Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
F1 командасы
F1 team
Ларрусс Формула 1 командасы 1987 жылы Дидье Калмельс және бұрынғы жарыскер Жерар Ларрусс құрған автоспорттық жарыс командасы. Алғашында «Larrousse & Calmels» деген атпен құрылған. Команданың штаб-пәтері Париждің оңтүстік маңындағы Антонийде орналасқан. Калмельс әйелін өлтіргеннен кейін командасынан кеткен соң, команда «Ларрусс» деп аталды. Команда 1987 жылғы F1 маусымынан бастап 1994 жылғы F1 маусымына дейін Формула 1-де жарысты, бірақ қаржылық проблемаларға тап болды. Осы кезеңде 1990 жылғы Жапон Гран-присінде үшінші орынды жеңіп алды.
Larrousse Formula One was a motorsports racing team founded in 1987 by Didier Calmels and former racer Gérard Larrousse, originally under the name Larrousse & Calmels. It was based in Antony, in the southern suburbs of Paris. It was renamed Larrousse after the departure of Calmels following his murder of his wife. The team competed in Formula One from F1 season of 1987 to F1 season of 1994 before succumbing to financial problems, scoring a best finish of third at the 1990 Japanese Grand Prix during this time.
Лола шассиі (1987-1991)
Larrousse & Calmels Lola компаниясынан машина тапсырыс берді, нәтижесінде LC87 (Lola ішкі белгісі: T87/30) пайда болды, бұл машина Эрик Бродли мен Ральф Беллами жасаған. Шасси Cosworth DFZ V8 қозғалтқышымен жабдықталды және табиғи сору класында сынға түсті. Команда 1987 жылғы F1 маусымын Филипп Аллио үшін бір машинамен бастады, ал Янник Далмас жыл соңында екінші машинамен командаға қосылды. Олар сол кезде Lola компаниясымен үш жылдық келісімге келді, ал Крис Мерфи Белламиге көмектесу үшін Zakspeed-тен шақырылды. Содан кейін команда 1989 жылы Lamborghini V12 қозғалтқыштарын қолдану туралы келісім жасады. 1988 жылдың қыркүйегінде команда бұрынғы Renault және Lotus дизайнер және инженері Жерар Дукаружды жұмысқа алды, бірақ 1989 жылдың көктемінде Калмельс әйелін өлтіргені үшін түрмеге түскендіктен команданы тастауға мәжбүр болды. Ларрусс 1991 жылға Брайн Хартпен қозғалтқыш келісіміне қол қойды, бірақ жыл басында Эспо бас тартып, команда қаржылық қиындықтарға тап болды. Орнату қиын болғанына қарамастан, машина салыстырмалы түрде жылдам болды және көбінесе жүргізушінің қатесіне немесе техникалық бұзылуға ұшырағанша ортаңғы топта жақсы көрсеткіштер көрсетті. Сузуки маусымның бірінші жарысында Финиксте алтыншы орынды иеленді, бірақ кейіннен шақпаққа жете алмады. Бернард Мексика Гран-присінде 6-шы орын алды. Ол Жапониядағы біліктілік кезінде Сузуканың «шаштық бұрылысында» ауыр апатқа ұшырап, аяғын сындырды және 1994 жылғы F1 маусымында Ligier командасымен қайтып келгенге дейін жарыстардан шеттеді. Бельгиялық Бертран Гашо (Лондон такси жүргізушісіне шабуыл жасағаны үшін түрмеден босатылғаннан кейін) Австралиядағы соңғы жарысқа оралды. Қаржы жетіспей бастағандықтан, команда шілде айында француз сотынан кредиторлардан қорғаныс сұрады. Жапондық Central Park компаниясы команданың үлесін сатып алды, бірақ көп ұзамай Дукаруж кетіп қалды. AGS командасымен бірігу туралы келіссөздер сәтсіз аяқталды, ал Lola және Hart компанияларымен қарым-қатынас Ларрусс төлем жасамай-ақ тоқтатылды.
Larrousse & Calmels commissioned a car from Lola and the result was the LC87 (internal Lola designation: T87/30), a car designed by Eric Broadley and Ralph Bellamy. The chassis was powered by a Cosworth DFZ V8 engine, and was entered in the undersubscribed normally aspirated class. The team started out in F1 season of 1987 with just one car for Philippe Alliot, with Yannick Dalmas joining the team in a second car the end of the year. By that time they had agreed to a three year deal with Lola and Chris Murphy was recruited from Zakspeed to help Bellamy. The team then did a deal to run Lamborghini V12 engines in 1989. In September 1988 the team hired former Renault and Lotus designer and engineer Gérard Ducarouge but in the spring of 1989, Calmels had to quit the team due to his imprisonment for the murder of his wife. Larrousse signed an engine deal with Brian Hart for 1991 but early in the year Espo withdrew and the team struggled financially. Although difficult to set up, the car proved relatively quick and was usually a solid midfield runner before succumbing to the inevitable breakdown or driver error. Suzuki finished sixth in the first race of the season at Phoenix, and thereafter never made the chequered flag again. Bernard earned a single point for 6th at the Mexican Grand Prix. He crashed heavily in qualifying in Japan at Suzuka's hairpin, badly breaking his leg, and putting him out of F1 until he returned with Ligier in F1 season of 1994. Belgian Bertrand Gachot returned for the final race in Australia (after being released from jail for assault on a London taxi driver). As the funds began to run dry, the team sought protection from creditors with a French court in July. Japanese company Central Park bought into the team but soon afterwards Ducarouge left. Merger talks with AGS failed and the relationships with Lola and Hart were both ended without payment being made by Larrousse.
Вентури шассиі (1992)
1991 жылдың күзінде Жерар Ларрусс Фондметаллдан Робин Хердты F1 шассиін құру үшін шартқа алды, ал команданың 65% Вентури автомобиль компаниясына сатылды. Жаңа Lamborghini қозғалтқышы туралы келісімге қол жеткізілді және Бертран Гашо Укё Катаямамен бірге сақталды. Уильямс командасы үстемдік еткен маусымда Гашо Монако Гран-приінде Ларрусс командасы үшін маусымның жалғыз ұпасын енгізді. Гашо мен Катаяма маусым ішінде екі рет соқтығысты, алғаш Канадада, содан кейін Жапонияда. 1992 жылдың қыркүйегінде Вентури өзінің үлесін Райнер Валльдорф басқаратын Comstock тобына сатты. Валльдорфтың нақты аты Клаус Вальц екені белгілі болды, ол бірнеше еуропалық елдің полициясымен төрт қырқын шығарумен байланысты іздеп отырған адам еді. Франциядағы үйіне жасалған шабуылдан қол гранатасын пайдаланып қашып құтылғаннан кейін, ол Германиядағы қонақүйінде полициямен тоғыз сағаттық атыс кезінде қаза тапты.
In the autumn of 1991 Gérard Larrousse signed up Robin Herd from Fondmetal for the construction of an F1 chassis and 65% of the team was sold to the Venturi car company. A new Lamborghini engine deal was agreed and Bertrand Gachot was kept on alongside Ukyo Katayama. In a season dominated by the Williams team, Gachot scored Larrousse's only point of the season at the Monaco Grand Prix. Gachot and Katayama collided twice in the season, in Canada and then Japan. In September 1992 Venturi sold its shareholding to a group called Comstock, headed by German Rainer Walldorf. Walldorf, real name Klaus Walz, turned out to be wanted by the police of several European countries in connection with four murders. After escaping from a raid on his house in France by judicious use of a hand grenade, he was killed during a nine hour gun battle with police in a German hotel.
Ларрусс шассиі (1993-1994)
Команда өз шассиін пайдаланған алғашқы маусымында, 1993 жылы, Герар Ларрусс Филипп Аллиот пен Эрик Комас жүргізушілерін қаржыландырғанда, тағы да бір көңілі толмаған маусымды бастан кешірді. Жапондық жалдамалы жүргізуші Тошио Сузуки, Жапония мен Австралиядағы маусым соңындағы жарыстар үшін қаржыны арттыру ниетімен, Аллиотты ауыстырды. 1994 жылы Ларрусс команданы қайта ұйымдастырды. Lamborghini компаниясының шығуымен және Peugeot қозғалтқыштарын пайдалану туралы келісімге келе алмауымен (бұл қозғалтқыштар McLaren-ге өтті), ол Ford HB қозғалтқыштарына қайта оралды, бұл Benetton командасы қолданған Ford Zetec R-дің айтарлықтай нашар алдыңғы нұсқасы болды. Жаңа серіктестер Швейцариядағы Fast Group SA түрінде келді, бұл Ferrari дилері Мишель Голай мен бұрынғы F1 жарыскері Патрик Тамбай басқарған ұйым. Спонсорлықты бельгиялық Alken Maes сыра зауыты қамтамасыз етті (Rizla, SEITA және Zanussi екінші демеушілер рөлін атқарды), ал автомобильдер негізінен алкогольсіз сыра Tourtel түсінде жүрді, кейбір Гран-прилерде Kronenbourg-тің қызыл және ақ түстері қолданылды. Рульге Оливье Беретта отырды, ал Комас сақталды. Маусым бойы сенімділік жалпы түрде өте нашар болды. Комас Тынық мұхиты және Германия Гран-прилерінде екі рет 6-шы орынды иеленді – соңғы жарыста старт сызығындағы үлкен апаттан кейін тек 8 жүргізуші финишқа жетті. Береттаның ең жақсы нәтижесі Германия Гран-приінде 7-орын болды. Осы эпизодтық жылдамдыққа қарамастан, Комас пен Беретта көне қозғалтқышпен жабдықталған қиын машинамен ортаңғы деңгейде жүрді. Ақша жетіспегендіктен, оларды бұрынғы Larrousse ардагерлері Аллиот пен Далмас, сондай-ақ жаңадан келгендер Хидеки Нода мен Жан Денис Делетраз ауыстырды. Маусым барысында команда Benetton Formula-ның алаяқтыққа қатысты айыптауларына қатысты. Сол жылдың мамыр айында командаға жанармай құю құрылғысын өндіруші Intertechnique компаниясы, олардың жанармай құю құрылғысынан жанармай сүзгісін алып тастауды сұрады; команда FIA World Motor Sport Кеңесінің қыркүйектегі отырысынан бір күн бұрын FIA-ға бұл өтініш туралы хабарлады, онда Jos Verstappen-тің Германия Гран-приіндегі жанармай өртінде Benetton да Intertechnique-тің келісімінсіз осыған ұқсас әрекет жасады.
In the team's first season using an in house chassis, they had another disappointing season in 1993 when Gérard Larrousse funded drivers Philippe Alliot and Érik Comas, and the drivers could only manage two finishes in the points. Japanese pay driver Toshio Suzuki substituted for Alliot in hopes of increasing finances for the flyaway end of season races in Japan and Australia. In 1994 Larrousse reorganized the team again. With Lamborghini pulling out and a failure to agree a deal to use Peugeot engines (which went to McLaren) he reverted to customer Ford HB engines, which were a substantially lesser predecessor to the Ford Zetec R used by the works Benetton team. New partners were brought in, in the form of Swiss based Fast Group SA, an organization headed by Ferrari dealer Michel Golay and former F1 racer Patrick Tambay. Sponsorship was found from the Belgian Alken Maes brewery (with Rizla, SEITA and Zanussi filling the secondary sponsor roles), and the cars primarily ran in the colors of alcohol free beer Tourtel, with occasional uses of the red and white colors of Kronenbourg in selected Grands Prix. At the wheel, Olivier Beretta replaced Alliot while Comas remained. Reliability was generally very poor throughout the season. Comas scored two 6th placings in the Pacific and German GPs – the latter race had only 8 finishers after a huge start line accident. Beretta's best result was 7th at the German GP as well. Despite these occasional flashes of speed, Comas and Beretta generally ran in the lower midfield in what proved to be a tricky car powered by an aging engine. As the money ran short, however, pay drivers replaced them, including former Larrousse veterans Alliot and Dalmas, as well as rookies Hideki Noda and Jean Denis Délétraz. During the season, the team played a role in Benetton Formula's cheating allegations. In May that year, the team was asked by refuelling rig device manufacturer Intertechnique to remove a fuel filter from their refuelling device; the team notified the FIA about the request the night before an FIA World Motor Sport Council meeting in September regarding Jos Verstappen's refuelling fire at German Grand Prix, where Benetton did the same without Intertechnique's approval.
Құлау
1995 жылғы F1 маусымына арналған жаңа F1 машинасын Робин Херд жобалады, бірақ қаржы жетіспеуіне байланысты ол құрылмады. Команда 1995 жылғы маусымның қатысу тізіміне Ерик Комас жүргізуші ретінде қайта оралды, бірақ өмір сүру үшін F1 шассиі бар ұйыммен бірігуі қажет болды. Екі мүмкіндік – Лола, британдық өндіруші 1990 және 1991 жылғы F1 маусымдары үшін жасаған шасси үшін Ларруссқа ешқашан төлемегендіктен, бұл нұсқау шындыққа сай емес еді; және француздық Халықаралық Формула 3000 командасы DAMS, болашақта жарысқа қатысуды жоспарлаған Рейнард жобалаған F1 шассиіне ие болды. Алайда, Жерар Ларрусс пен DAMS иесі Жан Пол Дриот 1994-1995 жылдардың қысында келісімге келе алмады. Дриот кейіннен DAMS 1995 жылы F1-ге қатыспайтынын мәлімдеді. Соның салдарынан Ларрусс өткен жылғы шасси, LH94-ті жаңа техникалық ережелерге сәйкес уақытша шешім ретінде жаңартуға бұйрық берді, сонымен қатар француз үкіметі командаға қаржылық қолдау көрсете ме деп күтті, себебі «Эвин заңы» темекі мен алкоголь демеушілігінен түсетін табысқа тыйым салған болатын. Осы уақытта ол Ларрусс командасының көп бөлігін отандастары Лоран Барлези мен Жан Мессаудиге сатты, олар алдағы маусымда өздерінің жоспарлаған Junior F1 командасын құруға тырысып, сәтсіз аяқтады, бірақ Ларрусс командасын құлдыраудан құтқару үшін қажетті бюджетке ие болды. Осы кезеңде команданың әлеуетті жүргізуші құрамы өзгеріп тұрды, Комас, Эммануэль Коллард, Элтон Джулиан, Эрик Хелари, Кристоф Бушут және Эрик Бернард барлығы да қарастырылды. Команда маусымның алғашқы екі ұзақ қашықтықтағы жарысын өткізіп жіберуге шешім қабылдады, себебі ескі машинаны жаңартудың орнына жаңа машинаны құруға назар аудару оңтайлырақ болды (бұл өте бәсекеге қабілетсіз шешім болар еді), сондай-ақ спорттың басқару органы, Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) команданы F1-де ұстау үшін Гран-прилерді өткізіп жіберген командаларға салынатын стандартты айыппұлдарды алып тастауға келіседі деп үміттенді. Алайда, команданың жағдайы өте қиын болып қала берді: Ford командаға қозғалтқыштарды төлемсіз жеткізуден бас тартты; Жерар Ларрустың бұрынғы серіктестері Патрик Тамбей мен Мишель Голай оған қарсы Францияда сот процесін бастады; және Petronas-пен жоспарланған демеушілік келісімі команданың Гран-приге қатысуына байланысты болды. Сан-Марино Гран-приіне дейін Ларрусс командасының F1-ден шығуын жариялады, себебі уәделенген қаржыландыруды ұсынбағандары үшін басқаларды кінәлады. 1996 жылғы F1 маусымында жарысқа қайта оралуға ниеттенгенін жариялағанына қарамастан, команданың құлдырауына байланысты бірнеше сот процесіне қатысуы оның оралуына кедерілді. Ларрусс командасының сәтсіздігі француз автоспорт үшін үлкен соққы болды, себебі үкіметтің темекі мен алкоголь демеушілігіне тыйым салуынан (Лой Эвин) басқа, ол 1991 жылғы F1 маусымында AGS командасын жоғалтты және 1994 жылғы F1 маусымында Ligier командасын шетелдіктер Флавио Бриаторе мен Том Уолкиншоу иеленді.
A new F1 car for F1 season of 1995 was designed by Robin Herd, but was not built due to lack of funds. The team appeared on the entry list for the 1995 season with Érik Comas returning as one of its drivers, but needed to merge with an organisation with an available F1 chassis to survive. The two options were Lola, which was unrealistic as the British manufacturer had never been paid by Larrousse for the chassis it had produced for the F1 season of 1990 and F1 season of 1991 seasons; and French International Formula 3000 team DAMS, which was in possession of a Reynard designed F1 chassis with which it hoped to enter the sport in the future. However, Gérard Larrousse and DAMS owner Jean Paul Driot failed to come to an agreement over the winter of 1994–1995. Driot subsequently announced that DAMS would not enter F1 in 1995. Larrousse consequently ordered the previous year's chassis, the LH94, to be upgraded to the new technical regulations as a temporary solution, whilst he waited to see if the French government would give the team financial support, as way of compensation for the fact that the so called "Evin's Law" had banned possible revenue from tobacco and alcohol sponsorship. In the meantime he sold the majority stake in the Larrousse outfit to compatriots Laurent Barlesi and Jean Messaoudi, who had attempted but failed to enter their own planned Junior F1 Team for the coming season and had the budget necessary to save Larrousse from imminent collapse. During this period, the team's potential driver line up was in flux, with Comas, Emmanuel Collard, Elton Julian, Éric Hélary, Christophe Bouchut and Éric Bernard all in the frame. The team elected to miss the first two long haul races of the season, reasoning that it was better to focus on building a new car than upgrading the old one (a solution that would be very uncompetitive), and hoping that the sport's governing body, Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) would waive the standard fines levied against teams that missed Grands Prix in the interest of keeping the team in F1. However, the team's situation remained extremely difficult: Ford refused to supply the team engines without payment; Gérard Larrousse's former partners, Patrick Tambay and Michel Golay, took legal action against him in France; and a planned sponsorship deal with Petronas was dependent on the team taking part in a Grand Prix. Prior to the San Marino Grand Prix, Larrousse announced his team's withdrawal from F1, blaming others for failing to produce promised funding. Despite announcing that he intended to return to the sport for F1 season of 1996, his involvement in several lawsuits as a result of the team's collapse made this impossible. The failure of Larrousse was a blow to French motorsport, which in addition to the problems caused by the government's ban on tobacco and alcohol sponsorship (the Loi Evin), had recently lost the AGS team in F1 season of 1991 and seen the takeover of the Ligier team by foreigners Flavio Briatore and Tom Walkinshaw in F1 season of 1994.