Кіріспе

Буффало филармониялық оркестрі – Нью-Йорк штатының Буффало қаласында орналасқан американдық симфониялық оркестр. Оның музыкалық жетекшісі – Джоанн Фаллетта. Оркестрдің негізгі концерт алаңы – Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылатын Клейнханс музыка залы. Әр маусымда 120-дан астам классикалық, поп, рок, жастар және отбасылық концерттер ұсынылады. Жаз айларында оркестр Батыс Нью-Йорктегі саябақтар мен ашық алаңдарда өнер көрсетеді. Оркестр 1934 жылы Камерон Бэрд, Фредерик Сли және Сэмюэл П. Капен тарапынан құрылды. Филармонияның бұрынғы музыкалық директорлары: Уильям Штайнберг, Йозеф Крипс, Уиллис Пейдж, Лукас Фосс, Майкл Тилсон Томас, Семен Бычков және Максимиано Вальдес. Қазіргі музыкалық директоры – Джоанн Фаллетта, оркестр тарихындағы алғашқы әйел музыкалық директор. Джон Моррис Рассел – бас поп-дирижер. Оркестрді басқарған танымал дирижерлердің қатарында Леонард Бернштейн, Игорь Стравинский, Ральф Воган Уильямс, сэр Невилл Марринер және Генри Манчини бар. Бұрынғы поп-дирижерлерге 1990 жылдары тұрақты дирижер болған Док Северинсен және Пулитцер сыйлығына ие болған «Хор желісі» мюзиклымен танымал Марвин Хамлиш кіреді. Оркестр көптеген жазбаларды жасады. Штайнберг басшылығымен BPO сыншылар тарапынан жоғары бағаланған алғашқы коммерциялық жазбасын шығарды: Дмитрий Шостаковичтің жетінші симфониясы. Фаллетта басшылығымен BPO-ның жазбалар бағдарламасы америкалық композиторларға, соның ішінде Фредерик Конверс, Чарльз Томлинсон Гриффс және заманауи шығармаларға, оның ішінде Джон Корильяноның «Мистер Тамбурин адамы» атты алғашқы коммерциялық жазбасына бағытталды, ол 2009 жылы екі Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Оркестр 2021 жылы Ричард Дэниелпурдың «Иешуаның құмарлығы» жазбасы үшін тағы бір Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ Beau Fleuve атты өз лейблін негізін қалады, оның аясында оркестр «Built For Buffalo» (тапсырыс бойынша жасалған туындылар) және Фаллетта мен Goo Goo Dolls тобынан Робби Такак оқыған «Carnivals and Fairy Tales» (балалар альбомы) сияқты көптеген дисктер шығарды. Оркестрдің музыкасын Вуди Алленнің «Манхэттен» фильмінің саундтрегінде де естуге болады.

Жаратылыс және алғашқы жылдары

1920 жылдардың соңы мен 30-жылдардың басында Ұлы Буффало қауымының кәсіби оркестрге деген қызығушылығын арттыруға елеулі күш-жігер жұмсалды. 1934 жылдың соңына қарай Камерон Бэйрд, Фредерик Сли және Сэмюэл П. Капеннің тырыстары арқасында, кең ауқымды еуропалық білімі бар дирижер, Нью-Йорк азаматтық симфониясының виолончельшісі және директоры Лайос Шук Буффалоға шақырылды. Буффало университетінің музыка факультеті орналасқан екі ғимарат Бэйрд пен Слидің есімдерімен аталып, университеттің бас әкімшілік ғимараты Капеннің есімімен аталады. Содан кейін Буффало филармониялық оркестр қоғамы құрылып, 1935–1936 жылғы маусымда классикалық концерттер мен алғашқы BPO жастар концерттері ұйымдастырылды. Қоғам президенті Флоренс Б. Вендт ханымның басшылығымен 1937 жылға дейін ансамбльді сақтап тұру үшін қаражат жиналды, содан кейін федералдық WPA жобасынан қолдау алды, ол қосымша музыканттарды демеушілік етті және Даллас симфониясынан Франко Аутори есімді дирижерді шақырды. Келесі екі маусымда оркестр түрлі әкімшілік және қаржылық қиындықтарды бастан өткерді. Оркестр сонымен қатар Ниагара шарлауы сияқты көршілес елді мекендерде гастрольдік концерттер өткізе бастады. 1939–1940 жылғы маусымның ашылуына қарай Қоғам мен Ұлы Буффало қауымы оркестрдің классикалық және жеңіл «Попс» бағдарламаларын кеңейтуге қолдау көрсетуге дайын болды.

Клайнханс музыка залы

1940 жылдың күзінде Клайнханс музыка залы ашылды. Эдвард Л. Клейнханс және Мэри Ситон Клейнханс қалдырған мұра ақшасына салынған бұл зал, содан бері оркестрдің тұрақты мекені болып табылады. Клайнханс музыка залы 1989 жылы ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Залдың жобасын Элиел және Эро Сааринен жасаған. Бірқатар жақсартулар жасалса да, зал салынғаннан бері көп өзгеріс болған жоқ. Залда 2400 орын бар. 1940 жылдың қазан айында Клайнханс залында өткен BPO-ның арнау концерті оркестрге қосымша музыканттар қабылдауға, жұмысты кеңейтуге, танымал концерттік өнерпаздарды шақыруға, FM арнасында хабар тарату жүргізуге және репертуарды түрлендіруге мүмкіндік берді. Аутори 1945 жылдың көктемінде қызметтен кетіп, Карл Сандбургті баяндаушы ретінде шақырып, Коплендтің «Линкольн портретін» Буффалода тұңғыш рет орындау арқылы өзінің еңбек жолын аяқтады.

Уильям Штайнберг дәуірі

Камерон Бэйрд (UB Музыка бөлімінің төрағасы) NBC Симфониясының Артуро Тосканиниден оның ассистент дирижері Уильям Штайнберг осы қызметке лайықты екенін ұсынды. БПО-ның Штайнберг дәуірі оркестр құрамында көптеген өзгерістерге алып келді, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-та жаңа өмір мен мансап іздеген еуропалық музыканттардың көптеп келуі басталды. Олардың қатысуы 1940-жылдардың соңында басталып, 1950-жылдар бойы және одан кейін де жалғасқан ерекше еуропалық дыбысты қалыптастыруға септігін тигізді. Осы кезеңде БПО-ның алғашқы коммерциялық жазбасы – Шостаковичтің Ленинград симфониясы №7 Musicraft лейблінде жарық көрді. Оркестрдің бірнеше өнеркөрсетулері 1947 жылдан бастап NBC радиожелісінде тарату үшін жазылды және қазір БПО мұрағатында және Конгресс кітапханасында сақтаулы.

Крипс, Фосс және өнер паркі

1952 жылы Штайнберг Питтсбург симфониясын басқару үшін отставкаға кетті. Одан кейін оркестрді басқаруға Вена мемлекеттік операсының және Лондон симфониялық оркестрінің бұрынғы музыкалық директоры Йозеф Крипс тағайындалды. Крипс дәуірі маусымның ұзақтығының және музыканттардың санының айтарлықтай өсуіне, сондай-ақ АҚШ-тың шығысында және Канадада, оның ішінде теңіз жағалау провинцияларында кең ауқымды гастрольдердің қайта басталуына куә болды. 1961 жылы Крипс Сан-Франциско симфониясын басқару үшін отставкаға кетті. Лукас Фосс BPO-ның жаңа директоры болды. Оркестр алғаш рет жүйелі түрде Карнеги залына шақырылды. Оның алғашқы маңызды жазбалары Sibelius, Cage, Penderecki, Xenakis, Ruggles және Foss музыкасын қамтитын Nonesuch лейблінде жарық көрді. BPO-ның алғашқы жалғары теледидарлық көрсетілімдері PBS арнасында Стокгаузеннің "Моменттері" және Мусоргскийдің "Көрмеден суреттер" шығармаларымен эфирге ұсынылды, одан кейін Артур Фидлер мен оның "Поп" репертуарымен екі ұлттық турды қамтитын бірнеше маңызды гастрольдер басталды. Буффало және BPO туралы Life журналында мақала жарияланды. 1970 жылы маэстро Фосс губернатор Нельсон Рокфеллермен бірге BPO-ның тұрақты жазғы орны – Артпарктің құрылысын басталды.

1971 Қазіргі уақыт

1971 жылы Фосс Иерусалим симфониясын басқару үшін отставкаға кеткенде, оның орнына Майкл Тилсон Томас келді. Томаспен келесі бірнеше маусымда оркестр екі Columbia Records дискісін жазды және үнемі гастрольдік сапарлар жасады, Карнеги залында жиі өнер көрсетті, оның ішінде Сара Вонмен бірге өткен гала-концерт, Бостон симфония залында және Вашингтонның Кеннеди орталығындағы өнерлестіктер. 1974 жылдың шілдесінде Томас Арт Паркте оркестрдің жазғы резиденциясы ретінде BPO-ның арнау концертіне төрағалық етті. Томас 1978 жылы Лос-Анджелес филармониясымен келісімге келгеннен кейін қызметтен кетті. 1979 жылы Нью-Йорк операсының бұрынғы маэстросы Джулиус Рудель музыкалық директор болып тағайындалды. Көптеген қаржылық қиындықтарға қарамастан, Рудельдің қызметі классикалық репертуарға және Беверли Силс пен Пласидо Домингомен өткен гала-концерттерге баса назар аударды. Рудель сонымен қатар BPO-ны Батыс жағалауына гастрольдік сапарға алып барды және мерекелік маусымға арналған CBS Masterworks дискісін жазды. Рудельдің 1984 жылдың көктемінде кеткенінен кейін Семен Бычков тағайындалды, ол өткен үш маусымда BPO-ның ассистент-дирижері болған. Бычков BPO-ның 50 жылдығына арналған маусымды басқаратынын және Метрополитен Операсының Роберта Петерсімен бірге естелік дискіні жазатынын, сондай-ақ оркестрдің Еуропаға алғашқы гастрольдік сапарына шығатынын мәлімдеді. 1988 жылғы Еуропалық турне Венадағы Musikvereinssaal-да, сондай-ақ Женева, Цюрих, Милан және Франкфурт қалаларында, сонымен қатар Германия мен Швейцариядағы басқа да концерт алаңдарында өтті. Бычков 1989 жылы Париж оркестрін басқару үшін отставкаға кетті, ал оның орнына Чили маэстросы Максимиано Вальдес музыкалық директор болып тағайындалды. 1998 жылы Джоанн Фаллетта жаңа маэстро болып тағайындалды, ол АҚШ-тың ірі симфониялық оркестрінің музыкалық директоры болып тағайындалған алғашқы әйел болды. Оның басшылығымен оркестр қоғамдық радиода трансляциялар сериясын қайта бастады және 2004 және 2013 жылдары «Музыкаға көктем» аясында Карнеги залына оралды. Фаллетта оркестрді Флориданың көптеген қалаларына гастрольдік сапарға алып барды, 2012 жылы Саратога сахналық өнер орталығында, ал 2018 жылы Варшавадағы Людвиг ван Бетховеннің Пасха фестивалінің шақыруымен Польшаның бес қаласына гастрольдік сапар жасады. Фаллетта басшылығымен BPO 50-ден астам жаңа дискіні шығарды, оның ішінде жиырмасы Naxos Records дискілері, және 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы еуропалық аз танымал туындыларды жазуға маманданған. Маэстро Фаллеттаның жетекшілігімен BPO-да Ван Клибёрн, Рене Флеминг, Йо-Йо Ма, Энн Софи Мюттер, Джошуа Белл және Мидори сияқты солистер өнер көрсетті. BPO – Performance Today бағдарламасында ең көп ойналатын оркестрлердің бірі, сондықтан BPO концерттері жыл сайын 200-ден астам қалада трансляцияланады. Оның дискілері жиі Sirius радио желісінде ойнатылады және ол NPR-дің From the Top бағдарламасында үш рет көрсетілді.