Кіріспе

Жапон саясаткері (1855–1920)

Виконт Суэматсу Кенчо (末松 謙澄) – Мэйдзи және Тайшо дәуірлерінде өмір сүрген жапон саясаткері, зиялы және жазушы. Жапон үкіметіндегі қызметінен бөлек, ол Жапония туралы бірнеше маңызды еңбектерді ағылшын тілінде жазды. Риотаро Шибаның "Сака но уэ но кумо" романында ол теріс бейнеленген.

Ерте өмір

Суэматсу Бузэн провинциясының Маэда ауылында дүниеге келген, қазір Фукуока префектурасының Юкухаси қаласының бір бөлігі. Ол ауыл басшысы (шоя) Суэматсу Шичиемонның төртінші ұлы болған. Оның бастапқы аты Кенъичиро (謙一郎) еді, кейін ол оны қысқарып Кенчо деп өзгертті. Он жасында ол жеке мектепке түсіп, қытай ғылымын (кангаку 漢学) оқыды. Суэматсу 1871 жылы Токиоға барып, 1872 жылы Токио Нормалдық мектебіне қабылданып, бірақ көп ұзамай оны тастап кетті. Осы шамада ол Такахаси Корекиомен танысты. 1884 жылы Кембридж университетін (Сент-Джонс колледжі, Кембридж) заң мамандығы бойынша бітіріп, 1886 жылы Жапонияға қайтып келді.

Саяси қызмет

Суэмацу 1890 жылы Жапония диетасына сайланды. Суэмацу өзінің қайын атасы Ито Хиробумидің төртінші кабинетінде байланыс министрі (1898) және ішкі істер министрі (1900–01) қызметін атқарды. Ол 1889 жылы Итоның екінші қызы Икукоға үйленген болатын, ол кезде оған 35, ал Икукоға 22 жас болған. Олар 1860 жылдары соғысқан рулардан шыққандықтан (Кокура және Чошу), ол өзінің некесін "кепілдікке алу" деп әзілдеген. Суэмацу 1889 жылы Модзи портын құруға белсенді түрде атсалысты, қаржы үшін Шибусава Эйичиге жүгінді. Сондай-ақ, ол жапон театрының моральдық деңгейін көтеру және драма сыншыларының қоғамын құру үшін жұмыс істеді. Суэмацу 1895 жылы барон (даншаку) атағын алғанда казоку ақсүйектер қатарына көтерілді. 1904–1905 жылдары Суэмацу Жапон үкіметі тарапынан Еуропаға, "Сары қауіп" сияқты жапонға қарсы насихаттарға қарсы тұру (мысалы, орыс немесе неміс айналымдары) және Ресей-жапон соғысындағы Жапонның позициясын қорғау үшін жіберілді, Гарвардта білім алған Канеко Кентаро Ито Хиробумидің өтініші бойынша АҚШ-та сол кездегідей. 1907 жылы виконт (шишаку) атағын алды.

Әдеби қызмет

Суэматсу жапондық тақырыптар бойынша ағылшын тіліндегі шығармалардың авторы ретінде де белсенділік танытты. Оның еңбектерінің ішінде "Гендзи мысалы" (оның Кембридж университетінде оқып жүрген кезінде жазған ағылшын тіліне алғашқы аудармасы) және жапон мәдениетінің әр түрлі салаларына арналған бірнеше кітап бар. Кенкио Суематсу, ауд. Гендзи Моногатари: Классикалық жапон романдық әңгімелерінің ең танымал туындысы. Лондон: Трубнер, 1882 жыл. Барон Суэматсу, Алыс Жапонияның қиялы; немесе Жазғы түс көру диалогтары. Лондон: Констебль, 1905 жыл. Кенкио Суематсу, Көтерілген күн. Лондон: Констебль, 1905 жыл.