Кіріспе

Уолтер Шерард Вайнс (1890–1974), Шерард Вайнс ретінде танымал, ағылшын жазушысы және ғалымы. Ол 1910 жылдары өлеңдерін жариялай бастады, ал 1920 жылдары Токиодағы Кейо университетінде бес жыл оқытумен айналысты. Жапонияда болған кезінде және Англияға оралғаннан кейін, Халл университетінің колледжінде қызмет еткенде де, ол өлеңдер, көркем әдебиет және сын-ескертпелер жариялауын жалғастырды. Оның еңбектеріне "Тюдор дәуірінен Виктория дәуіріне дейінгі ағылшын классицизмінің бағыты" (1930) – британ өнеріндегі классицизмді зерттеу; "Yofuku, or, Japan in Trousers" (1931) – жапон мәдениетінің кейбір аспектілерін сынаған Жапониядағы тәжірибесі туралы саяхат кітабы; және "Ағылшын әдебиетінің жүз жылы" (1959) – Ұлыбритания, Британ империясы және АҚШ әдебиетіне шолу кіреді.

Ерте өмір және мансап

Шерард Вайнс 1890 жылы Оксфордта дүниеге келген. Оның әкесі, Сидней Говард Вайнс, Оксфорд университетінің ботаника профессоры болды және ұлына Уильям Шерардтың есімін берді. Ол Магдален колледжі мектебінде және Оксфордтың Нью-колледжінде оқыған. Оксфордтағы тәлімгері әдебиеттанушы Джордж Стюарт Гордон болды. 1910 жылдан 1914 жылға дейін ол «Оксфорд Поэзиясы» журналының редакторы болды, сонымен қатар өзінің шығармаларын да жариялады. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Белфаст университетінде академиялық қызмет атқарды. Ол 1917 жылға дейін Таулы жеңіл жаяу әскерінде қызмет етті, содан кейін жарақаттанып, бейбіт өмірге қайта оралуға мәжбүр болды. Францияда ол 21 жастағы Сальвадорда туған француз әйелі, Хелен Эрнестин Дрейфусқа үйленді. Ол Англияға онымен бірге келіп, 1922 жылы қызы Жаннинге өмір сыйлады. Оның «Екі әлем» жинағы 1917 жылы «Поэзия» журналында мақала жариялады, онда ол «автор алға жылдамдаған сайын ойлауда батыл, формада дерз, ал шығарманың алғашқы бөлігін бұзған ескі және салғылы ұйқастардан бас тартқан сияқты» тең емес туынды деп сипатталды. Келесі жылдары Вайнс Блумсбери тобымен байланыста болды және оның өлеңдері 1917 мен 1921 жылдар аралығында Ситвеллдердің «Дөңгелектер» антологиясына енгізілді. 1920 жылы ол «Калейдоскоп: Халыққа арналған өлеңдер» атты кітабын жариялады. Марион Стробель «Поэзия» журналында «Калейдоскоп» жинағына шолу жазып, оның «бір тақырыптан екіншісіне қорқынышсыз көшетінін» және «сөздердің әдемілігіне» немесе «сезімтал ырғаққа» қарағанда «қатаң қарапайымдылықты» ұнататынын айтты.

Жапония

1923 жылдан бастап Вайнс Токиодағы Кейо университетінде бес жыл бойы сабақ берді. Ол Англияда танысқан және кейіннен оның кейбір шығармаларын жапон тіліне аударған Джунзабуро Нишивакидің шақыруымен Кейоға келді. Вайнс Жапонияға Токио императорлық университетінде сабақ берген ағылшын ақыны Эдмунд Блуденмен бір уақытта келді. 1924 және 1925 жылдары Вайнс Блуденнің «Oriental Literary Times» журналына әңгімелер жазды. Олардың ішінде жартылай автобиографиялық «Also Ran» әңгімесі де болды, ол өзін лайықты деп санайтын жетістіктен айырылған белгісіз автор туралы. 1925 жылы ол жапон жазушысы Ёне Ногучидің сындық өмірбаянын жариялады. 1925-1927 жылдары Вайнс Чичибу ханзадасы Ясухитоның жеке мұғалімі болды. 1926 жылы «Пирамида» атты тағы бір өлеңдер жинағы жарық көрді. «The Times Literary Supplement» газетінде «Пирамида» туралы былай делінген: «Вайнстің үмітсіздігі маңызды, себебі ол өте зиялылықпен толы. Оның өлеңдері әлем одан құндылығын жоғалтқан адамның көңілсіздігін өткір күшпен жеткізуімен ерекшеленеді». Вайнс жапон студенттерін ескере отырып лекциялар оқыған және жазған «Қазіргі ағылшын поэзиясы мен прозасындағы үрдістер» кітабы 1927 жылы жарық көрді. «The Criterion» журналында бұл кітап «тек қазіргі заманға сай және бейтарап ғана емес, сонымен қатар өткір түсініктер мен бағаларға толы» деп сипатталды. Жапонияда ол Оңтүстік Африкалық жазушы Уильям Пломмермен дос болып, 1926-1929 жылдары ол жерде болды және Вайнсті «талантты ақын» деп сипаттады, бірақ «оқырман қауымы оны есімдерді қайталау арқылы оңай гипнозға түсіріп, өзі үшін жаңа нәрселерді табуға құштарлық танытпайды» деді.

Еуропаға оралу

Вайнс 1928 жылы Еуропаға оралып, Халл университетінің колледжінде ағылшын тілі профессоры лауазымына кірісті. Сол жылы ол Triforium атты тағы бір өлеңдер жинағын жариялады, онда бұрын жапондық әдеби журнал Mita Bungaku-да жарияланған туындылары болды. Оның 1928 жылы жарық көрген «Жылымсыз әзіл: Заманауи Жапонияның хикаясы» романы 1920-жылдардағы Токиодағы экспаттар қауымдастығын сатиралайды және Жапониядағы суицидтің кең таралғаны туралы пікірлерді экс-қатынас және суицид ретінде көрсетілген кісі өлтіру арқылы көрсетеді. «Тюдордан Виктория дәуіріне дейінгі ағылшын классицизмінің барысы» атты сындық зерттеу 1930 жылы жарық көрді. Кітап Тюдор дәуірінен бастап британдық өнерде классицизмнің дамуын іздестіруге бағытталған. Джордж Оруэлл New Adelphi журналында кітапты қарастырып, Вайнстің поэзияны «зейін, ұлылық және ақыл-ойы бар нәрсе, «сиырлылық» және әуелгі дыбыстар емес» деп қарастырғанын атап өтті және Вайнстің «классицизмнің негізгі бағытының тамаша есебі» үшін мақтады. «Ағылшын зерттеулерінің шолуындағы» бір рецензент оны «өте ынталандыратын және ойға жетелейтін кітап» деп сипаттады, ол Огаста әдебиетін қайта қарастыруға ынталандырады. Халлда ол экономист Эрик Роллдың әріптесі, досы және көршісі болды. Вайнстің Халлдағы студенттерінің арасында Харольд Эндрю Мейсон да болды. 1930 жылы Вайнс екінші әйелі Агнес Ренни Каммингке үйленді; олардың қызы Ренни Дж. Вайнс 1933 жылы дүниеге келді. Оның «Yofuku, or, Japan in Trousers» атты саяхат кітабы 1931 жылы жарық көрді және «Жылымсыз әзілмен» белгілі бір дәрежеде байланысты. Онда оның Кейодағы уақытына қатысты көптеген сілтемелер және жапон қоғамының, әдет-ғұрыптары мен тағамдарының ерекшеліктері туралы талқылаулар бар. Вайнс типтік жапондық студентті «жеке тұлғасы әдетте өте тартымды, кейде сәл қайғылы» деп сипаттады және жапондықтардың шетелдіктерге деген көзқарастарының әртүрлі екенін атап өтті. Кітапта Вайнс жапон өмірінің ерекшеліктері мен жапон климаты мен тағамдары арасындағы байланысты орнатуға тырысты. Уильям Снелл «Yofuku» «Жылымсыз әзілге» қарағанда Жапонияны жағымсыз жағдайда бейнелейтінін және Вайнстің «Жапония мен оның халқына деген ерекше сары көзқарасын» көрсететінін айтты. Pacific Affairs журналының бір рецензенті Вайнстің жапон өмірінің өзіне ұнамайтын жақтарына назар аударғанын сынады және «хабардар оқырман, әсіресе Жапонияда өмір сүрген оқырман» оны толық емес және бір жақты деп табатынын айтып, «кітапқа үлкен аудиторияны немесе осы аудиторияға оның пайдасы тиетін жолды елестету қиын» деп қорытындылады. 1932 жылы «Қайтып кел, Белфегор!» атты шайтан туралы фантастикалық роман жарық көрді. «Грузин сатириктері» 1934 жылы жарық көрді. 1941 жылы «Жасылдан амберге дейін» - 1930-жылдардың соңындағы ағылшын қоғамы туралы роман жарық көрді. 1950 жылы Вайнс «Ағылшын әдебиетінің жүз жылы» атты еңбегін жариялады, бұл 1830 жылдан бастап Ұлыбритания, АҚШ және Британ империясында жасалған әдебиеттің шолуы. Books Abroad үшін оны қарастырған Джон Пол Притчард Вайнсті «Викториандықтардың адал қорғаушысы» деп сипаттады және кітаптың американдық әдебиетті толық қамтымағанын атап өтті. Роберт Уитингтон CEA Critic журналында кітапты қарастырып, кейбір кемшіліктерді атап өтті және кітаптың көп бөлігі студенттер үшін тым түсініксіз, ал академиктер үшін тым даулы және толық емес екенін мәлімдеді. Вайнс 1952 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Халлда қызмет етті және 1974 жылы қайтыс болды.