Кіріспе

Тері ауруы

Себорейлік кератоз – терінің сыртқы қабатындағы эпидермис деп аталатын жасушалардан, атап айтқанда кератиноциттерден пайда болатын қатерлі емес (еңсергіш) тері ісігі. Бауырдағы дақтар сияқты, себорейлік кератоз да жас ұлғайған сайын жиірек кездеседі. Ісіктер (оларды зақымданулар деп те атайды) ашық қоңырдан қара түске дейін әртүрлі түстерде болуы мүмкін. Олар дөңгелек немесе сопақ пішіндес, жазық немесе сәл көтеріңкі, жазылған жараның қабығындай сезіледі және өте кішкентайдан бастап бірнеше сантиметрге дейін жетеді. Олар көбінесе басқа тері ауруларымен, соның ішінде базальді клеткалы карциномамен байланысты. Себорейлік кератоз бен базальді клеткалы карцинома бірдей жерде сирек кездеседі. Клиникалық қарап тексеру кезінде ерекшелендіретін диагнозға тілме және меланома жатады.

Себеп

Себорейлік кератоздың себебі белгісіз. Нақты анықталған жалғыз байланыс – оның жиілігі жас өскен сайын артады. Бұған қоса, бет терісіндегі жұқа себорейлік кератоздарды тіпті дерматоскопиямен де қатерлі линтигодан ажырату өте қиын болуы мүмкін. Клиникалық тұрғыдан эпидермалық невилер себорейлік кератозға ұқсас көрінеді. Эпидермалық невилер көбінесе туған кезде немесе туғаннан кейін пайда болады. Кондиломалар мен тері шешектері клиникалық тұрғыдан себорейлік кератозға ұқсауы мүмкін, ал дерматоскопия оларды ажыратуға көмектеседі. Пенис және жыныс мүшелерінің терісінде кондиломалар мен себорейлік кератоздарды тіпті биопсия жасағанда да ажырату қиын болуы мүмкін. 4000-нан астам биопсиялық тері зақымдануларын зерттеу, олар клиникалық тұрғыдан себорейлік кератоз ретінде анықталған, көрсеткендей, олардың 3,1% қатерлі ісіктер болып шықты. Олардың үштен екісі – жалпақ жасушалы карцинома. Бүгінгі күнгі себорейлік кератозды диагностикалаудың алтын стандарты – тері биопсиясының гистопатологиялық талдауы болып табылады.

Дифференциалдық диагноздар

Дерматоз папулозды қара (DPN) – бетте көптеген кішкентай, қаусыз тері зақымдануларының кездесетін жағдай, көбінесе қараңғы терілі адамдарда байқалады.

Емдеу

Себорейлік кератозды алып тастаудың медициналық себептері – тітіркену және қан кету. Оларды косметикалық себептермен де алып тастауға болады.

Эпидемиология

Себорейлік кератоз – терідегі ең көп кездесетін қатерсіз ісік. Жас ұлғайған сайын оның пайда болу жиілігі артады. Қараңғы терілі адамдарда сирек кездеседі. Ірі когорттық зерттеулерде 50 жасқа толған барлық науқастардың кем дегенде біреуінде себорейлік кератоз анықталған. Әдетте орта жаста басталады, бірақ жас науқастарда да жиі кездеседі, себебі 15-25 жастағы адамдардың 12%-ында осы ісік табылады, сондықтан "қарттық кератоз" термині бұл жағдайда қате болып табылады.