Кіріспе
Нью-Йорк филармониясы, ресми түрде Нью-Йорк филармониялық симфониялық қоғамы, Inc., әлем жүзінде Нью-Йорк филармониялық оркестрі (NYPO) немесе Нью-Йорк филармониялық симфониялық оркестрі деп белгілі, Нью-Йорк қаласындағы симфониялық оркестр. Бұл "Үлкен Бестік" деп аталатын жетекші американдық оркестрлердің бірі. Филармонияның үйі Нью-Йорктегі Линкольн өнер орталығындағы Дэвид Геффен залы. 1842 жылы құрылған оркестр АҚШ-тағы ең көне музыкалық мекемелердің бірі және "Үлкен Бестік" оркестрлерінің арасындағы ең көнесі. Оның 14 000-шы концерті 2004 жылдың желтоқсан айында өтті.
The New York Philharmonic, officially the Philharmonic Symphony Society of New York, Inc., globally known as New York Philharmonic Orchestra (NYPO) or New York Philharmonic Symphony Orchestra, is a symphony orchestra based in New York City. It is one of the leading American orchestras popularly called the "Big Five". The Philharmonic's home is David Geffen Hall, at New York's Lincoln Center for the Performing Arts. Founded in 1842, the orchestra is one of the oldest musical institutions in the United States and the oldest of the "Big Five" orchestras. Its 14,000th concert was given in December 2004.
Құрылтай және алғашқы концерт, 1842
Нью-Йорк филармониясы 1842 жылы американдық дирижер Урели Корелли Хилл, ирланд композиторы Уильям Винсент Уоллес көмегімен құрылды. Оркестр сол кезде Нью-Йорк филармониялық қоғамы деп аталды. Бұл 1799 жылдан бері Америкадағы үшінші филармония болды және оның мақсаты "аспаптық музыканы дамыту" еді. Филармониялық қоғамның алғашқы концерті 1842 жылдың 7 желтоқсанында Бродвейдің төменгі бөлігіндегі Аполлон залында 600-ге жуық көрермен алдында өтті. Концерт Хиллдің өзі басқарған Бетховеннің 5-ші симфониясымен ашылды. Неміс туған Генри Кристиан Тим және француз туған Денис Этьен атты екі дирижер үш сағаттық әртүрлі бағдарламаның бір бөлігін жүргізді, онда камералық музыка мен сол заманғы жетекші әншінің қатысуымен бірнеше опералық үзінділер болды, бұл сол кездегі әдет еді. Музыканттар кооперативтік қоғам ретінде жұмыс істеді, кім мүше болады, қандай музыка орындалады және олардың арасынан кім дирижерлік етеді деген мәселелерді көпшілік дауыс беру арқылы шешті. Маусым соңында музыканттар түскен табысты бөлісіп алды.
Бетховеннің Тоғызыншы әуені мен жаңа үйі, 1846 жыл
Филармония он екі рет ғана халық алдында өнер көрсеткеннен кейін және төрт жыл ғана өмір сүргеннен кейін, жаңа музыкалық зал салу үшін қаражат жинау үшін концерт ұйымдастырды. Концерттің басты оқиғасы – Бетховеннің №9 симфониясының американдық тұсаукесері, Манхэттеннің оңтүстік шетіндегі Касл Гарденде өтеді. Бұл тұсаукесерге 400-ге жуық аспаптық және вокалдық орындаушылар жиналды, оны Джордж Лодер жүргізді. Хор партиялары әлемдегі алғашқы ағылшын тіліндегі орындалым ретінде аударылды. Бірақ, билет бағасының жоғары болуы (2,00 АҚШ доллары) және қаланың солтүстігіндегі соғыс митингісі салдарынан, күтілген көрермендер келмеді, жаңа зал салуға уақыт бөлінуге тиіс болды. Кейбіреулер бұл туынды ерекше деп санаса да, әншілердің соңына дейін үнсіз күтіп отыруына қарамастан, №9 симфониясы, зор күш-қуатты білдіретін жағдайларда ең көп орындалатын туындыға айналды. Филармонияның алғашқы жеті маусымында жеті музыкант дирижерлік міндетті алмастырып отырды. Хилл, Тимм және Этьеннен басқа, бұл Уильям Альперс, Джордж Лодер, Луис Вигерс және Альфред Бухер еді. 1849 жылы Теодор Айсфельд маусымның жалғыз дирижері болып тағайындалғанда жағдай өзгерді. Сол жылы Айсфельд Еуропаға оралды, ал Бергман 1876 жылы қайтыс болғанға дейін қоғамды басқарды.
Сайыс, 1878 жыл
Леопольд Дамрош, Франц Листтің Веймардағы бұрынғы концертмейстері, 1876/77 маусымда Филармонияның дирижері болды. Бірақ Филармонияның тыңшыларының қолдауын ала алмағандықтан, 1878 жылы Нью-Йорк симфониялық қоғамын құру үшін кетіп қалды. 1885 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның 23 жасар ұлы Уолтер істі жалғастырып, ескі Филармониямен бәсекелестікті күйзеді. Нью-Йоркке бірінші сыныпты концерт залының қажеттігін Эндрю Карнегиге дәлелдеген де Уолтер болды. 1891 жылдың 5 мамырында Уолтер мен орыс композиторы Пётр Ильич Чайковский қаланың жаңа Музыка залының ашылу концертін өткізді, ол кейін бірнеше жылдан соң негізгі демеушісі Эндрю Карнегидің атымен аталып, Карнеги залы болып белгілі болды. Карнеги залы 1962 жылға дейін оркестрдің үйі болып қалды.
Теодор Томас
1877 жылы филармония 1876/77 маусымдағы бес концерттен түскен шала табыс салдарынан ауыр қаржылық жағдайға түсті, орташа есеппен әр концерттен 168 доллар түсім болды. Филармония өкілдері неміс туған, америкада білім алған дирижер Теодор Томасты шақыруды қалады, өйткені оның Теодор Томас оркестрі он жылдан астам уақыт бойы филармониямен тікелей бәсекелесіп, оған даңқ мен үлкен жетістік әкелген еді. Бастапқыда филармонияның ұсынысы Томасты ренжітті, себебі ол өз оркестрін таратуға ниетті емес еді. Филармонияның қиын қаржылық жағдайына байланысты, Теодор Томасқа дирижерлік қызметке ешқандай шартсыз ұсыныс жасалды, ол 1877 жылдың күзінде оркестрді басқаруға кірісті. 1878/79 маусымында, ол Цинциннатиде болғанда және Адольф Нейендорф топты басқарған кезде болмаса, Томас 14 жыл бойы әр маусымды басқарды, оркестрдің қаржылық жағдайын едәуір жақсартып, білікті және виртуозды ансамбль құрды. 1891 жылы ол Чикаго симфониялық оркестрін құру үшін 13 филармония музыкантын өзімен бірге алып кетті. Тағы бір белгілі дирижер Антон Зейдл Томас ізімен филармония трибунасына көтеріліп, 1898 жылға дейін қызмет етті. Вагнердің көмекшісі болған Зейдль, композитордың шығармаларын орындаумен әйгілі болды; Зейдльдің романтикалық интерпретациялары құрмет пен дау тудырды. Оның басшылығымен филармония бұрын-соңды болмаған сәттілік пен өркендеу кезеңін басынан өткерді және әлемдік атаққа ие композитордың АҚШ-та жазған алғашқы әлемдік премьерасын орындады – Антонин Дворжактың «Жаңа әлемнен» атты Тоғызыншы симфониясын. 1898 жылы 47 жасында тамақтан уланғаннан Зейдльдің күрт қазасына көптеген адам қайғырды. Оның қабірге қойылған жеріне билет алуға 12 мың адам өтініш білдірді, ал көшелер оның жанкүйерлерінің «толқыған көпшілігімен» толы болды. Жозеф Хоровицтің сөзіне сәйкес, Зейдльдің өлімінен кейін Эмиль Паур (1898-1902 жылдар аралығында музыкалық директор) және Уолтер Дамрош (1902/03 маусымында бір жыл қызмет еткен) басшылығымен «бес сәтсіз маусым» болды. Одан кейін, ол бірнеше маусым бойы (1903-1906) оркестрге Виктор Герберт, Эдуард Колон, Виллем Менгельберг, Фриц Штайнбах, Рихард Штраус, Феликс Вайнгартнер және Генри Вуд сияқты қонақ дирижерлерді шақырды.
Жаңа басқару, 1909 жыл
1909 жылы филармонияның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін Мэри Сейни Шелдон мен Минни Унтермайер бастаған бай Нью-Йорк тұрғындарының тобы Гаранттар комитетін құрып, оркестр ұйымын музыканттар басқаратын кооперативтен корпоративтік басқару құрылымына өзгертті. Гаранттар Густав Малерді филармонияға бас дирижер ретінде шақыруға және маусымды 18 концерттен 54-ке дейін ұзартуға жауапты болды, соның ішінде Жаңа Англияға гастрольдік сапар да ұйымдастырылды. Филармония – Малер опералық міндеттемелерсіз музыкалық директор болып жұмыс істеген жалғыз симфониялық оркестр, бұл оған симфониялық музыканы терең зерттеуге мүмкіндік берді. Нью-Йоркте ол өмірінде алғаш рет бірнеше шығарманы дирижерлік етіп, тыңдаушыларға өзінің композицияларын таныстырды. Композитор және дирижер ретінде әртүрлі пікір тудырған Малер басқарған кезде маусым ұзартылды, музыканттардың жалақысы кепілдендірілді, қызмет аясы кеңейтілді және 20-ғасырлық оркестр құрылды. 1911 жылы Малер күтпеген жерден қайтыс болды, ал филармония оның орнына Йозеф Странскийді тағайындады. Көптеген сыншылар Странскийдің таңдалуына таң қалды, оны Малердің лайықты ізбасары деп санамады. Странский 1920 жылға дейін оркестрдің барлық концерттерін өткізді және 1917 жылы оркестрмен алғашқы жазбаларды жасады.
Бірігулер мен аутсайдерлік қызмет, 1921
1921 жылы Филармония Нью-Йорк Ұлттық симфониялық оркестрімен бірікті (қазіргі Вашингтон, округтік ансамбльмен ешқандай байланысы жоқ). Осы бірігудің нәтижесінде ол голланд дирижері Виллем Менгельбергті де алды. 1922/23 маусымында Странский мен Менгельберг дирижерлік міндеттерді бөлісті, бірақ Странский сол маусымнан кейін оркестрден кетті. Тоғыз жыл бойы Менгельберг өнер сахнасында басты рөлде болды, алайда басқа дирижерлер, оның ішінде Бруно Вальтер, Вильгельм Фуртвенглер, Игорь Стравинский және Артуро Тосканини, әр маусымның концерттерінің шамамен жартысына жетекшілік етті. Осы кезеңде Филармония ашық аспандағы симфониялық концерттер сериясын ұйымдастырған алғашқы американдық оркестрлердің біріне айналды, Манхэттеннің жоғарғы бөлігіндегі Левисон стадионында қолжетімді бағада жазғы концерттер өткізді. 1920 жылы оркестр Генри Хэдлиді «қосымша дирижер» ретінде тағайындады, оның міндеті оркестрді «американдандыру» болды: Хэдлидің әр концертінде американдық композитордың кем дегенде бір туындысы орындалды. 1924 жылы Жастар концерттері американдық пианист, композитор және дирижер Эрнест Шеллингтің жетекшілігімен балалар концерттерінің маңызды сериясына ұласты. Бұл серия ел бойынша осындай концерттердің үлгісіне айналды және онжылдықтың соңына қарай халық сұранысы артып, маусымдық 15 концертке дейін жетті. Менгельберг пен Тосканини екеуі де Филармонияны Victor Talking Machine Company және Brunswick Records үшін жазбалар жасауға қатыстырды, бастапқыда студияда (Менгельбергтің жетекшілігімен акустикалық жазбалар) және кейін Карнеги залында электрлік жазбалар жасалды. Виктор үшін жасалған алғашқы электрлік жазбалардың барлығы, әдетте, дирижердің жанында немесе үстінде орналасқан бір микрофон арқылы жасалды, бұл процесті Виктор «Орфофоникалық» деп атады; Brunswick электрлік жазбалары компанияның микрофонсыз «Light Ray» селендік жасушаларын пайдаланды, бұл Виктордың жазбаларына қарағанда дыбыстық бұрмалануға көбірек бейім болды. Менгельбергтің Виктор үшін жасаған алғашқы жазбалары 1922 жылы жасалған акустикалық жазбалар еді; Тосканинидің Филармониямен жасаған жазбалары 1926 жылы Карнеги залындағы репетиция залында Brunswick үшін жасалған бір дискімен басталды. Менгельбергтің Филармониямен жасаған ең сәтті жазбасы 1927 жылы Карнеги залында Рихард Штраустың «Эйн Хеллебобен» операсының орындалуы болды. Филармониямен Тосканинидің қосымша жазбалары, барлығы Виктор үшін, 1929 және 1936 жылдары Карнеги залының сахнасында өтті. 1936 жылы Виктор, енді RCA-ға тиесілі болғандықтан, оркестрдің дыбысын толыққанды жаңғырту үшін бірнеше микрофонмен тәжірибе жасауды бастады. 1928 жыл Филармонияның Нью-Йорк симфониялық қоғамымен соңғы және ең маңызды бірігуі болды. Симфония бірігуге дейін өткен 50 жыл ішінде жаңашылдықпен көзге түсті. Ол 1882 жылы алғашқы отандық гастрольдік сапарына шықты, 1891 жылы жастарға арналған білім беру концерттерін ұйымдастырды және Гершвиннің F мажордағы концерті және Холсттың «Эгдон Хит» сияқты туындыларды алғаш рет орындады. Екі институттың бірігуі ерекше қаржылық және музыкалық ресурстарды біріктірді. Жаңадан құрылған Нью-Йорк филармониялық симфониялық қоғамының төрағасы Филармониялық қоғамның төрағасы Кларенс Хангерфорд Маккей болды. Симфониялық қоғамның президенті Гарри Х. Флаглер бірігудің президенті болды. 1928 жылы өткен алғашқы бірлескен кеңес отырысында Маккей: «Енді екі қоғамның күштері біріккен соң, Филармониялық симфониялық қоғам осы елде, тіпті әлемдегі ең ұлы оркестрді құра алады» деді.
"Маэстро" әні, 1930 жыл
Бірлесу екі оркестрдің де музыканттарына салдарын тигізді. Симфониялық қоғамның скрипкашысы, кейін "Нью-Йорккер" журналының жазушысы Винтроп Сарджент бірігуді "филармониядан жиырма музыкант алынып тасталып, олардың орнына Нью-Йорк симфониясынан қалған жиырма легионерден тұратын шағын топ келген, хирургиялық операция сияқты еске алды. Бұл операцияны Артуро Тосканини өзі жүргізді. 57-ші көшеде үрей мен кінәлау сезімі күшейді". Бірнеше маусым бойы қонақ дирижер болған Тосканини жалғыз дирижер болып, 1930 жылы оркестрді Еуропаға гастрольдік сапарға алып шықты, бұл оркестрге бірден халықаралық даңқ әкелді. Тосканини 1936 жылға дейін музыкалық директор болып қызмет етті, содан кейін 1945 жылға дейін бірнеше рет қонақ дирижер ретінде қайта келді. Осы жылы бүкіл ел бойынша радио хабарларын тарату басталды. Оркестр алғаш рет CBS арнасында Карнеги залынан тікелей эфирде ойналды. Жексенбі күнгі концерттерді тарату үшін CBS бүкіл маусымға 15 000 доллар төледі. Радио хабарларын тарату 38 жыл бойы үзіліссіз жалғасты. Өз заманының аңызы болған Тосканини, ел соғысқа қадам басқан кезде оның орнын басу өте қиын болды.
Соғыс жылдары, 1940 жыл
Неміс дирижері Вильгельм Фуртвенглерді жұмысқа алуға жасалған сәтсіз әрекеттен кейін, 1936 жылы ағылшын дирижері Джон Барбиролли мен поляк дирижері Артур Родзинский бірлесіп Тосканинидің орнына келді. Келесі жылы Барбироллиге толық дирижерлік қызмет берілді, ол 1941 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 1942 жылдың желтоқсан айында Бруно Вальтерге музыкалық директорлық қызметі ұсынылды, бірақ ол 67 жаста екенін айтып бас тартты. 1943 жылы, өткен жылы Карнеги залында оркестрдің 100 жылдық концертіне жетекшілік еткен Родзинский музыкалық директор болып тағайындалды. Ол сондай-ақ, CBS радио тыңдаушылары бүкіл ел бойынша Артур Рубинштейннің Брамстың екінші фортепиано концертін тыңдап тұрғанда, Перл-Харборға жасалған шабуыл туралы хабарламаны эфирге шығарды. (Шабуыл туралы алғашқы хабар Филармония эфирінен бұрын, CBS News тілшісі Джон Чарльз Дейли өзінің жеке бағдарламасында берілді.) АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін көп ұзамай Аарон Копланд дирижер Андре Костеланецтің өтініші бойынша "отанымыздың ұлы рухын" бейнелейтін "Линкольн портреті" атты шығарма жазды. 1940 жылдары Родзинский, Вальтер және сэр Томас Бичем Филармониямен бірге Columbia Records үшін бірнеше жазу жасады. Көптеген жазу сессиялары бұрын неміс мәдени және музыкалық қоғамына тиесілі болған, ал кейін Columbia Records жазу студиясы ретінде пайдаланған, Шығыс 58-ші көшедегі Лидеркранц залында өтті. Кейін Sony Records компаниясы Бичемнің жазуларын CD-де қайта шығару үшін цифрлық түрде қайта өңдеді.
Телегендік дәуір, 1950 жыл
1947 жылдың ақпан айында Родзинский отставкаға кетті; Уолтерге тағы да жүгінді, ал ол бұл жолы лауазымының атауын "Музыкалық кеңесші" етіп төмендету шартымен келісті; ол 1949 жылы отставкаға шықты. 1949 жылы Леопольд Стоковский мен Димитрий Митропулос бірлесіп бас дирижерлер болып тағайындалды, ал Митропулос 1951 жылы музыкалық директор атанды. Жаңа композиторларды және сирек қойылатын операларды концерттерде насиптеп, танымал болған Митропулос басқа да жаңалықтар жасады: Рокси театрында фильмдер арасында Филармонияның тікелей эфирдегі өнерлерін қосты, Эдвард Р. Мэрроу мен See It Now телеарнасының көрермендерін оркестрдің сахна артындағы турға алып шықты. Ол Columbia Records үшін негізінен монофонияда көптеген жазбалар жасады; қызметінің соңында Прокофьевтің "Ромео мен Джульетта" балетінен үзінділерді стереофонияда жазды. 1957 жылы Митропулос пен Леонард Бернштейн бірге бас дирижерлер болып қызмет етті, бірақ маусым ішінде Бернштейн музыкалық директор болып тағайындалды, ол Филармонияны басқарған тұңғыш американдық дирижер болды. Бернштейн 1943 жылы Филармониямен жасаған тарихи, репетициясыз және керемет сәтті дебютінен кейін 11 маусым бойы музыкалық директор болып қызмет етті, бұл маңызды өзгерістер мен даму кезеңі болды. CBS телеарнасында екі телесериал бастау алды: "Жас көрермендерге арналған концерттер" және "Леонард Бернштейн мен Нью-Йорк филармониясы". 1958 жылы іске қосылған алғашқы телесериал білім беру теледидары саласындағы барлық сыйлықтарды жеңіп алып, теледидар тарихына енді. Бернштейн 1969 жылы музыкалық директорліктен зейнеткерлікке шыққанға дейін Columbia Records үшін оркестрдің жазбаларын жасауды жалғастырды. 1969 жылдан кейін ол Columbia үшін бірнеше жазба жасады, бірақ оның көптеген келесі жазбалары Deutsche Grammophon үшін жарық көрді. Sony Бернштейннің Columbia Records-тағы көптеген жазбаларын цифрлық түрде жаңартып, оларды "Bernstein Century" сериясының бір бөлігі ретінде CD форматында шығарды. Филармония 1962 жылға дейін негізінен Карнеги залында өнер көрсетті, бірақ Бернштейн Манхэттен орталығында жазба жасауды ұнатты. Оның келесі жазбалары Филармония залында жасалды. 1960 жылы Густав Малердің туғанына 100 жыл толуына орай, Бернштейн мен Филармония Columbia Records үшін Малердің тоғыз симфониясының сегізін жаздырудың тарихи циклын бастады. (8-ші симфонияны Бернштейн Лондон симфониялық оркестрімен бірге жазды). 1962 жылы Бернштейн Гленн Гулдтың Иоганнес Брамстың бірінші фортепиано концертінен бұрынғы сөздеріне байланысты пікір келіспеушілік тудырды.
Қазіргі заманғы музыка, 1962 жыл
Бернштейн өмір бойы замандас композиторларды қолдағандықтан, оркестрдің ең ірі тапсырыс беру жобасының басталуын қадағалады, нәтижесінде оркестр үшін 109 жаңа туынды жарық көрді. 1962 жылдың қыркүйегінде Филармония Аарон Копландқа жаңа Линкольн өнер орталығының ашылу концертіне арналған «Оркестр үшін ойлар» атты жаңа шығарма жазуды тапсырды. Филармониялық залға Линкольн орталығында көшу көктем мен жаз айларында концерттердің ұлғаюына мүмкіндік берді. Маусымдық үзілісте өткен көптеген концерттік циклдардың ішінде француз-американ және Стравинский фестивальдері (1960-жылдар), Пьер Булездің 1970-жылдардағы «Түрлендіру концерттері» және композитор Джейкоб Друкманның 1980-жылдардағы «Көкжиегі» фестивальдері бар. Оркестр 1967 жылдың 7 желтоқсанында 125 жылдығын тойлады, концертке бұрын оркестрмен бірге өнер көрсеткен 200-ден астам солист, дирижер және композитор қатысты. Концерттен кейін Линкольн орталығының Нью-Йорк штаты театрында қабылдау өтті. 1971 жылы Пьер Булез Филармонияның музыкалық директоры лауазымын алған тұңғыш француз болды. Булездің оркестрмен өткізген жылдары кеңейтілген репертуар және жаңашыл концерттік тәсілдермен ерекшеленді, мысалы, «Болжамды кездесулер» композиторлармен бірге жаңа туындыларды дәстүрден тыс жерлерде зерттеді. Оның қызмет ету кезеңінде Филармония 1976 жылы «Линкольн орталығынан тікелей эфирде» телесериалын бастады, ал оркестр бүгінгі күнге дейін Эмми сыйлығын жеңіп алған осы бағдарламада өнер көрсетеді. Булез Колумбия үшін төрт каналды жазбалар сериясын жасады, оның ішінде Морис Равельдің оркестрлік музыкасының кең ауқымы бар. Нью-Йорк филармониясының скрипка тобының мүшелері 1971 жылы Джон Леннонның «Imagine» альбомында «The Flux Fiddlers» деген атпен естіледі.
Шетелдегі елшілер
1978 жылы халықаралық аренада танымал дирижерлердің жаңа буынының ең жас өкілдерінің бірі – Зубин Мехта Филармонияның музыкалық директоры болды. Ол Филармония тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен дирижер болып, 1991 жылға дейін қызметін атқарды. Мехта дирижерлік тақтада тұрған кезеңінде заманауи музыкаға деген адалдығын көрсетіп, 52 туындыны тұңғыш рет орындады. 1980 жылы әрдайым гастрольдік оркестр ретінде танымал болған Филармония, Тосканинидің Еуропаға жасаған сапарының 50 жылдығын мерекелеу үшін Еуропаға гастрольдік сапарға шықты. 1981 жылы дебюттік концертінен бері Филармонияны жиі дирижерлік еткен Курт Масур 1991 жылы музыкалық директор болды. Оның қызметінің ерекшеліктеріне Әулие Иоанн соборында өткен тегін Еске алу күні концерттері және жыл сайынғы шетелдік концерттік турнелер, оның ішінде оркестрдің материктік Қытайға алғашқы сапары кірді. Ол 1992–1993 жылғы маусымда оркестрдің 150 жылдығын тойлауға жетекшілік етті. Оның қызметі 2002 жылы аяқталды, ол Филармонияның құрметті музыкалық директоры атанды.
Үшінші ғасыр, 2000 жыл
2000 жылы Лорин Маазель Нью-Йорк филармониясымен екі апталық абоненттік концерттерде қонақ дирижер ретінде өнер көрсетті, бұл жиырма жылдан астам үзілістен кейінгі алғашқы өнер көрсетуі болды және оркестр музыканттарынан жағымды пікір алды. Осы шара 2001 жылдың қаңтар айында оркестрдің келесі музыкалық директоры болып тағайындалуына әкелді. Ол 2002 жылдың қыркүйегінде бұл лауазымды иеленді, бұл оркестрмен алғаш рет Левисон стадионында он екі жасында өнер көрсеткеніне 60 жыл толғаннан кейін болды. Өзінің алғашқы абоненттік аптасында ол 2001 жылдың 11 қыркүйегінде қайтыс болғандардың құрметіне тапсырыс берілген Джон Адамстың «Жандардың көшуі» атты шығармасының әлемдік премьерасын өткізді. Маазель 2008/09 маусымының соңында филармонияның музыкалық директоры қызметін аяқтады. 2003 жылы Айвери Фишер залының акустикасымен байланысты үнемі туындап отырған алаңдаушылықтарға байланысты Нью-Йорк филармониясын Карнеги залына көшіріп, екі ұйымды біріктіру туралы ұсыныс жасалды, бірақ бұл ұсыныс іске аспады.
Солтүстік Кореяға сапары, 2008 жыл
Филармония 2008 жылғы 26 ақпанда Солтүстік Корея үкіметінің шақыруымен Пхеньян қаласында өнер көрсетті. Бұл оқиға Корея соғысы аяқталғаннан бері АҚШ-тан елге жасалған алғашқы маңызды мәдени сапар болды. Концерт Шығыс Пхеньянның Үлкен театрында өтті, бағдарламаға Солтүстік Кореяның (Аэгукка) және АҚШ-тың (Жұлдызды ту) ұлттық әнұрандары, Рихард Вагнердің «Лохенгрин» операсының III актісіне кіріспесі, Антонин Дворжактың 9-шы симфониясы «Жаңа дүниеден», Джордж Гершвиннің «Париждегі америкалық», Жорж Бизенің «Фарандоль», Леонард Бернштейннің «Кандид» операсына кіріспесі және корей халқының сүйікті әні «Ариранг» кірді. Дворжак, Гершвин және Бернштейн шығармаларының әрқайсысы алғаш рет Нью-Йорк филармониясымен орындалған. Бұл сапар әлемдегі ең оқшауланған елдердің бірімен қарым-қатынасты кеңейту мүмкіндігі ретінде күтілді. АҚШ Мемлекеттік департаменті бұл шақыруды АҚШ-қа қарсы насихатты жұмсарту мүмкіндігі деп қарады. Концерттің тек қана ең жоғары деңгейдегілерге арналғаны туралы сынға жауап ретінде Нью-Йорк филармониясы концертті Солтүстік Корея теледидары мен радиосында тікелей эфирде көрсетуді ұйымдастырды. Ол сондай-ақ CNN және CNN International телеарналарында тікелей эфирде көрсетілді. Бұдан өзге, ол Оңтүстік Кореяның Мунхва телеарнасында Корея Республикасының (Оңтүстік Корея) барлық халқына көрсетілді.
Жақында болған тарих
2007 жылдың 18 шілдесінде Филармония Алан Гилбертті келесі музыкалық директоры етіп тағайындады, ол 2009/10 маусымынан бастап, бастапқы бес жылдық келісімшартпен қызмет етеді. 2010 жылдың 5 мамырында Нью-Йорк филармониясы 15 000-шы концертін өткізді – бұл көрсеткіш әлемдегі ешбір симфониялық оркестрде байқалмаған. 2012 жылдың қазан айында оркестр Гилбертпен келісімшартты 2016/17 маусымға дейін ұзартты. 2015 жылдың ақпан айында оркестр 2016/17 маусым аяқталғаннан кейін Гилберттің музыкалық директор лауазымынан кетуін жариялады. 2016 жылдың қаңтар айында оркестр 2018/19 маусымынан бастап Жап ван Зведенді келесі музыкалық директор етіп тағайындағанын хабарлады. Алғашқы келісімшарт бес жылға жасалды. Ван Зведен 2017/18 маусымында музыкалық директор болып тағайындалды. 2021 жылдың қыркүйегінде ван Зведен 2023–2024 маусымының соңында оркестрдің музыкалық директоры лауазымынан кету ниетін білдірді. Оркестрдің қазіргі президенті және бас атқарушы директоры (CEO) – Дебора Борда. Борда бұған дейін оркестрде осы лауазымдарды, сондай-ақ басқарушы директор қызметін атқарған. Борда 2023 жылдың 30 маусымында оркестрдің президенті және бас директоры лауазымынан кетеді. 2022 жылдың маусым айында оркестр 2023 жылдың 1 шілдесінен бастап Гари Гинстлингті келесі президенті және бас директоры етіп тағайындағанын жариялады. Гинстлинг 2022 жылдың күзінде оркестрдің атқарушы директоры атағын алуы жоспарлануда. COVID-19 пандемиясы кезінде оркестр 2020 жылдың наурызынан бастап Дэвид Геффен залында тікелей концерттер өткізе алмады. Дэвид Геффен залын жаңарту пандемия кезінде басталды, жаңартылған залды 2022–2023 маусымының басында қайта ашу жоспарланған. 2021–2022 маусымында оркестр Нью-Йорктегі басқа да орындарда концерттер берді, оның ішінде Алиса Талли залы, Роуз театры және Карнеги залы. 2022 жылдың қарашасында оркестр тарихында алғаш рет әйелдер көптігін құрады – 45 әйел және 44 ер адам. Густаво Дудамель 2007 жылы Нью-Йорк филармониясымен алғаш рет қонақ дирижер ретінде жұмыс істеді. Оркестрмен 26 қосымша қонақ дирижерлік өнер көрсеткеннен кейін, 2023 жылдың ақпанында Нью-Йорк филармониясы Дудамельді 2026–2027 маусымынан бастап, бастапқы бес жылдық келісімшартпен келесі музыкалық директоры етіп тағайындады. 2024 жылдың сәуірінде оркестр басшылығы ұйым ішінде жыныстық зорлық-зомбылық мәдениеті туралы бірнеше жыл бойы жарияланған хабарлардан кейін сыртқы тергеу жүргізуді тапсырды.
Леонард Бернштейн - резиденттік ғалым
Леонард Бернштейн атындағы тұрақты ғылыми қызметкер 2005 жылы Бернштейннің қайтыс болғанына 15 жыл толуына орай құрылды. Тұрақты ғылыми қызметкер жыл сайын лекциялар циклын өткізеді және NYP шараларына қатысады. Дирижер Чарльз Захари Борнштейн 2005 жылдан 2008 жылға дейін қызмет еткен алғашқы Леонард Бернштейн атындағы тұрақты ғылыми қызметкер болды. Джеймс М. Келлер 2008–09 маусымында осы лауазымды атқарды, ал 2009 жылдың шілдесінде американдық баритон Томас Хэмпсон тағайындалды. Қазіргі кезде бұл лауазымды Майкл Беккерман атқарады, ол Нью-Йорк университетінің музыка кафедрасының профессоры және Каролл мен Милтон Петри атындағы кафедра меңгері.