Джон Драйденнің «Үйлену тойы әдет-ғұрып бойынша» комедиясы
Marriage à la mode (play)
Жон Драйденнің «Неке тойы» комедиясы – 1673 ж. Лондон сахнасында қойылған, әйелдер мен некеге қатысты ойлы туынды. Қайта жаңғырту комедиясы, өлең, прозадан тұрады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Драйденнің реставрациялық комедиясы "Әдеттегі үйлену" – Джон Драйденнің 1673 жылы Лондон қаласында Король компаниясымен алғаш сахналаған реставрациялық комедиясы. Ол проза, бос өлең және жұп өлеңдердің үйлесімімен жазылған. Бұл пьеса Драйденнің ең жақсы комедиялық туындысы деп жиі айтылады, ал Джеймс Сазерленд оны былай түсіндіреді: "Комикстік сахналар өте әдемі жазылған, ал Драйден оларды бірнеше тиімді байланыстар арқылы мазмұнды сюжетке байланыстыруға тырысқан. Ол жыныстық қатынас және неке тақырыбын реставрациялық комедияда кездесетін ең ойлы тұрғыдан қарастырады." Пьесада Роберт Смиттың "Неге ақымақ үйленуге ант етеді?" және Николас Стаггинстің "Алексис жатып қалғанда" деген екі ән бар, екеуі де Драйденнің сөздеріне жазылып, 1673 жылы жарық көрген "Таңдау әндері және бір дауысқа теораба немесе бас виолына орындалатын әуендер" кітабында басылған.
Restoration comedy by John Dryden
Marriage à la Mode is a Restoration comedy by John Dryden, first performed in London in 1673 by the King's Company. It is written in a combination of prose, blank verse and heroic couplets. It has often been praised as Dryden's best comedic endeavour, and James Sutherland accounts for this by observing that "the comic scenes are beautifully written, and Dryden has taken care to connect them with the serious plot by a number of effective links. He writes with one of the most thoughtful treatments of sex and marriage that Restoration comedy can show." The play contains two songs, "Why Should a Foolish Marriage Vow" by Robert Smith and "Whilst Alexis Lay Pressed" by Nicholas Staggins, both set to Dryden's lyrics and printed in the 1673 book Choice Songs and Ayres for One Voyce to Sing to the Theorbo Lute or Bass Viol.
Кейіпкерлер
Полидамас, Сицилияның узурпаторы. Леонид, заңды ханзада, беймәлім. Аргалеон, Полидамасқа жақын адам. Гермоген, Леонидтің асырап алған әкесі. Евбул, оның досы және серігі. Родфил, күзетшілер капитаны. Паламед, сарайдағы кеңесші. Пальмира, узурпатордың қызы. Амалтея, Аргалеонның қарындасы. Доралис, Родфилдің әйелі. Меланта, мақтанғақ әйел. Филотис, Мелантаның қызметшісі. Белиза, Доралистің қызметшісі. Артемида, сарайдағы әйел.
Polydamas, Usurper of Sicily. Leonidas, the rightful Prince, unknown. Argaleon, favourite to Polydamas. Hermogenes, foster father to Leonidas. Eubulus, his friend and companion. Rhodphil, captain of the guards. Palamede, a courtier. Palmyra, daughter to the Usurper. Amalthea, sister to Argaleon. Doralice, wife to Rhodophil. Melantha, an affected lady. Philotis, woman to Melantha. Beliza, woman to Doralice. Artemis, a court lady.
Кескіннің қысқаша мазмұны
Оқиға Сицилияда орын алады. Сюжет екі жекелеген оқиғадан тұрады, біреуі Пальмира мен Леонидастың арасындағы махаббат, олар нәресте кезінде ата-аналарынан айырылып, Гермогенмен бірге өсірілген, ол олардың өткені туралы құпия сақтайды. Гермогенді таққа таласқан Полидамас патша танығанда, ол Леонидасты Полидамастың ұлы деп жариялайды. Бірақ Леонидастың жаңа ханзада лауазымы Пальмирамен үйленуіне тыйым салады, бұл оларға көп қайғы әкеледі. Махаббаттасқандар бір-бірін көруді тоқтатудан бас тартқанда, Пальмираға өлім жазасы беріледі. Гермоген алға шығып, бұрын жалған айтқанын мойындайды: шындығында Леонид – оның өз ұлы, ол оны ханзада ету арқылы оның өмірін жақсарту үшін жалған айтқан, ал Пальмира – Полидамастың нағыз баласы. Бұл жаңа талапты дәлелдегеннен кейін Пальмира ханшайым ретінде бекітіледі, бірақ бұл оның Леонидасқа үйленуіне қайтадан кедергі келтіреді. Гермоген соңында тағы да ақпаратты жасырғанын мойындайды және Леонидасқа бүкіл шындықты айтады – Леонид – тақты Полидамас тартып алған заңды патшаның ұлы. Осыны білгеннен кейін Леонид Полидамасқа қарсы бүлік көтеріп, жеңіске жетеді және өзін жаңа патша етіп бекітеді, соңында Пальмираға үйленуге рұқсат алады. Екінші оқиға желісі біріншісімен байланысты, ол Родофил мен оның досы Паламедке қатысты. Паламед Родофилдің әйелі Доралиске ғашық болады, ал Родофил Паламедтің келіні Мелантаға ғашық болады. Әйелдердің екеуі де оларды қуалайтындарды ұнайды, ал барлық тараптар кездесулерін бір-бірінен жасыруға тырысады, нәтижесінде екі жұп кездесу үшін әрқашан бірдей орындар мен тактиканы таңдайды. Ақыры олардың барлық іс-әрекеттері ашылғанда, Паламед пен Родофил әйелдерге деген талғамдары өте ұқсас болғандықтан, әрқайсысы өз заңды талабында тұруы керек деп шешеді. Паламед Мелантаның жүрегін жеңіп алып, Доралиске деген қарым-қатынасын жақсылықпен тоқтатады.
The setting is in Sicily. The plot concerns two separate storylines, one a romance between Palmyra and Leonidas, who were separated from their parents as babies and who were raised together by Hermogenes, who has kept their past a secret. When Hermogenes is recognized by the usurper king Polydamas, he declares that Leonidas is Polydamas's son. However, as Leonidas's new position of prince then forbids him to marry Palmyra, much misery is brought to the couple. When the lovers refuse to stop seeing each other, Palmyra is sentenced to death. Hermogenes then steps forward and reveals that he was lying before: in fact Leonidas is his own son, he says, and he had lied in the hopes of bettering the boy by making him prince, whereas Palmyra is the real child of Polydamas. After offering proof of this new claim, Palmyra is established as princess, but again this prevents her and Leonidas from marrying. Hermogenes eventually admits that he once again was withholding information, and reveals the whole truth to Leonidas—Leonidas is the son of the rightful king, whose throne was usurped by Polydamas. As soon as he learns this, Leonidas forms a rebellion against Polydamas, wins, and establishes himself the new king, finally allowing himself and Palmyra to be married. The second storyline, which intertwines with the first, concerns Rhodophil and his friend Palamede. Palamede has fallen in love with Rhodophil's wife Doralice, and Rhodophil is in love with Palamede's fiancée Melantha. Each of the women seem to find their pursuers agreeable, and great care is taken by all parties to keep their meetings secret from each other, with disastrous results as the two couples seem to always choose the same locations and tactics for meeting. When finally the actions of everyone are discovered, Palamede and Rhodophil decide that since their tastes in women are so similar, each would be best sticking to his rightful claim. Palamede then manages to win the heart of Melantha, and amicably break off his relationship with Doralice.
Өндіріс тарихы
Король компаниясы алғаш рет 1673 жылы Лондонда "Мадельді неке" қойылымын орындады. Уильям Винтершалл Полидамас рөлін, Эдвард Кинастон Леонид рөлін, Майкл Моун Родофил рөлін, Эдвард Лидалл Аргалеон рөлін, Мармадук Уотсон Эубул рөлін және Николас Берт Паламеде рөлін сомдады; Гермоген рөлін кіші Уильям Картрайт ойнады. Элизабет Кокс Пальмира рөлін, Ребекка Маршалл Доралиса рөлін, Элизабет Джеймс Амальтея рөлін, ал Элизабет Бутелл Меланта рөлін ойнады. Артур Хатчингс 1956 жылы осы пьеса негізінде комикалық опера жазды.
The King's Company first performed Marriage à la Mode in London in 1673. William Wintershall played Polydamas, Edward Kynaston was Leonidas, Michael Mohun was Rhodophil, Edward Lydall was Argaleon, Marmaduke Watson was Eubulus and Nicholas Burt was Palamede; the role of Hermogenes was taken by William Cartwright the younger. Elizabeth Cox played Palmyra, Rebecca Marshall played Doralice, Elizabeth James was Amalthea, and Elizabeth Boutell was Melantha. Arthur Hutchings composed a comic opera based on the play in 1956.