Кіріспе

Құс түрлері

Ганг-ганг какадуы (Callocephalon fimbriatum) – Австралияның суық және ылғалды орманды аймақтарында және бұталы жерлерде, әсіресе альпілік бұталықтарда кездесетін попугай. Бұл Callocephalon туысына жататын жалғыз түр. Көбінесе қоңыр сұр түсті, кейбір жерлерінде ашық реңді (әсіресе аналықтарында айқын және қызғылт), аталықтарының басы мен шоқысы қызыл, ал аналықтарының кішкентай, жұмсақ сұр шоқысы бар. Ол Оңтүстік-Шығыс Австралияның барлық аймақтарында таралған. Ганг-ганг какадуы – Австралия астанасының фауналық символы. Оны ерекше дауысымен оңай тануға болады, ол сыңғырлаған есік немесе шарап бөтелкесінен тығын тартылған дыбысқа ұқсайды. Ганг-ганг атауы Жаңа Оңтүстік Уэльс аборигендерінің тілінен шыққан, мүмкін жағалау тілдерінің бірінен, немесе Вираджури тілінен. Бұл атау, әдетте, дыбырды бейнелейтін сөздерге жатады. Ганг-ганг какадуы – 1837 жылы француз табиғат зерттеушісі Рене Лессон ашқан Callocephalon туысына жататын жалғыз түр. Түрі анықталған жер – Виктория штатындағы Басс өзені. Түрлік эпитеті латын тілінен алынған fimbriata сөзінен шыққан, мағынасы – "шұғылалы". Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі kallos – "сұлулық" және kephalē – "бас" сөздерінен құралған. Бұл түр монотипті, яғни, ішкі түрлері жоқ. Салмағы 230–334 грамм. Олар сұр түсті құстар, шоқылары жұмсақ. Аталықтарының басы мен шоқысы ашық қызыл, ал аналықтарында – қара сұр. Құрсақ жағындағы қауырсындарының шеттері сары немесе қызғылт түсті. Арқа жағындағы қауырсындарының шеттері қалған бөлігіне қарағанда ақшыл сұр түсті, бұл құсқа жолақты көрініс береді. Жасы жетпеген аталықтарды жарқын шоқылары мен қысқа шоқылары арқылы ажыратуға болады, бірақ әйтпесе ересек аналықтарға ұқсайды. Бұл құстарды басқа какадулармен шатастыру қиын, бірақ ұшып бара жатқанда Галаға ұқсауы мүмкін. Ганг-гангтер өте әлеуметтік құстар, бірақ тым шулы емес.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бандалар Австралияның оңтүстік-шығысындағы жағалау аймақтарында ғана кездеседі. Бұрын олар Тасманияға қарасты Король аралында да қоныстанған, бірақ қазір сол жерде жойылып қалған. Кенгуру аралына адам әкелген. Бандалар таулы орманды және бұталы өсімдіктері тығыз жайылған аймақтарды ұнатады. Қыс айларында қысқа қашықтыққа ашық жерлерге көшіп, бірақ көбейе алу үшін тығыз орманға қайта оралуы керек, себебі ұя салу үшін оларға биік ағаштар қажет. Аналықтары күшті мүсіктерімен ұя саларлық қуыстарды қазады. Бандалар моногамды болады. Көбею маусымы көктемнен жазға дейін жалғасады. Құстар 2-3 ақ жұмыртқа туады, олардың шайқалу мерзімі 4 аптаға созылады және екі жынысты құстар да балапандарды күтіп-бағады.

Диета

Олар көбінесе эвкалипт ағаштарының гүлдерімен және бүршіктерімен қоректенеді, ал басқа тағамдық көздері – жидектер, шишалар және ваттл гүлдері. Бұл түрдің қорғалатын статусы, кез келген жеке тұлғаның немесе корпорацияның құстың мекендеу ортасына қасақана зиян келтіруін бірінші дәрежелі қылмыс деп есептейді. Зиян келтіру, «мекендеу ортасының кез келген бөлігін жоюдан туындаған зиян» деп анықталады. Мекендеу ортасы – «бір түрдің уақыт-уақыт немесе кейде мекендейтін аймағын» қамтиды. 2021 жылдың шілдесінде Австралияның Қоршаған орта және энергетика министрлігінің өкілі, соңғы үш буын ішінде, яғни 21 жылда популяция шамамен 69%-ға төмендегенін мәлімдеді. Бұл төмендеуге қоса, түр 2019-20 жылдарғы Австралиядағы орман өрттері кезеңінде тікелей қырылуға ұшырады және мекендеу ортасын жоғалтты. Өрт салдарынан түрдің таралу аймағының 28-36 пайызы зардап шекті. Осының нәтижесінде, ол Австралияның қатер астындағы жануарлар тізіміне енгізілуге тиіс.