Кіріспе
Таураге – Литвадағы өнеркәсіптік қала, Таураге округінің орталығы. 2020 жылы халқы 21 520 адамды құрады. Таураге Юра өзенінің жағасында, Калининград облысымен шекараға жақын және Балтық теңізі жағалауынан көп алшақ емес жерде орналасқан. Алғаш рет 1507 жылы айтылса да, Таураге қала құқығын тек 1924 жылы, ал қалалық елтаңбасын (қызыл түсті фонда күміс аңшы мүйізі) 1997 жылы алды. Қаладағы ең танымал ғимараттардың қатарында сарай (19 ғасырдағы Ресей империясының кедендік ғимараты) (қазір Таураге аймақтық мұражайы мен туристік ақпарат орталығы орналасқан), 19 ғасырдағы почта ғимараты, 20 ғасырдың екі дүниежүзілік соғыс аралығында салынған ғимараттар, сондай-ақ бірнеше шіркеулер бар: лютеран (1843 жылы салынған), католик (1904 ж.) және православие (1933 ж.). Қалада литвалық, швед және дат зауыттары жұмыс істейді. Бүгінде Таураге автокөлік сауда орындарымен және ойын-сауық парктерімен әйгілі.
Атаулары мен этимологиясы
Таураге – екі литва сөзінің бірігісінен пайда болған: «таура», яғни «жабайы сиыр», және «рага», яғни «мүйіз». Сондықтан қаланың гербінде осы бейне бейнеленген. Қала самогит тілінде Таурагие, неміс тілінде Таурогген, поляк тілінде Тауроги, идиш тілінде Товриг (טאווריג) және орыс тілінде Таураге (Таураге; тарихи түрде Таурогген [Таурогген] немесе Тауроги [Тауроги]) деп аталады.
Тарих
Таураге екі Балтық тайпасының арасында және екі тарихи аймақтың шетінде орналасқан. XIII ғасырда Миндаугас жазған сыйлықтарда Литва патшасы Каршува (Карсовия) және Скальва (Скаловия) деп аталатын жерлердің бар екенін айтады. Тевтондық орденнің шабуылдары алдында Скальва қазіргі қаланың оңтүстік-батысында жатқан. Бұл жерде Балтық тайпасы – Скалвайлар (скалвиандар) қоныстанған. Солтүстік-шығысында Жемайтия (Самогития) деген аймақ болған, онда Жемайтилер (самогиттер) тұрған. Бұл жерлердегі Каршува аймағы ерекше болды, себебі халықтың құрамында Куршиялықтар (курондықтар) және Ламатиецтер (ламатиялықтар) – жақын маңдағы екі Балтық тайпасының қаны бар еді. Скалваның солтүстік шекарасында қоныстанған Карсовтар скалвиандарға жақын болды. Тіпті Каршува (Карсовия) атауының шығуы ескі тарихи дереккөздерде Кори, Коррес, Каурен деп жазылған Куршиялықтардың (курондықтардың) этнонимімен байланысты болуы мүмкін. Тевтондық орденмен соғыс басталғанда этникалық және әкімшілік шекаралар тез өзгерді. XIII ғасырдың соңы мен XIV ғасырдың басында, Скальва ауыр қаза тапқан кезде, Самогиттер Литва Ұлы Княздығының билеушілерінің қолдауымен оңтүстік-батысқа қарай жылжуға тырысқан болуы мүмкін. Бірақ XIV ғасырда Тевтон орденінің үздірілмейтін шабуылдарына байланысты олар кері шегінуге мәжбүр болды. Тек 15-16 ғасырларда соғыстар аяқталғаннан кейін ғана самогиттер бұрынғы жерлеріне оралды. Сол кезде Скальваның Литваға қалған солтүстік бөліктерін самогиттер мекендеді, өйткені скалвиандардың көпшілігі орденнің шабуылдары кезінде қаза тапты немесе қашып кетті. 1507 жылы алғаш рет айтылған қала Литвадағы лютерандықтардың орталығы болды. Литва Ұлы Княздығына қарасты болғанымен, бір кездері Таураге жері экономикалық тұрғыдан Шығыс Пруссия билеушілеріне тиесілі болған. 1691 жылдан 1793 жылға дейін Таураге Бранденбург Пруссиясына (1701 жылдан бастап Пруссия Корольдігіне) қарасты, Бранденбург маркгравы Людвигтің Радзивилл Людвика Каролина ханшайымына үйленгеннен кейін. 1793 жылы Сейрияймен (Серрей) бірге Польша Литвасына Польшаның екінші бөлінісінде аннексияланған аумақтар үшін «компенсация» ретінде берілді. 1795 жылы, Литва Ұлы Княздығының көп бөлігі сияқты, қала үшінші бөліністе Ресей империясының құрамына кірді. Ресей императоры Александр I 1807 жылдың 21 маусымында Таурагеде Наполеон I-мен келісімге қол қойды, одан кейін Тильзит келісімдері жасалды. 1812 жылдың 30 желтоқсанында прус генералы Йорк Таурогген конвенциясына қол қойды, өзінің әскерлерін бейтарап деп жариялады, бұл Францияның Ресейге басып кіруі кезінде француз-прус одағын тиімді аяқтады. 1836 жылы қаланың көп бөлігі өрттен қирады. Оноре де Бальзак 1843 жылы Таурагеде болды. 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала инфрақұрылымының маңызды бөлігі неміс әскерлерімен қиратылды. Тәуелсіз Литва Республикасы кезінде (1918-1940) соғыстан қираған қала тез өсіп, жаңа заманауи ғимараттар мен зауыттар салынды. 1927 жылдың 9 қыркүйегінде Таурагеде президент Антанас Сметонаның авторитарлық билігіне қарсы көтеріліс болды, бірақ көтеріліс тез басылды. 1940 жылы Литваның Кеңес Одағына қосылуынан кейін Таураге қамалы литвалық саяси диссиденттер мен соғыс тұтқындары үшін түрмеге айналды. 1940 жылы Кеңес Одағының басып алуы кезінде көптеген жергілікті тұрғындар, соның ішінде Роман Абрамовичтің ата-анасы мен туыстары Сібірге жер аударылды. Бұл отбасын Холокосттан сақтап қалды. 1941 жылдың 22 маусымында Барбаросса операциясы басталғанда, кеңес әскерлері шегінді, ал Таураге сол күні ауыр бомбалаудан кейін неміс Вермахтының қолына түсті. Таурагеде және жақын маңдағы ауылдарда 4000-қа жуық еврейлер (Таураге халқының шамамен 40%) өлтірілді. 1944 жылдың күзінде неміс оккупациясы аяқталды, одан кейін кеңес әскерлері оларды қайта басып алды, бұл 1990 жылға дейін жалғасты. Кеңес оккупациясы кезінде қала қайта құрылып, өте тез өсті, бірақ соғысқа дейінгі ескі қала архитектурасы сақталмады. Тіпті ескі базар алаңы мен негізгі көшелердің бірі – Кястутио да толығымен қиратылып, қайта салынды. Қала орталығының кейбір ескі ғимараттары ғана бүгінгі күнге дейін сақталған.
Спорт
Таураге қаласы 1922 жылы құрылған "ФК Таурас Таураге" футбол клубымен танымал.