Кіріспе

Онлайн консультациялар немесе электрондық консультациялар – үкімет пен азаматтар арасында интернет арқылы жүзеге асырылатын ақпарат алмасу. Олар онлайн-кеңесудің бір түрі. Сонымен қатар, онлайн консультация – бұл қатысушылар арасындағы пікір алмасуға және компромисске мүмкіндік беретін, бір немесе бірнеше нақты тақырыптар бойынша адамдардың пікірін сұрау үшін интернетті пайдалану. Әдетте, агенттік жоба немесе саясат әзірленген немесе іске асырылған кезде, мысалы, нұсқауларды анықтау немесе қол жеткізу үшін, немесе ағымдағы іс-шараларды бағалау үшін адамдар тобымен кеңеседі. Бұл үкіметтерге азаматтарға бағытталған саясатты әзірлеуге мүмкіндік береді. Интернеттің қоғамда пікір білдіру үшін кеңінен қолданыла бастауымен, киберкеңістікте саясатты әзірлеуге азаматтардың қатысуы демократияның сипатын өзгертіп отыр. Интернеттің пайда болуы «электрондық демократия» сияқты кең таралған ұғымдарға жол ашты, бұл электрондық технологиялар мен интернет арқылы саясатқа, мемлекеттік мәселелерге және саясатты әзірлеуге азаматтардың қатысуын білдіреді, сондай-ақ «электрондық үкімет» – азаматтарға онлайн мемлекеттік ақпарат пен қызметтерді ұсынуға қатысты. Онлайн консультация осы ұғымдардың жалғасы болып табылады. Онлайн қатысу арқылы үкімет халықпен интерактивті диалог жүргізе алады, себебі интернет арқылы азаматтардың пікірін тікелей білуге мүмкіндік бар. Калифорниялық есеп картасы (CRC) онлайн консультацияларды жеңілдетеді, азаматтар мен үкімет арасындағы ынтымақтастықты қолдау үшін жұмыс істейді. Калифорнияның лейтенант-губернаторы Гавин Ньюсом және Берклидегі Калифорния университетінің Қоғам мүддесі үшін ақпараттық технологиялар зерттеу орталығы 2014 жылдың қаңтар айында бірлесіп CRC-ді іске қосты. CRC калифорниялықтарға алты маңызды мәселе бойынша онлайн дауыс беруге мүмкіндік береді. Сайт пайдаланушыларды бас компоненттік талдау арқылы электрондық «кафеге» қайта бағыттайды. «Кафеде» қатысушылар өз ұсыныстарын мәтін түрінде ұсына алады және басқа пайдаланушылардың идеяларын бағалай алады. CRC Калифорния үкіметімен байланыс орнатудың құралын ұсынады. Бұл анықтама канадалық контексте жасалған болса да, Ұлыбритания, Дания, Шотландия және Австралия сияқты басқа елдер де осы салада көшбасшылар болып саналады. Осы және көптеген басқа елдер түрлі әдістерді қолдана отырып, түрлі мақсаттар үшін онлайн консультациялар мен қатысуды интеграциялап жатыр. Еуропалық Одақ та онлайн консультацияларды пайдаланады. Олар тікелей кеңестерді толықтырып, демократиялық процестің ашықтығын арттыруға көмектеседі. Онлайн консультацияларды Біріккен Ұлттар Ұйымы мен оның мамандандырылған мекемелері де жиі пайдаланады. БҰҰ Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы саясатты басшылыққа алу, есептер мен стратегиялық құжаттарды жобалау процестерін барынша қамту үшін онлайн консультациялар өткізеді. Азық-түлік қауіпсіздігі және тамақтану жөніндегі әлемдік форум (FSN Forum) осы консультациялардың көпшілігін жүргізуге міндетті.