Кіріспе

1964 жылы Боб Диланның әні

"Chimes of Freedom" – Боб Дилан жазып, орындаған ән, ол Том Уилсон продюсерлік еткен 1964 жылғы "Another Side of Bob Dylan" альбомында ұсынылған. Ән күн батқаннан кейін есік астында найзағайдан жасырғанда әнші мен серігінің ой-сезімдерін бейнелейді. Әнші қудаланғандар мен қанаушыларға деген ынтымақтығын білдіріп, оларға деген қайғыны білдіретін күркіреуді естітеді деп санайды. Алғашқы сыншылар әнді Артур Рембоның символистік поэзиясының әсерімен жазылған деп сипаттады, бірақ Диланның жақындағы биографтары әннің бастауын 1963 жылы президент Кеннедиге жасалған қастандыққа жауап ретінде жазылған өлеңдермен байланыстырды. Кейбір сарапшылар мен Диланның биографтары бұл әнді Диланның ең маңызды туындыларының бірі деп бағаласа, сыншы Пол Уильямс оны Диланның Таудағы уағызы деп атады. Бұл әнді The Byrds, Jefferson Starship, Youssou N'Dour, Bruce Springsteen және U2 сияқты әртүрлі артистер көп рет орындаған.

Боб Диланның нұсқасы

"Chimes of Freedom" Диланның "The Times They Are a Changin'" альбомы шыққаннан кейін, 1964 жылдың басында музыкант Пол Клейтон, журналист Пит Карман және жол жетекшісі Виктор Маймудеспен Американы аралап сапар шеккен кезде жазылды. Ол шамамен "Mr. Tambourine Man" әнімен бір уақытта жазылды, автор Клинтон Хейлин оның Артур Рембо символизмінен әсерленгенін айтады. Дилан қаңтардың соңы мен ақпанның басында Торонтода болған, бұл әннің жазылған деп есептелетін сапардан бұрын болды. Әннің алғашқы ресми орындалуы 1964 жылдың басында, 15 ақпанда Денвердегі "Civic Auditorium"-да өтті. "Chimes of Freedom" 1964 жылдың көп бөлігінде Диланның концерттік репертуарының маңызды бөлігі болды, бірақ сол жылдың соңында оны орындауын тоқтатты және 1987 жылға дейін қайта орындамады, ол Grateful Dead және Tom Petty and the Heartbreakers тобымен бірлескен концерттерінде қайта орындады. "Another Side of Bob Dylan" альбомының барлығы 1964 жылдың 9 маусымында Том Уилсон продюсерлігімен бір сессияда жазылды. Әннің мәтіні сол күні күн батқаннан кейін ("sundown") түн ортасына дейін ("midnight") қараңғыда символдық түрде орналасқан. Әннің басындағы шумақтарында қатты және кешірімсіз дауыл суайдынымен аяқталады. Әннің мәтіні азаттық іздеген мұқтаж және кедей адамдардың көзқарасын көрсетеді. 1964 жылдың мамырында Лондонның Корольдік фестиваль залында орындалған әннің ерте жазбасы 2018 жылы "Live 1962-1966: Rare Performances From The Copyright Collections" альбомында жарық көрді. 1993 жылы Дилан Билл Клинтонның АҚШ президенті ретіндегі тұңғыш іс-шарасында Линкольн мемориалының алдында осы әнді орындады. 1999 жылы Дилан мен Джоан Осборн орындаған әннің нұсқасы "60-шы жылдар" фильмінің түпнұсқа саундтрек альбомында пайда болды. Диланның 1964 жылғы Ньюпорт фольклорлық фестивалінде орындаған жазбасы 2005 жылы "The Bootleg Series Vol. 7: No Direction Home: The Soundtrack" альбомына енді. Осы орындалуды 2007 жылғы "The Other Side of the Mirror: Live at Newport Folk Festival 1963-1965" DVD-сінде де көруге болады. 2009 жылы Дилан концерттерде "Chimes of Freedom" әнін орындауын жалғастырды, бірақ 1964 жылдың соңы мен 1987 жылдың арасындағы 23 жыл ішінде тікелей эфирде орындамады. "Chimes of Freedom: The Songs of Bob Dylan Honoring 50 Years of Amnesty International" – 2012 жылдың 24 қаңтарында жарық көрген, әртүрлі орындаушылардың Боб Диланның 73 композициясын жаңадан жазған 4 дискілік қайырымдылық жинағы. Жиынтыққа Диланның 1964 жылғы әннің түпнұсқа жазбасы кірді. Альбомнан түскен табыс Amnesty International адам құқықтары жөніндегі ұйымына сыйлық ретінде берілді. Альбом АҚШ-та Billboard 200 тізімінде 22 000 дана сатылып, 11-орында дебют жасады.

Қабылдау және сын пікірлер

"Chimes of Freedom" Диланның көптеген зерттеушілері, оның ішінде биографтар, журналистер, ғалымдар мен музыка тарихшылары тарапынан кеңінен талқыланды. Сынаушы Пол Уильямс бұл әнді Диланның Тау үстіндегі уағызы деп сипаттады. Ән барысында аспан мен тұман жайлап, сөздерді түсіндіруге болады: қиын түн аспан ашылғанда, әлемнің барлық халқы өздерінің қайғы-қасіреттеріне төтеп беріп, еркіндік қоңырауларының үнімен сәтті өмір сүргендерін жариялайды. Бұл стиль, 19 ғасыр француз символизмінің ақыны Артур Рембоның ықпалымен жазылған, поэзияны аллюзияларға толы, "жарық шашыраған бейнелер тізбегімен" байытады. Бұл әнде ол бұрынғы наразылық әндеріндегідей нақты бір мәселені қолдамай, керісінше, зорлық-зомбылыққа ұшыраған немесе әділетсіздікке қабылган барлық адамдармен ынтымақтасады, олардың ішінде үйленбеген аналар, мүгедектер, босқындар, шеттен шығарылғандар, әділетсіз түрде түрмеге қамалғандар, "бақытсыз, тастап кетілген және жалғыз қалғандар" және соңғы шумақта "сансыз сандырақтап, айыпталған, қателік жасаған, одан да нашар және одан да нашарлар" және "бүкіл ғаламдағы азап шеккендер" бар. "Chimes of Freedom" әнінен кейін Диланның наразылық әндері әлеуметтік шындықты "My Back Pages" әнінде бас тартқан қара-ақ түстермен бейнелемейді, керісінше, өз ойларын жеткізу үшін сатирикалық сюрреализмді қолданады. Дилан Кеннедидің 1963 жылғы 22 қарашадағы қазасынан кейін бірнеше өлең жазды. Хейлиннің пікірінше, осы өлеңдердің бірі, алты жолдан тұратын өлең, "Chimes of Freedom" әнінің бастауына себеп болған сияқты. "Боб Дилан: Пайғамбар, мистик, ақын" кітабында Сет Роговий бұл әнді Диланның "соңғы поэзиялық жетістігі" деп атады. Роговий әннің "жай" көрінісін сипаттады: [ ] бір жұп дауыл кезінде шіркеу есігінде паналады. Міне, осы. Бірақ ешқашан да дауыл осылай динамикалық, электрлік сипатталған емес. Дилан алты сегіз жолды шумақта галлюцинациялық көрініс, қараңғылықты тесіп өтетін шайтанның сезімтал көрінісі, әділетсіз әлем мен құтқарылу әлемін суреттейді. Әннің ішінде бұрынғысы бар: "Желде соққанда" әнінің азаматтық құқықтар символизмі, "Қатты жаңбыр жауады" әнінің апокалиптикалық сюрреализмі, "Уақыт өзгереді" әніндегі жаңа күннің жарқыраған көрінісі. Роговий Диланның әндерінің мәтініндегі негізгі сұрақтардың біріне мынадай жауап береді: "Жауап сол түнде желмен соққан еді; жауап поэзияда; жауап, досым, барлық адамға арналған еркіндік пен әділдіктің трансценденттік көрінісінде". 2012 жылы жарық көрген "Боб Диланның өмірі" кітабында Иан Белл Хейлиннің "Chimes of Freedom" әнінің шығу тегі Диланның Кеннеди қазасының кезінде жазған "Кафедральдық қоңыраулар жұмсақ күйінде" деген жол бар өлеңдерінде болуы мүмкін деген болжамын қолдайды. Белл сондай-ақ әннің Артур Рембоның "The Drunken Boat / Le Bateau ivre" бейнелерін қайталайтынын айтады: "Мен аспанды найзағаймен, су тасқынымен / және су астындағы ағыстармен бөліп білемін: Мен түнді білемін / және таңды көгершіндердің қалың тобындай шаттанамын". Белл "Chimes" әнінің "әлбетте, жаңа нәрсе, бірақ сонымен қатар кемшіліктері бар" екенін мәлімдейді. Ол әнді бір уақытта әсерлі де, "жағымсыз да, қорқынышты" деп сипаттайды. Белл әннің тақырыбы бостандықтың көптеген формаларын, жеке және саяси, азаматтық және көркемдік, рухани және физикалық екенін айтады. Белл үшін "Chimes" әнінің маңызы мынада: ән өте көп ойластырылған және өзін-өзі сезінетін болса да, ол Диланның поэзия мен ән арасындағы кедергілерді жойғанын көрсетті. "Chimes" әнін тираниялық бетте оқыған кез келген адам оны өлең деп атамас бұрын ойланып көруі мүмкін. Оны тыңдаған кез келген адам оны "She Loves You" сияқты немесе 20 ғасырда кең таралған нарыққа арналған кез келген ән деп атаудан тартыншақ еді. Егер ол поэзия болмаса, Дилан не істеді? "In Search of the Real Bob Dylan" еңбегінде "Rolling Stone" журналының негізін қалаушы редакторы Дэвид Далтон ән "Mr Tambourine Man" әндерімен бір уақытта жазылғанын түсіндірді. Дальтон "Chimes" әнінің мәтінін әдеби тұрғыдан оқып, маңызды әдеби құндылыққа лайық деп есептейді: "Дилан "Электр жарығы әлі де жебелер сияқты соқты" деп жаза бастайды. Жарық - классикалық американдық әдебиеттегі өзгерістердің белгісі: бұл дауыл, содан кейін бәрі өзгереді - Моби Диктегі найзағай, Хаклберри Финндегі дауыл және Жаңа Орлеанның сыртындағы жолдағы дауыл. "Дүниедегі сүйектерді сұйықтыратын найзағай", - деп атаған Уильям Берроуз". Дальтон Диланның "Chimes" әнінің мәтіндерін Джек Керуакпен салыстырып былай дейді: "Сценалар "Chimes of Freedom" романында строб жарығымен жарықтандырылғандай, Киелі кітап жазылғандай, жарқын суреттермен жарықтандырылғандай. Дилан Керуак сияқты кинематографиялық әдіспен жазады - баяу қозғалыспен кескіштермен және тоқтап тұрулармен".

Бердтердің нұсқасы

The Byrds "Chimes of Freedom" әнін 1965 жылы шыққан "Mr. Tambourine Man" атты тұңғыш альбомында жариялады. Ән альбомға жазылған соңғы туынды болды, бірақ жазу сессиясы жанжалға толы болды. Топ әннің аспаптық қосалқы тректерін орындағаннан кейін, гитарист және үйлесімді вокалға жауапты Дэвид Кросби жаздыруға қатыспайтынын және сол күні студиядан кететінін мәлімдеді. Кросбидің ән орындаудан бас тарту себебі толыққанды түсіндірілген жоқ, бірақ гитарист пен топтың менеджері, жазба продюсері Джим Диксон арасындағы дау Диксонның Кросбидің кеудесіне отырып, оған: "Сен осы есіктен тек мен өлгеннен кейін ғана өте аласың. Ән айтуын аяқтағанша студиядан кетпейсің!" – деуімен аяқталды. Студияда болған адамдардың айтуынша, Кросби көздеріне жас алған, бірақ ақыры әннің үйлесімді бөлігін тамаша орындады. Топ бұл әнді Hullabaloo және Shindig! телешоуларында орындады, сондай-ақ 1967 жылы Монтерей поп-фестивалінде де қойды. The Byrds-тің Монтерейдегі "Chimes of Freedom" әнін орындауы 2002 жылғы "The Complete Monterey Pop Festival" DVD жинағында көрініс тапқан. Ән 1989 жылдың қаңтар айында Роджер МакГинн, Дэвид Кросби және Крис Хиллменнен құралған The Byrds тобының жаңа құрамымен де орындалды.

Басқа қаптамалар

"Chimes of Freedom" әнін Phil Carmen, Jefferson Starship, Youssou N'Dour, Martyn Joseph, Joan Osborne, Starry Eyed and Laughing, Bruce Springsteen, Warren Zevon және The West Coast Pop Art Experimental Band сияқты түрлі суретшілер де орындаған. U2 әнді жаздырып шығармаған, бірақ оны 1980-ші жылдардың соңында концертте орындаған. Брюс Спрингстиннің кавер-версиясы 1988 жылы Billboard Hot Mainstream Rock Tracks тізімінде #16 орынға жетті, бірақ ол жеке ән ретінде шығарылмады. Ол 1988 жылдың 3 шілдесінде Стокгольмде жазылған, Спрингстин оны Tunnel of Love Express турнесі барысында орындаған. Спрингстин осы орындалымды бүкіл әлемдегі радио тыңдаушыларына алдағы Human Rights Now! турына қатысуын жариялау үшін пайдаланды. Бұл тур Amnesty International ұйымына көмек көрсету және Адам құқықтары жөніндегі жалпы декларацияның 40 жылдығын атап өту мақсатында ұйымдастырылған. Кейін ән Chimes of Freedom EP тірі альбомының атау трегі ретінде жарық көрді. Спрингстиннің орындалуы жанды және құштар деп сипатталды, ол әнді толық E Street Band үшін әнұранға айналдырды, бірақ Диланның жеке орындауындағы сөздердің күшін жоғалтпады. Сенегалдық музыкант Юссу Н'Дур әннің кавер-версиясын жазды, онда ол оны Африкада тіршілік күресіне түскен көптеген адамдар үшін әнұран ретінде қарастырады. Jefferson Starship әнді 2008 жылы шыққан Jefferson's Tree of Liberty альбомында Пол Кантнер, Дэвид Фрайберг және Кэти Ричардсонмен бірге орындады. "Chimes of Freedom" әуені Білли Брэггтің үшінші альбомынан "Идеология" әні үшін қасақана алынған, ал Брэггтің "идеологиялардың қақтығысуынан жоғары" деген қосымшасы Диланның "біз еркіндіктің жарқыраған қоңырауларын көрдік" деген сөзін қайталайды. Сонымен қатар, Bon Jovi тобының Have a Nice Day альбомындағы "Bells of Freedom" әнінің құрылымы "Chimes of Freedom" әнін еске салады. Нил Янгтың Living with War альбомынан шыққан "Flags of Freedom" әнінде Диланның есімі аталады және әннің күйі мен өлең құрылымы "Chimes of Freedom" әнін еске түсіреді, бірақ Янг әннің жалғыз авторы ретінде тіркелген. Британдық Starry Eyed and Laughing тобы өз атауын әннің соңғы шумағының алғашқы жолынан алған. "Chimes of Freedom" - Диланның жеті әнінің бірі, оның сөздері Джон Корильяноның сопрано мен фортепианоға (немесе оркестрге) арналған қазіргі заманғы классикалық музыкалық аранжировкасы ретінде Mr. Tambourine Man: Seven Poems of Bob Dylan ән циклі үшін жаңадан құрастырылды.