Кіріспе

Жапондық театр режиссері және актері (1935–2016)

Юкио Нинагава (蜷川 幸雄) – жапондық театр режиссері, актер және кинорежиссер, ең әйгілісі Шекспир пьесалары мен грек трагедияларының жапон тіліндегі қойылымдарымен танылған. Ол «Гамлеттің» сегіз түрлі қойылымын сахналады. Нинагава сонымен қатар Тохо Гакуен драма және музыка колледжінің құрметті профессоры болды. Еуропалық классиканың гастрольдік қойылымдарымен шетелде кеңінен танылғанымен, Нинагава Жапонияның заманауи драматургиясына негізделген туындыларды да қойды, соның ішінде Юкио Мисиманың «Заманауи но» пьесаларын (2005 жылдың шілде айында Нью-Йорктегі Линкольн орталығында көрсетілді) және Шуджи Тераима мен Кунио Шимизу сияқты жапон драматургтарының бірнеше пьесаларын сахналады. Оның «Тит Андроник» қойылымы 2006 жылдың маусым айында Англияда, Стратфордтағы Корольдік Шекспир театрында және Плимут қаласындағы Корольдік театрда ойналды. 2007 жылы оның труппасы Лондондағы Барбикан өнер орталығында өткен Барбикан халықаралық театр фестивалінің (BITE) аясында «Кориолан» қойылымын көрсетті.

Өмірбаян

1955 жылы Нинагава алғаш рет "Сейхай" ("жас актерлер") театр труппасына қосылды. 1967 жылы ол топтан шығып, "Гендайдзин Геккидзё" ("қазіргі заманғы халық театры") атты жеке театр труппасын құрды. 1969 жылы "Шиндзё афуруру кейхакуса" ("шынайы еріншектік пе?") атты туындымен режиссерлік дебют жасады. 1971 жылы "Гендайдзин Геккидзё" таратылғаннан кейін, келесі жылы ол "Сакура ша" ("шие гүлдері компаниясы") деп аталатын жаңа театр труппасын құрды, ол үш жылдан кейін, 1974 жылы тағы да таратылды. Сонымен қатар, 1974 жыл Нинагава үшін шешуші кезең болды, ол кездегі Тохо театрының продюсері Тадао Накане оны ірі қойылымдарға режиссерлік етуге шақырды, нәтижесінде ол алғаш рет Шекспирдің "Ромео мен Джульетта" пьесасымен айналысты. Осыдан кейін ол театр әлеміндегі ең танымал режиссерлердің біріне айналды. 1998 жылы ол Шекспирдің барлық туындыларын қоюға уәде берді, ал 2000 жылы он жарым сағатқа созылған "Гректер" спектаклін қойды. 1983 жылы "Медея" спектаклін қойғаннан бастап Нинагава жыл сайын шетелдік гастрольдерге шығып, Еуропа, АҚШ және Канададағы беделін арттырды. Ол Лондонға үш жыл қатарынан жыл сайын спектакль қоюға шақырылды – 1996 жылы "Жазғы түннің арманы", 1997 жылы "Шинтокумару" (еркек кейіпкердің есімі), 1998 жылы "Гамлет". Сонымен қатар, ол 1999 жылдан 2000 жылға дейін Корольдік Шекспир компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді және Лондон мен Стратфорд-на-Авонда "Король Лир" спектаклін қойды. Нинагава Жапонияда көптеген сыйлықтарға ие болды, ал Ұлыбританияда Эдинбург университеті (1992) және Плимут университеті (2009) оған құрметті доктор ғылымы дәрежесін берді. Ол фотограф және кинорежиссер Мика Нинагаваның әкесі. Өзінің "Нинагава студиясы" (Нинагава компаниясы) театр труппасында ол жастармен эксперименталды қойылымдарды жасауды жалғастырды. 2006 жылы ол 55 жастан асқан адамдарға арналған "Сайтама Алтын Театры" атты жаңа театрлық топты құрды, ол Сайтама өнер театрында орналасқан. Бұл бөлім Нинагаваның жапондық ресми сайтынан аударылған, қосымша түсіндірмелер қосылған. Нинагава 2016 жылдың 12 мамырында Токиодағы ауруханада 80 жасында пневмониядан көз жұмды.