Кіріспе

Құс түрлері

Батыс шаян (Larus occidentalis) – Солтүстік Американың батыс жағалауында және Тынық мұхитында мекендейтін ірі, ақ басты шаян. Батыс шаян Канаданың Британ Колумбиясынан Мексиканың Баха-Калифорниясына дейін таралған. L. o. occidentalis солтүстік түршесі Орталық Вашингтон мен Орталық Калифорния арасында кездеседі, оның үстіңгі жағы қою сұр түсті. L. o. wymani оңтүстік түршесі орталық және оңтүстік Калифорния арасында кездеседі, оның мантиясы қараңғырақ (Ұлы қара арқалы шаянға жақындағандай) және көздері орташа есепте ашық түсті. wymani occidentalis-ке қарағанда қауырсыны жақсы жетілген, әдетте үшінші жылы ересек қауырсынға ие болады.

Көбею

Ата-ананың аумағында өсімдіктерден ұя салынып, 3 жұмыртқа туады. Бұл жұмыртқалар бір ай бойы шайқалады. Балапандар шыққаннан кейін, олар ұшып кеткенге дейін аумақта қалады. Егер балапан басқа шағаланың аумағына өтсе, сол аумақтың жұбы оны өлтіруі мүмкін. Балапандардың өлімі жоғары, әдетте бір балапан ғана ұшып кетеді. Кейде тастап кетілген балапандарды басқа шағалалар асырап алады.

Гибридтеу

Вашингтон мен Солтүстік Орегон арасындағы Пьюгет бұғазында батыс шаяңдары көбінесе айқас қанатты шаяңдармен будандасады, бұл будандасу нәтижесінде пайда болған түр Олимпиада шаяңы деп аталады. Будандасу аймағының орталық бөлігінде гибридтік еркектермен жұп құрған шаяңдардың ұясындағы жұмыртқа саны көбірек болды, олар таза батыс шаяңдарына қарағанда көбінесе өсімдік жамылғысы мол жерлерде көбейді, ал таза батыс шаяңдары құмды жерді ұнатты, нәтижесінде жұмыртқаларға шабуыл көбейді. Будандасу аймағының солтүстік бөлігінде ұядағы жұмыртқа санында ешқандай айырмашылық болған жоқ, бірақ гибридтердің жем іздеу мінез-құлқы батыс шаяңдарына ұқсас болғандықтан, олар балықпен көбірек қоректенді, сондықтан көбею көрсеткіші жоғары болды. Аралас түрлердің жұптары болмаған жағдайда, гибридтер арасындағы әлсіз таңдаушылық жұптасудан басқа, таңдаушылық жұптасудың аз ғана белгілері байқалды.

Батыс сұлулар мен адамдар

Қазіргі уақытта батыс шаянның жағдайы қауіпті деп есептелмейді. Дегенмен, шаян үшін олардың таралған аймағы шектеулі. 19 ғасырда Сан-Франциско қаласының өсіп келе жатқан қажеттілігі үшін теңіз құстарының жұмыртқаларын алу салдарынан олардың саны күрт азайды. Батыс шаян колониялары маяк станцияларына айналдырылғандықтан немесе Алкатраз сияқты түрмеге айналдырылғандықтан да қиындықтарға тап болды. Батыс шаяндары өз аумақтарын қорғағанда өте агрессивті болады, сондықтан кейбіреулер оларды зиянды деп қарап, қуғынға салды. Маяктарды автоматтандыру және Алкатраз түрмесінің жабылуы осы түрдің таралған аймағының бір бөлігін қайтаруына мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта олар Эль-Ниньо сияқты климаттық құбылыстар мен мұнай төгілуіне осал. Мыңдаған батыс шаяндары мен балапандары Канал аралдары ұлттық паркіндегі Анакапа аралында мекендейді. Батыс шаяндары Сан-Франциско Гиантс бейсбол командасына елеулі кедергі келтіреді. Мыңдаған шаяндар Сан-Францискодағы Оракул паркінің үстінен ойынның соңғы минуттарында ұшып өтеді. Олар алаңға жиналады, жанкүйерлерге нәжіс тастайды және ойыннан кейін орындықтарда қалған стадион тағамын жейді; құстар ойынның аяқталуын қалай біледі, бұл әлі белгісіз. 2011 жылдың соңында саябаққа қызыл құйрықты бүркіт келген кезде шаяндар кетіп қалды, бірақ бүркіт жоғалып кеткеннен кейін қайта оралды. Федералды заң құстарды атуға тыйым салады, ал соколовшыны жалдау Гиантс командасына ойын сайын 8000 долларға түседі.