Кіріспе

Сирек кездесетін X- байланысты доминантты генетикалық ауру

Инконтиненция пигменти (IP) – бұл сирек кездесетін, X- байланысты доминантты генетикалық ауру, ол тері, шаш, тіс, тырнақ және орталық нерв жүйесіне әсер етеді. Бұл ауру микроскоп астында көрінетін ерекшеліктерінен аталған.

Генетика

ИП X хромосомасына байланысты доминантты түрде мұраланады. ИП көптеген, бірақ барлық емес, еркектер үшін өлімге алып келеді. ИП бар әйелге IKBKG мутациясы ата-анасының бірінен немесе жаңа гендік мутациядан мұрагерлік еткен болуы мүмкін. Әке-шешелері клиникалық белгілері болуы немесе ұрықтық мозаицизм болуы мүмкін. Мутацияны тасымалдаушы анадан туған балалардың күтілетін үлесі: 33% әсер етпеген қыздар, 33% әсер еткен қыздар және 33% әсер етпеген ұлдар. Генетикалық кеңес беру, пренатальдық тестілеу және преимплантациялық генетикалық диагностика қолжетімді. Әйелдерде лионизация салдарынан мутацияланған IKBKG генін экспрессиялайтын жасушалар туғаннан кейін іріктеліп өледі, сондықтан X-инактивациясы өте қиысып кетеді. ИП NEMO (NF κB маңызды модулятор) деп аталатын гендегі мутациялардың нәтижесінде пайда болады.

Диагностика

ИП диагнозы клиникалық көріністер арқылы және кейде тері биопсиясымен қоса қойылады. NEMO IKBKG генінің молекулалық генетикалық тестілеуі (хромосомалық локус Xq28) жағдайдың шамамен 80% -ында ауруға себеп болатын мутацияларды анықтайды. Мұндай тестілеу клиникалық жағдайда қолжетімді. Сонымен қатар, ИП-мен ауырған әйелдерде Х хромосомасының инактивациясы бұрмаланған; бұл тестілеу диагнозды растауға көмектеседі. Бұрын IP1 деп белгіленген екінші типті ИП-мен көптеген адамдар дұрыс емес диагноз алған. Енді бұл аурудың жеке атауы бар: "Ито гипомеланозы" (incontinentia pigmenti achromians). Оның көрінісі сәл өзгеше: гипопигментация және депигментацияның айналмалы өрнектері немесе жолақтары. Бұл ауру тұқым қуалайтын емес және терінің 1-ші немесе 2-ші сатысында көрінбейді. Пациенттердің 33-50% -ында көп жүйелі зардаптар – көз, сүйек және неврологиялық аномалиялар кездеседі. Оның хромосомалық локусы Xq28 емес, Xp11-де орналасқан.

Емдеу

IP-ге арналған нақты емдеу әлі табылмады. Емдеу тек жекелеген белгілерді басуға бағытталған.

Тарих

Бұл ауруды алғаш рет 1926 жылы швейцариялық дерматолог Бруно Блох, ал 1928 жылы американдық дерматолог Марион Сулцбергер сипаттаған.