Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы (1847–1921)

Эдвард Дэвид Тауссиг (20 қараша 1847 – 29 қаңтар 1921) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы және көптеген наградалармен марапатталған офицер. Ол испан-американ соғысынан кейін Уэйк аралын алғаш болып иеленгенімен, сондай-ақ Испанияның Гуам губернаторының Гуамды Құрама Штаттарға бергенін қабылдауымен есімдері тарихқа енген. Испания шарт бойынша 300 жылға жуық колониялық үкімділіктен кейін Гуамды АҚШ-қа өткізген. Тауссиг қысқа мерзімге Гуам губернаторы қызметін атқарды. Ол АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген төрт буындық әулеттің алғашқы өкілі болды, оның ішінде ұлы вице-адмирал Джозеф К. Тауссиг (1877–1947), немересі капитан Джозеф К. Тауссиг кіші (1920–1999) және шөбересі капитан Джозеф К. Тауссиг (USMC, 1945 жылдан бері).

Теңіздегі алғашқы қызмет

Тауссиг Миссури штатының Сент-Луис қаласында жүн брокері Чарльз бен оның әйелі Аннаның (Абелес) ұлы болып дүниеге келді. Оның отбасы яһуди дінінде болған, бірақ ол унитариан шіркеуінде тәрбиеленді. Азамат соғысы кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданды және 1863 жылдың 23 шілдесінде оқуға түсті. Келесі төрт жылда ол «Македония» кемесінде қызмет етті. 1867 жылдың маусымында академияны бітірген соң, 1867 жылдың шілдесінен желтоқсанына дейін «Миннесота» бу фрегатында, ал кейін 1868 жылдың қаңтарынан 1870 жылдың сәуіріне дейін «Ватери», «Поухатан», «Онвард» және «Ресака» кемелерінде қызмет етті. 1868 жылдың 18 желтоқсанында ол теңізші прапорщигі болып тағайындалды. Оның теңіздегі алғашқы қызметі ең ерекшесі – 1868 жылдың 13 тамызында Арикада (кейіннен Перудің бір бөлігі) цунами кемесін құрлық ішіне шалқалатқанда «Ватери» канонерлік қайығында мичман болып қызмет етуі. Ол осы оқиғада көрсеткен ерлігі үшін марапатталды.

1870-1890 жылдардағы қызмет

1870 жылы 21 наурызда мастерге, ал 1872 жылы 1 қаңтарда лейтенантқа көтерілді. 1870 және 1880 жылдары Тауссиг бірнеше жағалау станциялары мен кемелерде қызмет етті: «Наррагансетт», Тынық мұхиты эскадрильясы (1870 жылдың қазаны – 1873 жылдың қыркүйегі); Ньюпорт торпеда станциясы (1874 жылдың маусымы – қазаны); Гидрографиялық кеңсе, Вашингтон, Д.К. (1874 жылдың қазаны – желтоқсаны); Панама зерттеу экспедициясы (1875 жылдың қаңтары – сәуірі); арнайы міндет, Вашингтон, Д.К., Навигация бюросы (1875 жылдың мамыры – қазаны); «Релиф» кемесін қабылдау командашысы, Вашингтон, Д.К. (1875 жылдың қыркүйегі); уақытша міндеттеме, Вашингтон әскери-теңіз кемесі (1875 жылдың қазаны – 1876 жылдың сәуірі); «Джуниата», Балтимор және Норфолк әскери-теңіз кемесі (1876 жылдың сәуірі – қыркүйегі); оқу кемесі «Монгогахела» (1876 жылдың қыркүйегі – 1877 жылдың ақпаны); «Трентон», Еуропалық эскадрильяның флагманы, және «Констеллейшн», Еуропалық станциядағы арнайы қызмет (1877 жылдың ақпаны – 1880 жылдың қаңтары); АҚШ Әскери-теңіз академиясы (1880 жылдың маусымы – 1883 жылдың сәуірі); АҚШ Жағалау және геодезиялық қызметінде міндет, «МакАртур» және «Хасслер» зерттеу кемелерінің командирі (1883 жылдың мамыры – 1886 жылдың тамызы); оқу кемесі «Джеймстаун» (1886 жылдың қыркүйегі – 1887 жылдың желтоқсаны); және Навигация бюросы, Вашингтон, Д.К. (1887 жылдың желтоқсаны – 1890 жылдың желтоқсаны). 1890 жылдың желтоқсаны мен 1894 жылдың сәуірі аралығында Теңіз департаментіндегі арнайы міндеттері кезінде Тауссиг Колумбиялық көрмедегі теңіз флотының көрмесін ұйымдастыруға қатысты, соның ішінде толық көлемдегі «Иллинойс» соғыс кемесінің макетін жасады, онда ол бас офицер болып жұмыс істеді, 1892 жылдың 19 маусымында лейтенант-коммандер болып тағайындалғаннан кейін. Содан кейін ол Атланта, Солтүстік Атлантика эскадрильясының бас офицері (1894 жылдың сәуірі – 1895 жылдың қыркүйегі); Филадельфиядағы «Ричмонд» кемесін қабылдау бас офицері (1895 жылдың қазаны – 1896 жылдың ақпаны); «Монаднок», Тынық мұхиты эскадрильясының бас офицері (1896 жылдың ақпаны – қыркүйегі); Гидрографиялық кеңсе, Вашингтон, Д.К. (1896 жылдың қыркүйегі – желтоқсаны); АҚШ Жағалау және геодезиялық қызметінің гидрографиялық инспекторы, Вашингтон, Д.К. (1896 жылдың желтоқсаны – 1897 жылдың тамызы); «Блейк» жағалау зерттеу кемесі (1897 жылдың тамызы – 1898 жылдың мамыры); және Норфолк әскери-теңіз кемесі (1898 жылдың маусымы – шілдесі).

Уэйк аралы, Гуам және филиппиндік-американ соғысы

1898 жылдың 10 тамызында командир шеніне көтерілді, оның алғашқы міндеті – 18 қыркүйекте Сан-Францискодан Гавайи, Гуам және Азия эскадрильясымен қызмет ету үшін шыққан «Беннингтон» канонерлік қайығының командирі болу еді. «Беннингтон» 1898 жылдың 27 қыркүйегінде Гавайиге жетті және келесі үш айды жергілікті суларда жұмыс істеп, Перл-Харборды қоса алғанда, зерттеулер жүргізумен өткізді. Сол жылдың желтоқсанында Тауссигке Уэйк аралына барып, оны АҚШ-қа қоса алу жөнінде бұйрық берілді. Он күндік сапардан кейін ол 1899 жылдың 17 қаңтарында аралға ресми түрде иелік ету үшін келді. Сағат 13:00-де флагшток орнатылды, ал екі қатарда ақ киім киген теңізшілермен Тауссиг аралдың басқа елдің иелігінде емес екеніне куәлік ету үшін барлығын шақырды және оны АҚШ-тың иелігі деп жариялады. Тауссиг энсинг Веттенгеллдің американдық туды көтеруін бұйырды, ал тудың мачтасына жеткенде «Беннингтон» 21 зеңбірекпен салют берді. Ол кезде президент Уильям МакКинлидің Уэйк аралын АҚШ-тың иелігі деп жариялауы күмәнді көрінді; алайда, аралды талап ететін басқа ел болған жоқ және жергілікті тұрғындар да болмады. Уэйк аралы негізінен Гавайи мен Филиппин арасындағы кабель станциясы ретінде стратегиялық маңызы үшін алынды. 17 қаңтар 1899 жылдың сағат 17:35-те Уэйк аралынан шығып, «Беннингтон» 23 қаңтар 1899 жылға қарай Гуамға келді. Бұрын аралды 1898 жылдың 21 маусымында «Чарльстонның» капитаны Генри Гласс басып алған, ол аумақты басқаруға америкалық азамат Франсиско Портусак Мартинесті қалдырған. Капитан Гласс Гуамдағы жалғыз америкалық Мартинеске «басқа офицерлер немесе әскери кемелер Гуамға келгенше аралды сақтауға» кеңес берген. Бұл туралы АҚШ Әскери-теңіз күштері растамаса да, көпшілік бұл шындық деп санайды. Мартинес Хосе Систо, аралдағы ең жоғары дәрежелі испандық шенеунік, содан кейін Венансио Роберто басшылығымен американдық емес басшылықтың пайдасына қызметтен алынды, олардың әрқайсысы басқару құқығы үшін бәсекелестік талаптар қойды. Венансио Робертоның талабын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Брутус» кемесінің командирі, лейтенант-коммандер Винсендон Л. Коттман Систоның пайдасына жоққа шығарды, ол 1899 жылдың Жаңа жылында Испан-американ соғысынан АҚШ-қа қайтып келе жатқанда Гуамға келген. Алайда Систоның билігі ұзаққа созылмады. 1 ақпанда Систо Гуамның үкіметтік және әкімшілік істерін Тауссиг пен Коттманға тапсырды. «Беннингтоннан» берілген 21 зеңбірекпен салютпен аяқталған рәсімде американдық ту Губернатор сарайының үстіне көтерілді, бұл Гуамның 300 жылдық испандық отарлық империяның құрамында болуына формальды түрде нүкте қойды. Гуамдағы аз уақытында командир Тауссиг Гуам істерін әскери-теңіз күштерінің бақылауында жүргізу жөніндегі бұйрықпен 1899 жылдың шілдесінде лейтенант Луис А. Кайзер келгенге дейін жалғасқан уақытша үкіметтің жергілікті кеңес жүйесін құрды. Тауссиг сонымен қатар сигнал станцияларын құруды және портты зерттеуді бақылады. 1899 жылдың 15 сәуірінде адмирал Джордж Дьюи Вашингтондағы Әскери-теңіз департаментіне телеграмма жіберді: «Уилинг Гуамнан алты күн бұрын келді. Тыныштық пен тәртіп орнатылған. Америкалықтармен достық қарым-қатынас. Тауссиг құрған жергілікті үкімет жақсы жұмыс істеп жатыр. Жергілікті сарбаздар – жақсы жаттығудан өткен әскерлер. Гуамдағы «Наншан» (АҚШ теңіз көлігі)». Гуамнан 1899 жылдың ақпан айының ортасында шығып, командир Тауссиг пен «Беннингтон» Манилаға қарай жалғасты, онда кеме 1899 жылдың 22 ақпанында Филиппин-Америка соғысы кезінде армияның науқандарына қолдау көрсету миссиясымен келді, негізінен патрульдеу және сүйемелдеу міндеттерін орындады. 1899 жылдың тамызында Тауссиг Азия станциясының командирі контр-адмирал Джон С. Уотсонның бұйрығымен «Беннингтонның» командирлігінен босатылды, себебі Тауссиг Маниладегі штаб-жиналысында науқан жоспарларына қатысты көзқарастарына қарсылық білдірген. Баспасөз хабарларына сәйкес, Уотсон Тауссигтің ауызша қарсылығына наразылық білдірді, содан кейін екеуінің арасында қызу дау туды. «Солас» атты госпитальдық кемемен Сан-Францискоға оралғаннан кейін, командир Тауссиг тергеу сұрады. Ол 1899 жылдың қазанынан 1900 жылдың сәуіріне дейін Орегон штатындағы Портлендте АҚШ маяк басқармасының 13-ші аудан инспекторы қызметін атқарды. Алайда, командир Тауссигтің әділдікке қол жеткізуі ұзаққа соқпады, өйткені 1900 жылдың наурыз айында Уотсонның өзінің командасындағы офицерлермен және Навигация бюросымен Уотсонның Ц.С. Корнуоллды өзінің орынбасары етіп таңдауына қатысты жанжал туралы ақпарат жарияланды, бұл бюро мақұлдамады. Денсаулығына байланысты Уотсон 1900 жылдың наурыз айында контр-адмирал Джордж С. Реми оны алмастыратыны туралы хабарландырудан бірнеше ай бұрын жеке түрде командирліктен алынды. Уотсон 1900 жылдың сәуір айында «Балтимор» жеңіл крейсерінде үйіне қайтты, сол айда командир Тауссигтің маяк инспекторы қызметі аяқталды.

Қытайға көмек экспедициясы (Боксерлер көтерілісі)

1900 жылдың көктемінде қытайлық ксенофобия, соның ішінде христиан миссионерлерінің болуына деген немқұрайдылық, ондаған жылдар бойы Батыс экономикалық қанаушылығының нәтижесінде күшейіп, Боксерлік көтеріліске әкелді. Батыста "Боксшылар" деп аталған Әділетті және Ылғи үйлесімді Жұмсақ Иелер Қоғамы Пекин мен Тяньцзиньдегі шетелдік елшіліктерін қоршап алды. Халықаралық көмек күштері жеделдетіліп жиналып, қоршауды бұзу үшін жіберілді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құрамында, Беннингтонның серігі "Йорктаун" канонерлік кемесі Филиппиннің солтүстігіндегі патрульдік міндеттерінен алынып, Солтүстік Қытай жағалауындағы операцияларға көмектесуге жіберілді. "Йорктаун" 1900 жылдың 3 сәуірінде Маниладан шығып, құрлыққа жеткен соң, оның десанттық бөлімдері Таку бекіністерінде жағаға түсті. Маусым айында Тауссиг "Йорктаунға" қолбасшылық етіп, Орегонға Таку маңындағы рифтен қашып кетуге көмектесті. Тамыз айында, Қытайдың Чефу қаласының жанында орналасқан "Йорктаун" кемесінен Тауссиг Қытай әскері ешқашан қалпына келмеген Бейканг шайқасының шешуші хабарларын жіберді. Канонерлік кеме 10 қыркүйекте Шанхайдан шығып, 17 қыркүйекте Кавитеге жетті. Филиппинде "Йорктаун" әскери күштермен бұрынғы ынтымақтастығын жалғастырып, келесі екі жыл бойы бейбітшілік орнатуға қатысты. 1901 жылдың маусым айында командир Тауссиг "Йорктауннан" босатылып, бұйрық күту үшін үйге қайтарылды (1901 жылдың маусым-қазан айлары).

Кейінгі жылдар

Содан кейін Тауссигтің қызметтері Вашингтон әскери-теңіз базасында (қараша 1901 – қаңтар 1902); Бостон әскери-теңіз базасындағы қару-жарақ кеңсесі (қаңтар – мамыр 1902); және оқу кемесі «Энтерпрайз» командирі (мамыр – қазан 1902) болды. 1902 жылдың 7 қарашасында капитандыққа өрлеген ол Пенсакола теңіз базасының кемежай капитаны (қаңтар – қазан 1903); Калифорниядағы Маре аралындағы «Индепенденс» қабылдау кемесінің командирі (қазан 1903 – қазан 1904); және Солтүстік Атлантика эскадрильясының «Массачусетс» командирі (қараша 1904 – қаңтар 1906) қызметтерін атқарды. 1905 жылдың 24 шілдесінде контр-адмиралдар Чарльз Д. Зигсби, Джеймс Х. Сэндс, Чарльз Х. Дэвис, капитантар Бенджамин Ф. Тилли, Уильям Х. Ридер және француз әскери крейсері «Жюриен де ла Гравьер» командирі Гервейспен бірге Тауссиг адмирал Джон Пол Джонстың денесі Франциядан «Бруклин» кемесімен АҚШ Әскери-теңіз академиясына жерлену үшін қайтарылғанда, құрметті шатыр көтеруші болу құрметіне ие болды. «Массачусетс» командасынан кейін ол оқу кемесі «Индиана» командирі (қаңтар – желтоқсан 1906); Нью-Йорк әскери-теңіз базасының кемежай капитаны (наурыз – мамыр 1907); Лига аралы әскери-теңіз базасындағы (Пенсильвания) әскери сот жұмысы (мамыр – желтоқсан 1907); Норфолк әскери-теңіз базасының және Бесінші әскери-теңіз округінің командирі (желтоқсан 1907 – қараша 1909) болды. Норфолк қаласында болғанда ол 1908 жылдың 15 мамырында контр-адмирал дәрежесіне көтерілді. Контр-адмирал Тауссиг 1909 жылдың 20 қарашасында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зейнеткерлік тізіміне енгізілді. 1909 жылы ол АҚШ-тың адал легионының әскери орденінің Колумбия округі бөлімінің мүшесі болды – бұл Америка Азамат соғысы кезінде Одақ қарулы күштерінде қызмет еткен офицерлерден құралған әскери қоғам.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тауссиг Колумбия университетіндегі Әскери-теңіз күштері бөлімінің бастығы ретінде қайтадан әскери қызметке шақырылды (1918 жылдың қыркүйегі - желтоқсаны).

Жеке өмір

Эдвард Д. Тауссиг 1873 жылдың 9 қарашасында Эллен Кнефлерге үйленді. Олардың бес ұлы болды, оның ішінде вице-адмирал Джозеф К. Тауссиг және белгілі Нью-Йорк адвокаты Чарльз. Үшінші ұлы Пол 1894 жылдың шілде айында АҚШ Әскери-теңіз академиясында оқып жүргенде апендициттен көз жұмды. Эдвард Д. Тауссиг 1921 жылдың 29 қаңтарында Ньюпорт, Род-Айленд штатында қайтыс болды және әйелі мен ұлы Полмен бірге АҚШ Әскери-теңіз академиясының зиратына жерленді.

Есімдес

Аллен М. Самнер класының эсминеці Тауссиг (DD 746), 1944 жылдан 1974 жылға дейін қызметте болды және оның құрметіне аталды. Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы Норфолк әскери-теңіз базасындағы адмирал Тауссиг бульвары оның есімімен аталады. https://pilotonline.com/news/local/history/article_bc00d5b4-6eb1-5c94-9a6f-a46155a1d245.html