Кіріспе
Монархтың немесе патша отбасының басқа мүшелерінің пайдалануы үшін дайындалған, оларға бөлінген пойыз вагондарының жиынтығы патшалық пойыз деп аталады. Темір жол жүйесі бар көптеген монархиялар патшалық вагондарды пайдаланады.
the rolling stock set apart for royalty
A royal train is a set of railway carriages dedicated for the use of the monarch or other members of a royal family. Most monarchies with a railway system employ a set of royal carriages.
Австралия
Австралияның әртүрлі мемлекеттік теміржол операторлары патша отбасының мүшелері елге жасаған көптеген сапарларында бірнеше патшалық пойызды пайдаланған.
Австрия-Мажарстан
Императорлық және патшалық сарай k.u.k. Hofsalonzug (Императорлық және патшалық сарай салоны пойзын) пайдаланды. Австрия императоры Франц Иосиф I билігі тұсында әртүрлі нұсқалары болды. Көптеген вагондарды Рингоффер Богемияда жасаған. Вагондарды Императорлық-патшалық австриялық мемлекеттік темір жолы басқарып, күтіп ұстаған. Екі вагон сақталған: біреуі Прагадағы техникалық мұражайдағы асхана вагоны, ал екіншісі Венадағы техникалық мұражайдағы Австрия императрицасы Елизаветаға арналған вагон.
Тарихи қолданысы
Кейбір тарихи корольдік вагондар әлі де сақталған, олардың екеуі Шаербектегі «Поезд әлемі» мұражайында қойылған. Король Леопольд II және король Альберт I-ге қызмет еткен корольдік вагондардың ең маңызды үш вагоны сақталған. Король Леопольд III және король Бадуинге қызмет еткен корольдік вагондардың арасынан сақталғандары: қонақ вагоны (патшаның жеке демалыс бөлмесімен), асхана вагоны (үлкен және жеке асхана бөлмесімен және ас үйімен) және король мен патшайымның ұйықтайтын вагоны (кішкентай қонақ бөлмесімен, ұйықтайтын бөлімшелермен, ваннасы бар жуынатын бөлмелермен және қызметкерлерге арналған бөлмелермен).
Қазіргі заманғы қолданысы (2000 жылдан бастап)
Бельгияға мемлекет басшыларының сапарлары кезінде теміржол тасымалы үшін бірінші сыныпты SNCB I11 вагонын пайдалану мүмкіндігі бар, онда орындықтардың бір бөлігі алынып тасталған және вагоның ортасына креслолар қойылған. Бұл реттеу алғаш рет 2002 жылғы 30 мамырда Дания королевасы Маргрета II-нің Брюггеден Оңтүстік Брюссельге жасаған мемлекеттік сапарында, ал екінші рет 2006 жылғы 22 маусымда Нидерланды королевасы Беатрикстің Шербектен Льеж Гильменске жасаған мемлекеттік сапарында қолданылды. 2019 жылдың қазан айында корольдік отбасы Люксембургке сапар жасау үшін жаңартылған бірінші сыныпты пойызды пайдаланды. Олар Брюссель-Люксембург теміржол стансасынан шықты, Брюссель маңындағы қарбалас пойыз желісіне кедергі келтірмеу үшін.
Дания
Данияның ең көне корольдік вагоны 1854 жылға дейін соқталады және JFJ S (I) (Jysk Fynske Jernbaner) деп аталады. S әрпі Salonvogn дегенді білдіреді, бұл қазіргі күнге дейін барлық корольдік вагондардың Даниядағы жіктемесі. Ол Фленсборг-Теннинг темір жолының ашылуына орай Пето, Брасси және Беттс компаниясы Фредерик VII патшаға сыйға берген. (Қазіргі уақытта оккупацияланған Оңтүстік Шлезвиг аймағында) 1864 жылғы екінші Шлезвиг соғысының, көбінесе 1864 жылғы соғыс ретінде танылатын соғыстың нәтижесінде ол пруссиялық жаққа ілігіп қалды, бірақ 1865 жылы баржамен Данияға қайтарылды. Вакуумды тежегіш, газ шамдары және Мейс жүйесімен жылыту орнатылған 1883 жылы алғашқы қайта құрылым жасалды. 1898 жылы 3 осьті вагон 2 осьтіге айналдырылып, Дания мемлекеттік теміржолы DSB SB 2 деп жіктелді, ал 1903 жылы соңғы рет DSB S 2 деп жіктелді және 1934 жылға дейін инспекциялық вагон ретінде пайдаланылды. 1935 жылы ағаш вагон корпусы көкөніс саудагері Мёллерге сатылып, 1983 жылға дейін Хюруп-Тыдағы жазғы үй ретінде қолданылды, содан кейін ол Данияның DJK (Dansk Jernbane Klub) теміржол клубына сыйланды. 1985 жылы ол Аалхолм қалашығындағы Аалхолм коллекциясына берілді, ал 2011 жылы Оденседегі Дания теміржол мұражайына жеткізілді, онда ол қалпына келтірілмеген вагон корпусы ретінде көрсетіледі, бұл басқа бірнеше вагондардың қалпына келтіру алдында қалай көрінгенін көрсетеді. 2000 жылы 60 жылдығына орай Дания королевасы Маргрете II жаңа корольдік вагонын алды, онда қонақ бөлмесі, ұйықтайтын купелер және ас үй болды. Ол Бельгияға жасаған мемлекеттік сапарында осы вагонды пайдаланды, 2002 жылғы 27-28 мамыр түнінде Даниядан Брюссель Оңтүстігіне дейін сапар жасап, 2002 жылғы 30 мамыр кешінде Данияға оралды. Вагон және қызметкерлерге арналған ұйықтайтын вагон, Аахеннен Брюссельге дейінгі бөлігін қоспағанда, әдеттегі пойыздарға тіркелді, онда ол баспасөз күтіп тұрған арнайы платформаға келуді қамтамасыз ету үшін арнайы пойыз ретінде жүрді.
and as a result of the Second Schleswig War better known as the war of 1864, it was stranded on the Prussian side but returned to Denmark in 1865 in a barge. It was rebuilt several times first in 1883 where it was fitted with a vacuum brake, gaslighting and Mays heating system. It was rebuilt again in 1898 from a 3 axle to 2 axle car and classified Danish State Railways DSB SB 2, and 1903 reclassified for the last time as DSB S 2 and used as an inspection car until 1934 when it was withdrawn from service. In 1935 its wooden coach body was sold to greengrocer Møller and used as a summer house in Hurup Thy until 1983 when it donated to the DJK (Dansk Jernbane Kub) Danish railway club. In 1985 it was given to the Aalholm collection at Aalholm Castle, and in 2011 it came to the Danish Railway Museum in Odense where it sits on display as an unrestored coach body to show what several other coaches looked like before restoration. For her 60th birthday in 2000, Queen Margrethe II of Denmark received a new royal coach with a drawing room, sleeping compartments and kitchen. She used this coach for her state visit to Belgium, travelling the night of 27–28 May 2002 from Denmark to Brussels South and returning from there to Denmark on the evening of 30 May 2002. The coach and the accompanying sleeping car for the staff were hooked to normal trains, except for the part from Aachen to Brussels, where it ran as a special train to allow for the arrival on a reserved platform where the press were waiting.
Эфиопия
Император Менелик II Франко-Эфиопия теміржолымен саяхаттайтын кезде арнайы бірінші класс вагонда жүретін. 1935 жылы Эфиопия императоры Хайле Селассие Рейсмес қаласындағы Société Franco Belge компаниясынан екі вагон алды. 1954 жылы Decauville зауытынан тағы екеуі тапсырылды. Соңғы рет 1973 жылы, императорды келесі жылы мемлекеттік төңкеріспен құлатуға дейін, Императорлық пойыз екі локомотивтен, дизель генераторы бар багаж вагонынан, император мен оның отбасы үшін төрт императорлық вагоннан (лаунж, ұйықтайтын купелер, кеңселер, ас үй және ресторан), патшалық отбасының қонақтары мен үкімет шенеуніктерi үшiн екі бірінші класс салонды ұйықтайтын вагоннан және екі екінші класс жолаушы вагонынан тұрды. Бүгінде вагондар Легехар теміржол станциясының ауласындағы қарапайым теміржол мұражайында сақталады, бірақ 2000 жылдардың басында жақсы күйде сақталған және кейде жұртшылыққа көрсетіледі.
1918 жылға дейін
Германия теміржол пайда болған кезде 30-дан астам мемлекеттен тұрды, олардың көпшілігі монархиялар болатын. Бастапқыда, патшалар бірінші сыныпты вагондарды немесе жалпы вагондар мен пойыз ішіндегі бірінші сыныпты купелерді пайдаланды. Мысалы, 1851 жылы Гютерслоу маңында пойыз сырғып кеткен кезде Пруссияның князі Фредерик (кейіннен Германия императоры) бірінші сыныпта саяхаттап жүрді. Бірақ көп ұзамай, осы патшалардың, ірі герцогтардың және княздардың көпшілігі өздеріне жеке вагондар мен пойыздерге ие болды. Басқа жағдайларда теміржол компаниялары мұндай вагондарды ұсынып, оларды патшаларға жалға берді. Осы жеке вагондар мен пойыздерге қоса, вокзал ғимараттарында жеке қабылдау бөлмелері, ал кейде тіпті осы ерекше құқыққа ие болғандардың ғана пайдалануына арналған жеке теміржол станциялары да болды. Жақсы сақталған мысал – Потсдам Парк Сансуси теміржол станциясы, император Вильгельм II-нің пайдалануы үшін салынған станция. Ол оның жазғы сарайы – Потсдамдағы Жаңа сарайдың жанында орналасқан.
Пруссия
Пруссия королі Фредерик Вильгельм IV 1857 жылы патшалық кареталар жиынтығын сатып алды. Олар екі және үш осьпен жүретін және каштан түсімен боялған. Бұлардың ешқайсысы бүгінге дейін сақталмаған. 30 жыл пайдаланған соң, олар техникалық тұрғыдан ескіргендіктен, 1889 жылы инженерлік және технологиялық жаңалықтарға үлкен қызығушылық танытқан жаңа император Вильгельм II жаңа кареталарға тапсырыс берді. Оның 1918 жылы билігі аяқталғанға дейін шамамен 30 карета болды. Бұл кареталар екі немесе үш осьті күрсіністерде (bogies) жүрді және ашық көк және беж түстермен боялған, бұл сол кездегі әдеттегі жасыл, сұр немесе қоңыр түсті кареталардан ерекше көзге түсетін. Тек Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғана императорлық кареталар жасыл түспен боялған. Императордың жеке каретасы Берлиндегі Германия Технология музейінде, ал император әйелінің жеке каретасы бұрынғы Linke Hofmann Busch GmbH (қазіргі Alstom Transport Deutschland GmbH) музейінде көрсетіліп тұр, осы компания каретаны жасаған.
Басқа мемлекеттер
Саксония, Вюртемберг және Бавария патшаларының өздеріне жеке пойыздары болған. Бавария королі Людвиг II қолданған ең әсем безендірілген екі патшалық вагоны Нюрнберг көлік мұражайында сақтаулы, корольдің жеке вагоны және жартылай ашық терраса вагоны.
Веймар Республикасы
Веймар Республикасы бұл патшалық көліктерінің шамамен 100-ін мұра етті, бұл президент пен үкімет үшін қажеттіден әлдеқайда көп болатын. Сондықтан жаңа көліктер жасалмай, ескілерінің кейбіреулері пайдаланылды. Ал қалғандары сәнді пойыздерде немесе қалыпты қызметтерде, әсіресе жолаушылар вагондарында немесе ұйықтайтын вагондарда қолданылды. Көбісі ведомстволық мақсаттағы көліктерге айналдырылды.
Нацистік Германия
1933 жылдан кейін Адольф Гитлер билікке келгеннен бастап, ол және Герман Геринг өздері үшін жаңадан салынған, толықтай заманауи пойыздар тапсырыс берді. Вермахттың басқа да жоғары шенді офицерлері мен генералдары жеке вагондармен қамтамасыз етілді. Кем дегенде 78 мұндай пойыз салынды және қарқынды түрде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы пойыздар кейде жылжымалы штабтар ретінде қолданылды, ал кейбіреулері зақымдалды немесе жойылды. Мысалы, Адольф Гитлердің вагоны Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндері неміс әскерлерімен жарылтылды.
Германия Федеративтік Республикасы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін нацистік үкімде салынған салондық вагондардың көптеген бөлігі одан әрі пайдалануға жарамды болып шықты. Сондықтан Германия Федеративтік Республикасының президенттері, сондай-ақ оның канцлерлері Конрад Аденауэр, Курт Георг Кизингер, Вилли Брандт және Хельмут Шмидт, сондай-ақ Германия Федеративтік Республикасына келген мемлекеттік қонақтар оларды пайдаланды. Бұл вагондардың ең танымал қолданылуы 1965 жылы Елизавета II патшайымның мемлекеттік сапары кезінде болды, ол бірнеше күн бойы арнайы пойызбен Федеративтік Республика бойынша саяхаттады. Тағы бір маңызды жағдай – 1970 жылы канцлер Вилли Брандттың Шығыс Германия канцлері Вилли Штоппен Эрфурт қаласындағы кездесуі. Deutsche Bundesbahn үшін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1974 жылы бір ғана салондық вагон салынды, бастапқыда ол Федералды канцлердің пайдалануына арналған еді, бірақ жеке тұлғалар мен партиялар да вагондарды жалға алуға мүмкіндік алды. 1980 жылдардан бастап саясаткерлер оларды аз қолдана бастады, көбінесе әуе көлігіне көшті. Бүгінде вагондардың көп бөлігі теміржол музейлері мен теміржол жанкүйерлері клубтарына тиесілі. 2009 жылғы сайлау науқаны барысында Ангела Меркель де 1950 жылдары Конрад Аденауэр саяси мақсаттар үшін қолданған пойызды пайдаланды.
Германия Демократиялық Республикасы
Германия Демократиялық Республикасында (ГДР) мемлекет басшысы, үкімет және биліктегі коммунистік партияның жоғары лауазымды өкілдері соғысқа дейінгі жылжымалы құрамды көлік ретінде пайдаланды. 1960 жылдардың аясында екі арнайы пойыз жаңадан салынды: біреуі партия және мемлекет басшылары үшін, екіншісі әскер үшін. Үкіметтік пойызды ең көп пайдаланған жағдай 1970 жылы болды, ол кезде ГДР премьер-министрі Батыс Германия канцлерімен Кассельдегі қайтымды сапарда кездесті. 1990 жылы Германияның бірігуінен кейін бұл пойыздар мен вагондар қажетсіз болып қалды және жеке тұлғаларға сатылды.
Жапония
Жапонияда император, императрица немесе император жесір әйелінің пойыздары Омеши Ресша (お召し列車) деп аталады, бұл сөзбе-сөз "олар пайдаланатын пойыздар" дегенді білдіреді, бірақ "пайдалану" деген өте сыпайы сөз қолданылады. Император отбасының басқа мүшелері үшін пойыздар Годзёё Ресша (御乗用列車) деп аталады, яғни "міну үшін пойыздар" дегенді білдіреді. Алайда, Омеши Ресша және Годзёё Ресша екеуі де император отбасы үшін ғана жұмыс істейтін, белгіленбеген қызметтерді білдіреді. Арнайы императорлық вагондар Жапон Ұлттық Темір Жолдарына (JNR) тиесілі болды, ал жекешелендіруден кейін Шығыс Жапония Темір Жол Компаниясының (JR East) бақылауына өтті. 2000 жылдары арнайы локомотивпен тасымалданатын вагондар тоқтатылды және оларды арнайы салынған E655 сериялы ЭМУ (электр пойызы) алмастырды, оны VIP чартерлік пойызы ретінде де пайдалануға болады. Егер император Синкансен немесе жеке теміржолдармен саяхаттауы керек болса, Омеши Ресша қызметі үшін басқа пойыздар қолданылуы мүмкін, мысалы, Исе Ұлы Киелі ғибадатханасына бару үшін Кинтецу 50000 сериялы ЭМУ. Бұл пойыздар әдетте жолаушыларды тасымалдау үшін тұрақты түрде жұмыс істейді, бірақ Кинтецу 50000 немесе N700 сериялы Шинкансен сияқты, императорды орналастыру үшін оқтан қорғалған терезелермен жабдықталған вагондар болуы мүмкін. Сонымен қатар, Исеге бара жатқанда, қосымша вагон үш қасиетті қазынаны тасымалдау үшін ғана резервтеледі, себебі олар императормен бірге жүруі тиіс. Император Акихито тұсында императорлық пойыздар азайып, император көбінесе әуемен немесе резервтелген вагондармен жүретін, тұрақты бағыттардағы пойыздармен саяхаттады. Мұндай жағдайларда, мүмкіндігі болса, оқтан қорғалған вагондар да қолданылатын. Императорлық пойыздар кейде пайдаланылатын, бірақ олар император отбасын тасымалдаудың орнына, көбінесе мемлекеттік қонақтарды құрметпен қарсы алу үшін қолданылды.
Марокко
Марокконың патшалық пойзы АҚШ-тағы Budd компаниясы шығарған және 1980 жылдардың басында жеткізілген SPV 2000 рельсті вагондарынан құралған. Патшалық пойызда екі өздігінен жүретін вагон бар. Хасан II патша қайтыс болғаннан кейін, оның мұрагері Мохаммед VI патша патшалық пойызын пайдалануды тоқтатты.
Нидерланды
Нидерланд мемлекеттік темір жолдары (NS) корольді және оның отбасын тасымалдау үшін бір корольдік вагонды пайдаланады. Ол 1991 жылы Нидерланд патшалық отбасының тапсырысымен салынған, ал құрылысы 1993 жылы аяқталды. Бұл 1930 жылы салынған, қазір Нидерланд теміржол мұражайында қойылған екі вагонды корольдік пойызды алмастырды. 2012 жылы корольдік пойызға тағы екі вагон қосылды. Бұрынғы бірінші сыныпты жолаушылар вагондары корольдік пойыз үшін сәл өзгертіліп, көк түспен боялды. Дегенмен, олар корольдік вагон сияқты 16 елде рұқсат етілген Халықаралық вагондар ережелеріне сәйкес халықаралық пайдалануға қол жетімді емес. Король пойызбен саяхат жасағанда, жолды тексеру үшін бір (дизельді) локомотив алдымен жүреді. Пойыздың құрамына Нидерланд мемлекеттік темір жолдарының екі қарапайым локомотиві (пойыздың басы мен соңы), корольдік вагон және 2012 жылдан бері қызметкерлер, баспасөз және басқа да қонақтар үшін арналған екі сәл өзгертілген бірінші сыныпты жолаушылар вагоны кіреді. 2012 жылға дейін екі қосымша вагондардың орнына екі қарапайым бірінші сыныпты жолаушылар вагоны қосылатын. Әдетте, бұл вагондар NS-тің ең жайлы вагондары болып табылатын.
Жаңа Зеландия
Корольдік пойыз вагондары – 1901 және 1954 жылдар аралығында Жаңа Зеландияға жасалған патшалық сапарлар барысында Жаңа Зеландия темір жолдары қолданған арнайы вагондар.
Норвегия
Норвегия корольдік пойзы – Норвегия корольдік отбасы қолданатын және Норвегия теміржол мұражайымен күтілетін пойыз вагоны. Қазіргі вагон 1994 жылы Лиллехаммер Олимпиадасымен байланысты пайданына енгізілді және 1962 жылғы вагонның орнына келді. Қазіргі вагонда киім ауыстыратын бөлмесі және іргелес ваннасы бар негізгі ұйықтайтын бөлімше, екі қонақ бөлімшесі, қонақтарға арналған ванна бөлмесі, ас үй, күзетшілер бөлімшелері және біріктірілген тамақтанатын және конференциялар өткізетін зал бар. Вагонды әдеттегі теміржол локомотивтері тартады, көбінесе баспасөз және басқа қонақтар үшін әдеттегі жолаушылар вагондары қосылады.
Румыния
Румын Корольдік Пойызы 1926 жылы Румыния королі Фердинанд I Миландағы Эрнесто Бреда/Construzioni Meccaniche зауыттарына тапсырыс берді. Ол 1928 жылы, король Фердинандтың қайтысынан кейін бір жыл өткен соң жеткізілді. Кейіннен оны Румыния королевасы Мария, Румыния королі Михаил I, Румыния королевасы Елена және Румыния королі Кароль II пайдаланды. Пойыз бір булы локомотивтен (қазіргі уақытта қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде) және бес теміржол вагонынан тұрады: асхана вагоны, король вагоны, королева вагоны, қонақтар вагоны және король үйінің қызметкерлері вагоны. 1948 жылдың 3 қаңтарында король Михаил I мен оның анасы Елена жаңадан орнатылған коммунистік билік тарапынан елден қуылды. Багаждың құндылықтарын мұқият тексергеннен кейін, король Румыниядан (Синаядан) Австрияға, Корольдік Пойызбен, терезелері жабылып, қатаң бақылауда кетті. Корольдық отбасы 1997 жылға дейін елден қуылған күйде болды, содан кейін 1989 жылдан кейінгі Виктор Чорбеа үкіметі олардың азаматтығынан айырылуын жойды. Коммунистік кезеңде пойызды Румынияның коммунистік басшылары, әсіресе Георге Георгиу-Деж кейде пайдаланды. Соңғы жылдары Корольдік Пойыз бір үкіметтік емес ұйым тарапынан біртіндеп жаңартылды (ескі булы локомотив әлі де жөндеуден өтуде және қолдануға болмайды). 2012 жылдың 15 қазанында пойыз жолының меншік құқығы мемлекеттен король Михаил I-ге қайтарылды. 2012 жылдан бастап Корольдік Пойыз Румыния корольдік отбасы (король Михаилдың үлкен қызы және мұрагері, тақ мұрагері Маргарета) жыл сайын қоғамдық шараларға, негізінен саяси және символдық маңызы бар сапарларға, сондай-ақ Балқан елдері арасында саяхаттау үшін пайдаланылады. Мысалы, 2013 жылдан бері пойыз тұрақты сапарлар жасап келеді. Біріншісі 1 желтоқсанда (Румынияның Ұлттық Бірлігі күні) Синая, Буштени, Предеал, Брашов, Кодлеа, Фагараш, Авриг және Сибиу бағыты бойынша болды, бұл сапар халықтың зор ризашылығына және қатысуына ие болды; тағы бір сапар Бірінші дүниежүзілік соғыста Бухаресттен Яссыға, неміс әскері Бухарестті басып алған кездегі король отбасының, Парламенттің және Үкіметтің эвакуациясын еске алуға арналды. Сапарлар зор саяси және қоғамдық ынтамен, сондай-ақ күтумен қарсы алынады. Румыния королі Михаил I 2017 жылдың 16 желтоқсанында мемлекеттік жерлеу рәсіміне ие болды. Бухаресттегі рәсімдер аяқталғаннан кейін табыт Банеаса теміржол станциясынан Куртеа-де-Аргеш теміржол станциясына Корольдік Пойызбен жеткізіліп, Куртеа-де-Аргеште жерленді.
Ресей империясы
Романовтардың патшалары өз империясының кең аумағында теміржолмен көп саяхат жасады. 1888 жылғы 17 қазанда Ресей патшалық пойзының катастрофалық түрде рельстен шығуы салдарынан 21 адам қаза болды, бірақ Александр III, оның әйелі мен балалары аман қалды. Осы оқиғадан кейін, апаттан құтқарылған вагондар мен Николаевская темір жолының бірнеше қайта жаңартылған жолаушылар вагондарынан "Уақытша императорлық пойыз" құрылды. Императордың Еуропаға саяхаттау үшін стандартты габариттегі императорлық пойзы да болды. Бұл пойыз жиынтығы 1870 жылдары Ресей теміржол министрлігі Chemins de fer de Paris à Lyon et à la Méditerranée компаниясынан сатып алынған және технологиялық тұрғыдан ескірген деп есептелді. Ресей империясының өзі 1917 жылы Николай II-нің Днодағы императорлық пойзында тақтан бас тарған кезде аяқталды. Пойыз кейін 1930 жылдары Александрия паркіне көшіріліп, мұражай экспонаты ретінде пайдаланылды. Одан кейін нацистер басып алып, оның көптеген құбырларын, сантехникасын және сымдарын бұзып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құнды заттарын тонады. 1954 жылы Политбюро императорлық пойыздың барлық қалдықтарын демонтаждауға бұйрық берді.
Оңтүстік Африка
1934 жылдың 5 ақпанынан 10 сәуіріне дейін Кент герцогы Джордж Оңтүстік Африканы "Ақ пойыз" деп аталатын арнайы пойызбен аралады. 1947 жылы Оңтүстік Африкаға үш айлық британдық патша отбасының сапары барысында Ұлыбританиядан пил сүйегімен боялған сегіз кондиционерлі вагонға тапсырыс берілді, олардың үшеуі Blue Train ұйықтайтын вагондарының стандарттары бойынша жасалды, ал қалған бесеуі патша отбасы мен Оңтүстік Африканың премьер-министрі, фельдмаршал Ян Сматс пайдалануы үшін арналған еді. Сапардан кейін Blue Train үлгісіндегі вагонтар Blue Train бағытында жұмыс істеу үшін бір түсті боялды, ал қалған арнайы вагондар генерал-губернатордың, кейіннен Оңтүстік Африка президентінің эксклюзивті пайдалануына берілген "Ақ пойыз" құрамына кірді. Корольдік пойыздың бір бөлігі Оңтүстік Африканың Джордж қаласындағы Аутенквиа көлік мұражайында сақтаулы. Мұражайда 1947 жылы "Ақ пойызды" тартуға қолданылған SAR "GL" кластың 2351 нөміріндегі "Принцесса Элис" Гарретт бу локомотиві де бар.
Патшалық емес ресми пойыздар
Желі тасымалын, арнайы президенттік пойыз түрінде, монархиялық емес елдердің басшылары кеңінен пайдаланған, ал жеке теміржол вагондары, тұрақты жолаушылар пойыздарына қосылған немесе қосылмаған, көптеген елдерде өте бай адамдар қолданған. АҚШ президенттері көбінесе президенттік вагондарда, ал Кеңес басшылары арнайы пойыздармен саяхаттайтын. (Леонид Брежневке тиесілі вагондардың бірі Энгельс қаласындағы Покровск станциясында, ал Владимир Щербицкийдің вагоны Киевте сақтаулы.) Солтүстік Корея басшылары, Ким Ир Сеннен бастап, жеке пойыздарға ие болды. Югославияда Жосип Броз Титоның «Көк пойыз» деп аталатын вагоны болды. Филиппинде Фердинанд Маркос 286 нөміріндегі Президенттік вагонды (ПК) пайдаланды. Бұл вагон 1986 жылы қолданудан шығарылды, бірақ 2020 жылы оны қайта жаңарту жоспарланған.