samples offer diagnostic potential. Other potential biomarkers under investigation are quantitative electroencephalography, imaging examination of brain structures, and measures of synucleinopathy in CSF. While commercial skin biopsy tests for DLB are available in the US, and the FDA has given a 'breakthrough device' authorization for CSF testing, these tests are not widely available and their role in clinical practice has not been established as of 2022. Other tests to detect alpha synuclein with blood tests are under study as of 2021. Cognitive training, deep brain stimulation and transcranial direct current stimulation have been studied more in Parkinson's and Alzheimer's disease than they have in dementia with Lewy bodies, and all are potential therapies for DLB. Four clinical trials for treating parkinsonian symptoms in DLB have been completed as of 2021, but more studies are needed to assess risk vs. benefits, adverse effects, and longer term therapeutic protocols. Strategies for future interventions involve modifying the course of the disease using immunotherapy, gene therapy, and stem cell therapy, and reducing amyloid beta and alpha synuclein accumulation. Therapies under study as of 2019 aim to reduce brain levels of alpha synuclein (with the pharmaceuticals ambroxol, NPT200 11, and E2027), or to use immunotherapy to reduce widespread neuroinflammation resulting from alpha synuclein deposits.

Пайдаланылған әдебиеттер

Материал осы көзден көшірілді, ол Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясы бойынша қолжетімді.