Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс асылзаты (1779–1836)
German noblewoman (1779–1836)
Мари Софи фон Клаузевиц (туған аты Мари Софи графиня фон Брюль); (3 маусым 1779 – 28 қаңтар 1836) – Тюрингиядан шыққан асыл неміс Брюль әулетінің мүшесі. Берлинде өнерді қолдаушы ретіндегі қызметінен бөлек, ол күйеуі Карл фон Клаузевицтің, әсіресе оның «Соғыс туралы» әскери трактатын өңдеу және жариялаумен белгілі.
Marie Sophie von Clausewitz (Born Marie Sophie Gräfin von Brühl); (3 June 1779 – 28 January 1836) was a member of the noble German Brühl family originating in Thuringia. In addition to her career as a patron of the arts in Berlin, she is known for editing and publishing the work of her husband Carl von Clausewitz, especially his military treatise On War.
Ерте өмір және мансап
Брюль Варшавада дүниеге келді, граф де Гоммның қызы, ол Софи Гомммен (1761-1837) үйленген, ол британдық фельдмаршал сэр Уильям Мейнард Гоммның әпкесі болған. Оның ата-анасы оны Мария София деп ат қойған, бірақ отбасы оны Мари деп атаған. 1804 жылдың наурыз айында Фанни босану кезінде туындаған қиындықтардан қайтыс болғаннан кейін, Мари жетім қалған қызына күтім жасауды өз міндеті етіп алды. Брюль өзінің інісі Фицке бауырдан гөрі ұл сияқты қарады. Оның білімі әкесінің жетекшілігімен үйде басталды. Ол Мариге француз тілінде жазу мен оқуды, сондай-ақ "жоғары қоғамдағы әйелге" лайықты хаттар жазуды үйретті. Анасы оған ағылшын тілін үйретті, Мари оны еркін сөйлеп, кейін достарының балаларына да үйретті. Мари мен Фанни сурет салу, музыка және тарих сабақтарын да алды. Анасының ниеті қыздарын "нағыз дарынды тұлғаларға" айналдыру болды. Ол талантты суретші және өнерді қолдаушы болды. Ол романдар авторы Беттина фон Арним мен оның күйеуі Людвиг Ахим фон Арним және де. Бұл лауазымы 1805 жылдың ақпанында патшайым-ананың қайтысымен аяқталды. Кейін ол сол кезде он бір жаста болған принцесса Шарлоттаның бас қызметкері болды. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін Брюль Берлиндегі принцесса Августаның бас қызметкерінің рөлін атқарды. Оның міндеттерінің бірі кейіннен император Фредерик III ретінде танылатын Фредерик ханзадаға қарау және оны тәрбиелеу болды. 1813 жылы Наполеон соғыстарының соңғы кезеңінде Брюль әскери госпитальде ерікті медбике болып жұмыс істеді.
Brühl was born in Warsaw, a daughter of Count de by his marriage to Sophie Gomm (1761 1837), an aunt of the British Field Marshal, Sir William Maynard Gomm. Her parents had named her Maria Sophia, but she was called Marie by her family. When Fanny died in March 1804 due to complications during childbirth, Marie was left to care for the orphaned daughter. Brühl also treated her younger brother Fitz more like a son than her sibling. Her education began at home under her father's guidance. He taught Marie how to write and read in French, and how to compose letters in a manner appropriate for a "lady of high society." Her mother taught her English, which Marie spoke fluently and later taught to her friends' children. Marie and Fanny also took lessons in painting, music, and history. It was their mother's intention to create "true phenomena" out of her daughters. She was a talented painter and patron of the arts. She was a close friend of the novelist Bettina von Arnim and her husband Ludwig Achim von Arnim, and of de. This position was terminated in February 1805 by the queen dowager's death. Later, she became the chief lady in waiting to Princess Charlotte, who was only eleven years old at the time. After the death of her husband, Brühl assumed the role of chief lady in waiting to Princess Augusta in Berlin. One of her duties was to look after and educate Prince Frederick, who would later be known as Emperor Frederick III. In 1813, in the closing stages of the Napoleonic Wars, Brühl was a volunteer nurse in a military hospital.
Карл фон Клаузевицпен бірге өткен жылдар
Брюль 1803 жылдың желтоқсанында Луиза ханшайым мен оның күйеуі Антони Радзивилл арқылы Карл фон Клаузевицпен танысты. Олардың кездесуі 1802 жылдың шілдесінде Брюльдің әкесі бауыр ауруының асқынуынан күтпеген жерден қайтыс болғаннан кейін бір жылдан аспайтын уақытта болды. Олардың қарым-қатынасы түрлі себептерге байланысты ұзаққа созылды; соның бірі - анасының әлеуметтік жағдайы төмен ер адаммен қарым-қатынасын мақұлдамауы. Клаузевицтің мұрагерлікке ие болуы жоқ еді, сондықтан ол тек лейтенант жалақысына ғана сүйенуге мәжбүр болды, ал ол отбасын асырауға жеткіліксіз болды. Анасының батасысыз үйлену заңды түрде мүмкін емес еді. Маридің өзі де қарым-қатынасқа толық сенімді болмады және оған қатысты барлық жағдайды ойластыруға тиіс болды. Ол Карлмен хат алмасуды бастаған кезде жиырмасыншы жасқа толған болатын. Бұл жоғары қоғамдағы «некеге тұру» жасынан өткені саналды. Дегенмен, Брюль сол кезде өз күшімен табыс табатын сирек әйелдердің бірі болды. Ол өзінің «ішкі бостандығынан» айырылғысы келмеді. 1806 жылдың мамырында олардың қарым-қатынасы ресми түрде жарияланды. 1810 жылдың тамызында Клаузевиц Фридрих Вильгельмнен майор шеніне көтерілуі және үйленуге ресми рұқсат беруі туралы маңызды хат алды. 1810 жылдың 17 желтоқсанында Брюль Клаузевицке тұрмысқа шықты. Олар жиі саясат, әдебиет және соңғы жаңалықтар тақырыптарын талқылады. Олар бір-бірін теңдес санайтын, әйеліне қатысты осындай пікірде болуы еркектер үшін сирек кездесетін жайт еді. Карл мен Мари бала сүю мүмкіндігіне ие болмады. Қазіргі теориялар Карлдың созылмалы ауруын себепші деп санайды. Олар 21 жыл бойы, Клаузевиц қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Хат алмасу кезеңінде Мари Карлдан өзінің жазбаларын және жобаларын сақтау үшін беруін талап етті. Ол ұйымдаспағандықтан жиі қағаздары жоғалып, аяқталмаған идеяларымен жүретін. Шындығында, Карл «Соғыс туралы» еңбегін жазғанда Мари зерттеуші және редактор рөлін атқарды. Маридің қолжазбасын «Соғыс туралы» қолжазбасының кейбір беттерінен табуға болады, онда жазбалар мен сілтемелер тізімделген. Сонымен қатар, Брюль «Соғыс туралы» кітабына алғы сөз жазды. 1832 жылдың жазында, Карл қайтыс болғаннан кейін бір жыл өтпеген кезде, Берлиндегі баспа үйі «Соғыс туралы» кітабының жарық көретінін жариялады. Ағасының көмегімен Мари бірнеше ай ішінде «Соғыс туралы» жобаларын көшіріп, өзгерістер енгізді. Бұл оқиғадан кейін дәрігерлер түрлі емдеулер мен дәрі-дәрмектерді тағайындады, соның ішінде «қан құю, лаксативтер және құсыту тудыратын препараттар». Бұл Маридің денсаулығын нашарлатып, санасын шашыратты, кейде тіпті өзін үшінші жақта сөйлейтін болды. Оның туысы Карл фон Брюль оның денсаулығын қалпына келтіру үшін Дрезденге көшіруді талап етті. Медбикелердің бірі Маридің қолы қан құю салдарынан жұққан сияқты екенін айтты. Ол сондай-ақ қан құю құралдары арқылы гепатитпен ауруға шалыққан болуы мүмкін. Қазіргі медицина мен инфекция туралы білімнің жетіспеушілігіне байланысты Дрездендегі дәрігер Маридің жүйкелері зақымданған деген диагноз қойып, емдеуді тоқтатты. 1836 жылдың 28 қаңтарында Брюль 56 жасында қайтыс болды.
Brühl met Carl von Clausewitz in December 1803 through their mutual friends, Princess Louise and her husband Prince Antoni Radziwiłł. Their meeting came less than a year after Brühl's father's unexpected death due to complications from liver disease in July 1802. The two had a lengthy courtship for various reasons; one being her mother's disapproval of the relationship with a man of lesser social standing. Clausewitz had no inheritance and would have to rely solely on his lieutenant's pay, which was not enough to support a family. To marry without her mother's blessing would not have been legally possible. Marie, herself, was hesitant to commit to the relationship and had to consider all the circumstances surrounding the courtship. She was in her late twenties when the correspondence began between Carl and herself. This was considered past high society's "marrying age." Yet Brühl was one of the few unmarried women during that time who earned an income on her own. She did not want to lose, what she referred to as, her "inner freedom." The two made their relationship official in May 1806. In August 1810, Clausewitz received an important letter from Friedrich Wilhelm that promoted him to the rank of major, and gave him official permission to marry. On 17 December 1810, Brühl married Clausewitz. The two frequently discussed politics, literature, current events together. They considered each other equals, which was rare for a man to think of regarding his own wife. Carl and Marie were unable to conceive children. Present day theories point to Carl's chronic illness as the culprit. The two were married for a total of 21 years, up until Clausewitz's death. Throughout their correspondence, Marie insisted that Carl send her his drafts and notes for safekeeping. He was known to have an unorganized writing process that would often lead to lost papers and unfinished ideas. In fact, when Carl was writing On War, Marie acted as the researcher and copywriter for the book. Marie's handwriting can be found on some of the pages of the On War manuscript, listing notes and references. Additionally, Brühl wrote a preface to On War. In the summer of 1832, less than a year after Carl's death, a publishing house in Berlin had put out announcements advertising the upcoming publication of On War. With the help of her brother, Marie transcribed drafts and inserted changes for On War in a manner of months. After the episode, doctors prescribed various treatments and medications including, "bloodletting, laxatives, and nauseant." These seemed to be making Marie sicker and less lucid; she sometimes even spoke of herself in the third person. Her cousin Carl von Brühl insisted on moving her to Dresden to salvage what was left of her health. According to one of her nurses, Marie's arm seemed to have become infected due to the practice of bloodletting. She may have also contracted hepatitis from the bloodletting instruments. Due to the lack of knowledge about modern medicine and infections, the doctor in Dresden simply diagnosed Marie with damaged nerves and ceased treatment. On January 28, 1836, Brühl died at the age of 56.
Отбасы
Оның әкесінің әкесі Генрих фон Брюль, поляк саксы мемлекеттік қайраткері болған.
Her paternal grandfather was Heinrich von Brühl, a Polish Saxon statesman.
Мұра
Оның пруссиялық фельдмаршал Август Нейхардт фон Гнайзенаудың портреті Германия тарих мұражайының коллекциясында сақталады. "Мари фон Клаузевиц: Соғыс туралы еңбектің артындағы әйел" – журналист және әскери тарихшы Ваня Ефтимова Беллингердің Мари фон Брюль туралы жазған өмірбаяны.
Her portrait of Prussian Field marshal August Neidhardt von Gneisenau is in the collection of Deutsches Historisches Museum. Marie von Clausewitz: The Woman Behind the Making of On War is a biography on Marie von Brühl, written by journalist and military historian Vanya Eftimova Bellinger.