Кеңес Одағы досындағы "Москвич-2141" машинасының тарихы

Кіріспе

Ресейлік автомобиль, 1.7 л VAZ 21213 70 I4, 1.7 л UZAM 3317 I4, 1.8 л UZAM 3318 I4, Renault F типті қозғалтқыш#F3x, Renault F3R, дизельді қозғалтқыш, дизель, Ford Endura D қозғалтқышы, Ford XLD418, PSA XUD қозғалтқышы#XUD9, Peugeot XUD9
| беріліс қорабы = 5 жылдамдық қолмен
| доңғалақ базасы =
| ұзындығы =

Тарих

M 2141 машинасын әзірлеу басталғанға дейін, «Москвич» инженерлері артқы дөңгелекті машиналардың жаңа сериясы бойынша жұмыс істеп, оны өндіріске дейінгі прототиптер деңгейіне жеткізді. Бірақ, таңқаларлықтай, Автомобиль өнеркәсібі министрі олардан аяқталмаған жоба бойынша жұмысты тоқтатып, оның орнына француз «Simca 1307» машинасының жоғарғы бөлігімен бірдей алдыңғы дөңгелекті машина жасауды талап етті, өйткені ол осы үлгіні жақтыратын. Бұл шешім жобаны дамыту шығындарын азайтуға көмектессе де, болашақ машинаның өз макеттерін дайындаған инженерлер мен дизайнерлерге ренжітті. Дизайнер Игорь Зайцев жаңа жобаға көңілі қалған әріптестерін қайта ынталандыруға бір айдан астам уақыт кеткенін еске алды. Бұл модельдердің тек кузовтың жоғарғы бөлігі ғана ортақ. Қазіргі қозғалтқыш көлденең орналасуға тым ұзын болғандықтан, «Renault 20/30» немесе «Audi 80/100» сериясындағыдай бойлық орналастырылды. «Алеко» сол кездегі совет автоөнеркәсібі үшін үлкен қадам болды. Ол Совет Одағындағы алғашқы алдыңғы дөңгелекті хэтчбек болуға жақын болды, бірақ «Moskvitch» өндіріске көшуге тағы екі жыл жұмсағандықтан, «Lada Samara» бәсекелес үлгі алдымен нарыққа шықты. «M 2141» «Samara»-дан көбірек жайлылықты ұсынса да, 1991 жылы КСРО тарағаннан кейін экономикалық дағдарыс, қаржылық басқарудың нашарлығы және компания жұмысындағы бұзылыстар 1990-шы жылдары құрастыру сапасының төмендеуіне және автомобильдің беделіне нұқсан келтірді. Дегенмен, тіпті сол кезде де, оның жоғары пассивті қауіпсіздігі, конструкциялық беріктігі, жолдан тыс жақсы өту қабілеті және жөндеудің қарапайымдығы үшін мақтау алды. 2001 жылы ескірген «M 2141», 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында жасалған және заманауи әуе қаптамалары мен алдын ала керілуі бар қауіпсіздік белбеулері жоқ, жаңа ресейлік ARCAP қауіпсіздік бағалау бағдарламасы бойынша төрттен нөл жұлдыз алды, бірақ сарапшылар 20 жылдық автомобиль үшін «өте жақсы» соққы сынағы нәтижесін көрсеткенін атап өтті. Руль бағанасы мен А тірегі «Citroën Xantia» және ерте «Audi A4» машиналарына қарағанда аз ығысты. 1991 жылға дейін «AZLK» дизайнерлері төрт дөңгелекті «Moskvich 21416SE» және М 2141 седан нұсқасын жасады. Бұл машиналар басқа руль және электрондық приборлар панелімен жабдықталған, ол 1990 жылы көпшілікке таныстырылды, бірақ КСРО тарағаннан туындаған қиындықтарға байланысты ешқайсысы сериялық өндіріске енгізілген жоқ. «AZLK» компаниясы «M 2141» үшін жаңа және қуаттырақ төрт цилиндрлі бензин және дизельдік қозғалтқыштарды жобалап, толық сынақтан өткізгеніне қарамастан, компанияның қозғалтқыш өндірісі зауытының құрылысы тоқтатылды және қайта басталмады. «Алеко» көбінесе ішкі нарықта сатылды, бірақ 1980-ші жылдардың соңында экспортқа тасымалданды. Кейбір экспорттық нарықтарда, соның ішінде Франция мен Германияда, автомобильдер «Lada Aleko» деп жарнамаланды, ал стандартты бензин қозғалтқыштарына қосымша «Ford» және «Indenor» дизельдік қозғалтқыштары жеткізілуі мүмкін. Ұлыбританияның Дагенхэм қаласында өндірілген «Ford» дизельдік қозғалтқышы 1991 жылдың қыркүйегінде «AZLK» өндіріс желілеріне енгізілді. «Москвич» КСРО-да қозғалтқыш зауытын салу туралы келіссөздер жүргізді, бірақ жоспарлар жеткіліксіз валютаның болуына байланысты сәтсіз аяқталды. «Алеко» 1980-ші жылдардың соңында қысқа мерзімге лицензия бойынша Болгарияда да құрастырылды. Соңғы «Moskvitch» үлгілерінің кейбіреулері жаңартылған және сыртқы пішіні өзгертілген «Алеко» болды, олар «Svyatogor» деп аталды (214122, 214100, 214145 үлгілері). «Yury Dolgorukiy» (2141Y2 Юрий Долгорукий; 1997–2002, Киевтің тарихи Ұлы князінің құрметіне аталған) модельі, базалық модельге қарағанда ұзартылған шассиге ие, шағын санымен ғана өндірілді. «M 2141» дизайнына негізделген «Dolgorukiy» екі серияда жасалды: біріншісі түпнұсқа, үлкен, тікбұрышты фаралармен, ал екінші сериясы «Svyatogor» машинасының жаңартылған алдыңғы бөлігін алды.

Before the development of the M 2141 started, Moskvitch engineers had been working on a new series of rear wheel drive cars and had developed it to the stage of pre production prototypes. However, surprisingly for them, the Minister of Automobile Industry required them to cease all work on the unfinished project and instead create a front wheel drive car with its upper part identical to that of the French Simca 1307, which was favoured by him. While this decision helped to cut the development costs, it came as an insult to the engineers and designers, who had their own mock ups of the future car ready. Designer Igor Zaytsev recalled that it took more than a month to motivate his disappointed colleagues to get involved in the new project. It is only the top of the body that these models have in common. The existing engine was too long for transverse placement, so it was placed longitudinally, like on the Renault 20/30 or Audi 80/100 series. The Aleko turned out to be quite a breakthrough for the Soviet automotive industry of its time. It almost became the first front wheel drive hatchback of the Soviet Union, but due to the fact that its development took a further two years for Moskvitch to set up the manufacturing, the Lada Samara arrived first. Although the M 2141 had a more comfortable design than the Samara, the dissolution of the Soviet Union in 1991 followed by an economic crisis, financial mismanagement and disruptions in the work of the company caused a decline in assembling quality in the 1990s and damaged the reputation of this car in the markets. Nonetheless, even then, it was still praised for a high level of passive safety, robustness of construction, good off road capabilities, and ease of repair. In 2001 the aging M 2141, designed in the late 1970s and early 1980s and lacking modern airbags and seatbelts with pretensioners, was awarded zero stars out of a possible four by the new Russian ARCAP safety assessment program, but the reviewers pointed out that for a 20 year old car it showed an "excellent" crash test result. The steering column and the A pillar were displaced less than in the Citroën Xantia and early Audi A4. Before 1991, AZLK designers also created the four wheel drive Moskvich 21416SE and a sedan version of the M 2141 equipped with a different steering wheel and an electronic instrument cluster that was publicly demonstrated in 1990, but none of these cars were put into series production due to the hardships brought by the collapse of the Soviet Union. Although AZLK had designed and fully tested a new and more powerful generation of four cylinder gasoline and diesel engines for the M 2141, the construction of the company's engine production plant was stopped and never resumed. The Aleko was sold mostly on the domestic market, but in the late 1980s it was exported too. In some export markets, including France and Germany, the cars were advertised as the Lada Aleko, and diesel engines from Ford and Indenor could be delivered in addition to the standard petrol engines. The Ford diesel engine, manufactured in Dagenham, UK, made it onto the AZLK production lines in September 1991. Moskvitch had been negotiating the construction of an engine factory in the Soviet Union but the plans were scuppered by a lack of hard currency. The Aleko was also assembled in Bulgaria under licence for a brief period in the late 1980s. Some of the last Moskvitch models to be built were the upgraded and facelifted Alekos that were renamed Svyatogor (models 214122, 214100, 214145). A version with the wheelbase extended by called the Yury Dolgorukiy (2141Y2 Юрий Долгорукий; 1997–2002, named after the historic Grand Prince of Kiev) was also built, albeit only in small numbers. Still based on the design of the M 2141, the Dolgorukiy was built in two series: the first had the original, large, rectangular headlamps, while the second series received the Svyatogor's facelifted front treatment.