Кіріспе

Эпилепсия парциалис континуа – мидың сирек кездесетін ауруы, онда науқас қолдар мен бетке локалданатын, қайталанатын моторлық эпилепсиялық ұстамаларды бастан кешіреді, және олар бірнеше секундтан немесе минуттан кейін ұзақ мерзімге (күндерден жылдарға дейін) қайталануы мүмкін. Бұл жағдай кейде орыс психиатры Алексей Яковлевич Кожевниковтың есімімен аталған Кожевников эпилепсиясы деп те аталады, ол осы эпилепсия түрін алғаш рет сипаттаған.

Белгілері мен симптомдары

Бұл ұстамалар кезінде қайталанатын ошақтық миоклонус немесе Джексон жүрісі пайда болады. Ұстама басылғаннан кейін Тодд құбылысы байқалуы мүмкін, ол уақытша бір жақты әлсіздікті қамтиды.

Себептер

Бұл түрдегі ұстамалардың көптеген себептері бар және олар ұстамалардың басталу жасына байланысты біршама өзгешеленеді. Эпилепсия көбінесе өмірдің екі шетінде – балалық шақта немесе қарт жаста – кездеседі, бірақ өмір бойы кез келген уақытта дамуы мүмкін. Бұл ұстамалар көбінесе ересектерде инсульттан, ал балаларда фокалды кортикальды қабыну процестерінен (Расмуссен энцефалиті) туындайтын мидың ірі, жедел зақымдануынан болады (бұл, мүмкін, созылмалы вирустық инфекцияларға, ісікке немесе аутоиммундық процестерге байланысты болуы мүмкін). Олар дәрі-дәрмекке және терапияға өте төзімді, ал негізгі терапиялық мақсат – екіншілік жалпылауды тоқтату. Бұл ұстамалардың пайда болуының тағы да көптеген себептері бар. Мысалы, олар генетикаға, инфекцияларға немесе мидың дамуындағы мәселелерге байланысты болуы мүмкін. Көбінесе себебі белгісіз болады. Ми инфекциясы (энцефалит) да ықпал ететін фактор болуы мүмкін. Мұндай инфекция сирек кездессе де, ол вирусқа, бактерияға немесе (өте сирек) саңырауқұлаққа байланысты болуы мүмкін. Егер ұстама инфекцияның өзі кезінде пайда болса, онда адамда эпилепсия жоқ, бірақ "симптомдық ұстамалар" немесе мидың белгілі бір зақымдануынан туындаған ұстамалар болады. Инфекция тоқтағаннан кейін ұстамалар да тоқтайды. Тағы бір жиі кездесетін инфекция – мидың мембраналарын қоршап тұрған "менингит" инфекциясы. Бұл инфекция миға тікелей әсер етпейтіндіктен, ол эпилепсияның себебі ретінде көрінбеуі мүмкін, бірақ менингит эпилепсияны тудыруы мүмкін екені дәлелденді, бұл эпилепсияның дамуына әкелуі мүмкін. Бұл инфекциялар есіміздегі жас кезінде пайда болғанда эпилепсияға әкелуі ықтимал. Мидың дамуындағы мәселелер де себеп болуы мүмкін. Ми даму кезеңінде күрделі процестен өтеді, онда нейрондар пайда болып, мидың бетіне қарай жылжуы керек. Олар ми қабығының алты бөлек қабатына мұқият орналасады. Мидың барлық бөлігінде осы нейрондардың орналасуы қалыпты жағдайда өте дәл болады. Егер бұл жүйе дұрыс жұмыс істемесе, нейрондар өздерінің тиісті аймақтарынан тыс жерде дамуы мүмкін. Егер осылай болса, мидың жұмысы немесе тізбегі дұрыс болмайды және аномальді, эпилепсиялық тізбе пайда болуы мүмкін.

Емдеу

Емдеуде түпкі себепті анықтау маңызды рөл атқарады. Ми абсцестері немесе ісіктері толық және тұрақты түрде болмаса да, уақытша немесе ішінара хирургиялық жолмен емделуі мүмкін, содан кейін науқасқа химиотерапия және/немесе сәулелік терапия тағайындалады. Егер ұстамалар жалғаса берсе, науқастың көтере алатынына қарай түрлі антиконвульсанттық дәрілік схемалар сыналып, қажет болған жағдайда ауыз жолымен немесе төтенше жағдайларда, мысалы, тоникалық-клоникалық (Grand Mal) ұстамалардан кейінгі эпистатус кезінде тамырға салынуы мүмкін. Егер инсульт немесе басқа ұқсас, уақытша бұзылыстар (цереброваскулярлық оқиға немесе өткінші ишемиялық шабуыл, ТИА) орын алса, мидың зардап шеккен бөліктерінің немесе жарты шарларының неврологиялық бейнелеуі (КТ, МРТ, ПЭТ және т.б.) жүргізіледі және егер мүлдем қарсы көрсетілмесе, ұстамалар кезінде науқас көтере алса, антитромботикалық терапия қолданылуы мүмкін; геморрагиялық инсульт болған жағдайда және қан тамырын тоқтату немесе қан кетуді тоқтату үшін операция жасау мүмкіндігі болса, қауіпсіз жағдайда операция жасауға тырысылады.