Кіріспе

АЗЛК (АЗЛК Автомобиль зауыты аты Лениншіл Жастар Комсомолы) – кеңестік және ресейлік автомобиль өндіруші (Мәскеу), Moskvitch таңбасының өндірушісі.

Тарих

1930 жылы КИМ, немесе Коммунистік Жастар Интернационалы ретінде құрылған зауыт 1939 жылы МЗМА (Мәскеу кіші автомобиль зауыты) болып өзгерді, ал 1969 жылы танымал "Автомобильный завод имени Ленинского комсомола" (АЗЛК), яғни "Лениндік Коммунистік Жастар Одағының Автомобиль Зауыты" атауын алды. 1939 жылдан бастап зауыттың жолаушылар автокөліктері Moskvitch (Москвич, Мәскеу қаласының тумасы немесе тұрғыны) таңбасымен сатыла бастады. Зауыт алғашқыда сол кезде құрылған Горьковский Автомобильный Заводтың (ГАЗ – Горький автомобиль зауыты) басқаруында болды, бірақ 1939 жылы операциялық тұрғыдан тәуелсіздік алды. АЗЛК-нің кеңестік автомобиль өнеркәсібіндегі рөлі – шағын автомобильдерді өндіру, оларды шағыннан орта өлшемге дейін жіктеуге болады. AvtoVAZ және IZh компанияларына да АЗЛК-мен бірдей санаттағы көліктерді өндіру жүктеліп, ал GAZ үлкен және толық көлемді автомобильдер сегментін басқарды. 1991 жылы жекешелендіруден кейін АЗЛК корпоративтік атауы ретінде Moskvitch-ті қабылдады, себебі бұл таңба 1939 жылдан бері компанияның барлық автомобильдерінде қолданылып келді.

1929-1941 жылдар

Мәскеу автомобиль құрастыру зауыты (Московский автосборочный завод) 1929 жылы салынды. 1930 жылы Ford Motor Company ұсынған бөлшектерден Ford A және Ford AA машиналарының өндірісі басталды. 1930 жылдың желтоқсанында зауыт КИМ (Коммунистік Жастар Интернационалы атындағы зауыт, Завод имени Коммунистического Интернационала Молодёжи) деп аталды, 1930 жылдан 1939 жылға дейін оның ресми атауы КИМ атындағы Мәскеу автомобиль құрастыру зауыты (Московский автосборочный завод имени КИМ) болды, ал 1939 жылдан Ұлы Отан соғысының басталуына дейін КИМ атындағы Мәскеу автомобиль зауыты (Московский автомобильный завод имени КИМ) деп аталды. 1933 жылы Ford A және Ford AA машиналарының өндірісі тоқтатылды. 1933 жылдың 1 тамызында зауыт ГАЗ-дың еншілес кәсіпорнына айналды және ГАЗ-дың бөлшектерін пайдалана отырып, ГАЗ АА өндірді. 1939 жылы КИМ енді ГАЗ-дың еншілес кәсіпорны болмады, ал келесі жылы Ford Prefect үлгісімен шабыттанған KIM 10 50 (екі есікті седан) атты алғашқы дербес және түпнұсқа үлгісін шығара бастады. Сонымен қатар, KIM 10–51 деп аталатын кабриолет те болды. Ұлы Отан соғысы басталғанға дейін екі үлгінің де шамамен 500 данасы жасалды. 1941 жылдың басында KIM 10 52 машинасының шамамен 2 прототипі құрастырылды. Бұл KIM 10 52 мен KIM 10–50 арасындағы басты айырмашылық – төрт есікті седан болды. Бұл машинаны жаппай өндіру жоспарланған, бірақ соғыс басталғандықтан жоспарлар орындалмады.

Соғыстан кейінгі жылдар

1945 жылдың мамыр айында КСРО Халық Комиссарлары Кеңесі "Москвич" атты шағын автомобильдер өндірісі туралы шешім қабылдады. Зауыт "Шағын автомобиль зауыты" (ШАЗ) деп аталды, кейін "Мәскеу шағын автомобиль зауыты" (МЗМА, Московский завод малолитражных автомобилей) деп қайта аталды. Opel компаниясымен келісім бойынша зауыт Opel Kadett негізінде Moskvich 400 жолаушылар көлігін шығара бастады. 1956 жылы МЗМА өзінің жеке және өте табысты моделі "Москвич 402" өндірісіне енгізді, содан кейін М 403 және М 407 деп аталатын жаңартылған және қайта өңделген нұсқалары, ал кейіннен жаңа "Москвич 408" сериясы пайда болды. 1967 жылдың 18 мамырында компания өзінің миллиондық көлігін шығарды. Сол жылы алғашқы жаңа "Москвич 412" пайда болды. М407 – батыста шынымен табысты болған алғашқы советтік автомобиль экспорты. Бірнеше жыл бойы барлық М 407 өндірісінің жартысына жуығы, негізінен Шығыс блогы елдеріне, Норвегияға, Финляндияға және Францияға экспортталды. Кейінгі модельдер, мысалы, Ұлыбританияда, Финляндияда және Норвегияда жақсы бағаға ие болды, ал 1968 жылы өндірістің 55% -ы экспортқа жіберілді. 1968 жылдың қазанында Ленин комсомолының елу жылдығына орай компанияның атауы МЗМА-дан АЗЛК-ға өзгертілді. 1960 жылдары AZLK M 415 және M 416 төрт дөңгелекті көліктерді ұсынды. Олар іске аспады. 1970 жылы AZLK 353 моделін шығарып, M 412 моделінің дизайнын жаңартты. M 412 механикасын пайдаланып, ол үлкен, бірақ танымал болды. 1972 жылы шыққан 355 әлі де үлкен, ұзындығы, дөңгелек аралығы және ені де үлкен болды. Бұл ішкі және жүк бөлімін айтарлықтай ұлғайтты. 355 моделін одан әрі дамытып, 1973 және 1975 жылдар аралығында 356 моделін шығарды. Бұл модель "әлдеқайда батыл алдыңғы стильге", жаңа аспаға және екі Zenith карбюраторы бар DM қозғалтқышының кеңейтілген нұсқасына ие болды, Borg Warner берілісімен бірге. 1600 және 1700 см³ қозғалтқыштар да жоспарланған. Ешқайсысы да салынбады. 1974 жылдың тамызында AZLK екі миллиондық бірлігін сатты. 408 және M 412-ні алмастыру үшін 1975 жылы Москвич төрт есікті C1 (Series One) fastback-ті жобалады, DM тік төрт қозғалтқышымен, ең жоғары жылдамдықты ұсыну үшін. M 412-ден айырмашылығы, оның MacPherson алдыңғы және артқы жағынан тәуелсіз артқа қарайтын қолдары болды. Ол компанияның мақсаттарына жетпеді және ешқашан жасалмады, бірақ 1976 жылы төрт есікті C2-ге, ол макет кезеңінен ешқашан өтпеді, және C3-ке, ол өте ұқсас, бірақ бес есікті хетчбек болды. Қозғалтқыш тік бұрышта орнатылған (Крайслер slant six сияқты). Бұл жобалардың ешқайсысы өндіріске шығарылмады. 1975 жылдың желтоқсанында M 408 және M 412 өндірісі тоқтатылды, олардың орнына 2138 (1360) және 2140 (1500) типті модификациялар шығарылды. Шын мәнінде, M 2138 және M 2140 сатылап жасалды: M 412 корпустары M 2140-тың багаж қақпағы, артқы қанаттары және құйрығымен; содан кейін M 2140 корпустары M 412 есіктерімен; содан кейін 1976 жылдың басында барлық M 2140-тар. Бұл "гибридтік" модельдер қазір өте сирек кездеседі. M 21381 және M 21401 жедел жәрдем үлгілері ретінде ұсынылды, сондай-ақ оң қолмен басқару M 21402 болды. Сонымен қатар, төмен қысымды қозғалтқышпен "ауылдық" М 21406 болды. (Бұл бірдей қозғалтқыш стандартты модельде M 2140D белгісін алды.) 1976 жылы оларға 2136 және 2137 моторлы машиналар қосылды; олар әлдеқайда аз санда сатылды, M 2136 1977 жылға дейін ғана өмір сүрді. Сондай-ақ, седанның екі нұсқасы болды, М 2733 және М 2734 Аз сандағы пикаптар (М 27334 және М 27344, сәйкесінше, және ); олар да ұзақ уақыт бойы шығарылмаған. 1980 жылдары жеткізулер де жоғалып кетті, өйткені AZLK седанға деген сұранысты қанағаттандыра алмады. M 2138 және M 2140 шығыс Еуропада сатылып, Бельгия мен Финляндияға экспортталған, онда олар Scaldia брендімен сатылды, бірақ олар ӘВТОВАЗ ұсынған көптеген автомобильдер арқылы нарықтан бірте-бірте шығарылды. Бұл жағдайға жауап ретінде, 1986 жылы Moskvitch жаңа және әлдеқайда заманауи артқы дөңгелекті қозғалтқыш машинаны кең ішкі бөлмесімен, Moskvitch 2141 өндірісіне енгізді, ол өндіріс кезінде жиі жаңартылып, қайта өңделген.

Кеңес Одағынан кейінгі кезең

1990 жылдардың басында АЗЛК әлі де КСРО-дағы ірі автокөлік компанияларының бірі болып қала берді. Жаңа үлгідегі автомобиль (седан М 2142) және қозғалтқыш зауытын салуға қатысты жобалау және тәжірибелік жұмыстар жүргізілді. 2022 жылға қарай, бұл бренд лицензиялық қытай көліктерін пайдалана отырып, Ресей нарығында өндірісті қайта бастады, бұл зауыт бұрын Renault-қа тиесілі болған еді.