Кіріспе
Рунтас Ардре бейнелі тастары – Швецияның Готланд аймағындағы Ардре шіркеуінен табылған, 8-11 ғасырларға жататын он руналық және бейнелі тастар жиынтығы. Негізгі басылымы – Суне Линдквист.
The Ardre image stones are a collection of ten rune and image stones, dated to the 8th to 11th centuries, that were discovered at Ardre Church, in Ardre, Gotland, Sweden. The principal edition is by Sune Lindqvist.
Сипаттама
Ардре бейнелі тастары Готландтың Ардре приходындағы жергілікті шіркеудің ағаш едендерінің астында төсеу материалы ретінде қайта қолданылды. Руна тастары мен бейнелі тастардың тарихи маңызы түсінілмеген немесе бағаланбаған кезде, олар көбінесе жолдар, көпірлер және ғимараттар салуда материал ретінде қолданылған. Бейнелі тастар шамамен 1900 жылы шіркеуді қалпына келтіру кезінде қайта табылды. Қазір бұл тастар Стокгольмдегі Швеция Ұлттық Көнеліктер Мұражайында сақтаулы.
Ардре VIII
Тастардың ең ірісі және ең танымал – 8-ші немесе 9-шы ғасырға жатқан Ардре VIII тасы. Онда скандинавия мифологиясынан көріністер бейнеленген, әсіресе Вейланд жыршысы, Тордың Йормунгандрды балыққа аулауы, Локинің Балдрдың өлімі үшін жазалануы және Одиннің Слейпнирде Вальхаллаға саяхаты көрсетілген. Бұл тастағы басқа суреттер, мысалы, оң жақтағы екі қылышы бар әйел бейнесі, қазірге дейін түсіндірілмей отыр, себебі олар бізге жеткен ешбір скандинавиялық мифке сәйкес келмейді.
Ардре III
Ардре III рун тасының екі жағының біріндегі жазу, Rundata-да Gotland Runic Inscription 113 ретінде тізімделген, тастың шетіндегі жолақта рун әріптерімен жазылған екі сегіздік жылан бейнесінен тұрады, ал екінші жағында тастың шетінде рун әріптерімен жазылған бір-біріне торылған жылан бейнесі бар. Бұл жазу Pr3 рун стиліне жатқызылған. Ликраев есімді рун шебері қойған рун әріптері, тастың екі жағындағы жазулар үшін әртүрлі демеушілермен ескерткіш ретінде орнатылғанын көрсетеді.
Ежелгі скандинав тіліне көшірме
§A Оттар, Гейрват және Эйхват Ликнваттың, әкесінің, соңынан тас қойды. §B Радтьяльф және Гейрниут [р] адамды тұзаққа түсіру үшін белгі жасады. Ликнрейф руналар ойды.
Ағылшын тіліндегі аудармасы
Оттар, Гейрхватр және Эйхватр, олар әкесі Ликхватрды еске алу үшін тас қойды. Радтьяльфр мен Гейрйотр, олар адам есінде жақсы белгі жасады. Ликнейфр руналарды қасты.