Кіріспе

Шығыс Антарктиданың аймағы

Антарктидалық плато, Полярлық плато немесе Король Хакон VII платосы – Шығыс Антарктиданың шамамен 2600 километрлік диаметрге созылып жатқан үлкен аймағы. Ол географиялық Оңтүстік полюс аймағы мен Амундсен-Скот Оңтүстік полюс станциясын қамтиды. Бұл алып континенттік платоның орташа биіктігі шамамен 3000 метрді құрайды.

Барлау

Бұл плато алғаш рет 1903 жылы Роберт Фалькон Скотт басқарған Антарктикаға ашылу экспедициясы кезінде көрінді. Эрнест Шеклтон 1909 жылы «Нимрод» экспедициясы барысында осы платоның бір бөлігін алғашқы болып кесіп өтті, бірақ нашар ауа райына байланысты Оңтүстік полюске жеткен соң кері қайтуға мәжбүр болды. Шеклтон бұл алқапты Ұлыбритания королі Эдуард VII-нің құрметіне «Король Эдуард VII платосы» деп атады. 1911 жылғы желтоқсанда Оңтүстік полюске жасаған алғашқы сапарынан оралған норвегиялық саяхатшы Роалд Амундсен бұл платоны Норвегияның жаңа сайланған королі Хакон VII-нің құрметіне «Король Хакон VII платосы» деп атауға шешім қабылдады. Антарктика платосы алғаш рет 1929 жылы төрт адаммен Оңтүстік полюске және қайта теңіз жағасына ұшқан Ford Trimotor ұшағынан әуеден байқалып, суретке түсірілді. Бұл рейстің бас ұшқышы – норвегиялық Бернт Балхен, ал экспедицияның бас ұйымдастырушысы және навигаторы – Вирджиния штатынан шыққан, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері Ричард Берд болды. Ұшақ экипажының қалған екі мүшесі – екінші ұшқыш және фотограф.

Климат

Антарктиканың жоғары биіктіктегі жазықтары, оның жоғары ендіктері және өте ұзақ, күнсіз қыстарының үйлесімі салдарынан, мұндағы температура әлемдегі ең төмен температура болып саналады, кей жылдары ол дейін төмендейді.

Фауна

Антарктиканың алқабында, әсіресе оңтүстік қыста, дерлік үздіксіз соғатын суық желдер ортаны тіршілікке жарамсыз етеді. Микробтардың саны төмен (<103 жасуша/мл қар еріген суы). Микробтық қауымдастық негізінен Альфапротеобактериялар класының мүшелерінен (мысалы, Kiloniellaceae және Rhodobacteraceae), теңіздік ортада кең таралған бактериялық топтардың бірі; Bacteroidota (мысалы, Cryomorphaceae және Flavobacteriaceae); және Цианобактериялардан құралады. Зерттеулерге сәйкес, полярлық микроорганизмдерді тек ауамен келген бөлшектер ғана емес, сонымен қатар Антарктика алқабының қарлы экологиясының белсенді құрамы ретінде қарастыру керек. Антарктика платосында пингвиндер қоныстанбайды, және оның үстінен әдетте құстар аз ұшып өтеді, көбінесе Антарктиканың, қардың және оңтүстік полярлық скуалары ғана кездеседі. Платода немесе жалпы Антарктидада құрлықта тіршілік ететін жануарлар өте сирек: нематодалар, көктем құйрықтары, кенелер, шыбықтар, адамдар және иттер.