Кіріспе

Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі

География

Кемерово облысы Оңтүстік-Батыс Сібірде, Батыс Сібір жазығы мен Оңтүстік Сібір тауларының кездесетін жерінде орналасқан. Облыстың аумағы [аумағын енгізу керек] км² құрайды, солтүстігінде Томск облысымен, шығысында Красноярск өлкесімен және Хакасия Республикасымен, оңтүстігінде Алтай Республикасымен, батысында Новосибирск облысымен және Алтай өлкесімен шекаралас. Облыстың ең биік нүктесі – Верхний Зуб шыңы, ол шығыс шекарасында орналасқан.

Климат

Облыстың климаты континенттік: қыстары суық және ұзақ, жаздары жылы, бірақ қысқа. Қаңтар айының орташа температурасы ... градусқа дейін, шілде айының орташа температурасы ... градусқа дейін жетеді. Жылдық жауын-шашын жазықтарда және тау етегінде ... мм, ал таулы аймақтарда ... мм немесе одан да көп. Мұзсыз кезеңнің ұзақтығы солтүстік аймақта 100 күн, ал Кузнецк алабының оңтүстігінде 120 күнге дейін.

Қоршаған орта

Кузнецк алабының экологиялық жағдайына аймақтық өнеркәсіптік қызмет, әсіресе көмір өндірудің ықпалы зор. Кемерово облысының 2014 жылғы экологиялық жағдай туралы есебінде атмосфераға 250-ден астам түрлі ластаушы заттарды шығаратын 20 мыңнан астам кәсіпорын бар екендігі көрсетілген. Аймақтағы ең нашар ауа сапасымен Новокузнецк, Междуреченск, Мыски, Калтан, Полисаево, Белово және Ленинск Кузнецкий қалаларында кездеседі. Бұл аномалияның басты себебі – аймақтағы көмір өндіру және оны өңдеу қызметі, сондай-ақ аймақтың географиялық ерекшеліктері атмосфералық ластаушы заттардың және Новокузнецктегі металл өндірісінің жиналуына жағдай жасайды. Басқа Сібір қалаларынан өзгеше, соңғы жылдары атмосферадағы NO2 концентрациясы төмендеп келеді, ал Кузнецк алабының қалаларында көмір өндірісінің артуына байланысты NO2 концентрациясы жоғарылап барады. Алайда, бұл мәселенің тарихы тереңде жатыр. Шорлар, телеуттар және Сібір татарлары – аймақтың иеленуші халықтары. Кемерово облысының ең көне қаласы – Новокузнецк, ол 1618 жылы, казак атаманы Ермақтың Сібірге жорылысынан кейін салынып, құрылды. Қазіргі Кемерово облысының аумағы мыңдаған жылдар бойы қоныстанған. 1618 жылы болашақ облыстың оңтүстігінде, орыс және моңғол-джуңғар шапқыншыларынан қорғау мақсатында Кузнецк бекінісі салынды. 19 ғасырда аймақтың аумағы Томск губерниясының құрамына кірді.

Кеңес дәуірі

1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін Кузбасс Ресей Азамат соғысының бір бөлігі ретінде ауыр күйзеліске ұшырады. 1921 жылдың басында аймақта ірі шаруалар көтерілісі болды, бірақ ол Қызыл Армия тарапынан басылды. 1930 жылы Кузбасс Батыс Сібір аймағының, содан кейін Новосибирск облысының құрамына кірді. Революциядан кейінгі кезең жоспарлы экономикаға өтумен, Орал-Кузбасс өнеркәсіптік кешенін құрумен, көмір, металлургия және химия өнеркәсібін дамытумен ерекшеленді. Кузбаста Кемерово кокс-химия зауыты, Кузнецк металлургия комбинаты және көптеген жаңа шахталар салынды. Жұмысшылар поселкелерінің жанында өнеркәсіптік кәсіпорындар салынып, олар тез арада қалаларға айналды: Киселевск, Осинники, Краснобродский, Таштагол, Калтан, Междуреченск және тағы да басқалары. Ұлы Отан соғысы жылдарында Кемерово облысы көмір мен металлдың маңызды жеткізушісі болды. Новокузнецк болат зауытында 50 мыңнан астам танк және 45 мыңнан астам ұшақ өндірілді. Кузбассқа оккупацияланған аймақтардан 71 кәсіпорның жабдықтары эвакуацияланды, олардың көпшілігі Кузбаста қалды. 1943 жылдың 26 қаңтарында КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының қаулысымен Новосибирск облысынан Кузбасс бөлініп, оның аумағында Кемерово қаласын әкімшілік орталығы етіп белгілей отырып, Кемерово облысы құрылды. Жаңа облысқа Новосибирск облысының 17,5 пайызы, 12 облыстық бағыныстағы қаланың 9-ы, 20 жұмысшы поселкесінің 17-сі және 75 ауданның 23-і кірді. Кемерово облысының халқы Новосибирск облысының жалпы халқының 42 пайызын құрады. 1994 жылы "Аэрофлот" авиакомпаниясының 593 рейсі Кемерово облысындағы тауларға құлады.

Саясат

Кеңес дәуірінде облыстағы жоғары билік үш адам арасында бөлісті: Кемерово КПСС комитетінің бірінші хатшысы (іс жүзінде ең жоғары билікке ие болған), облыстық Совет төрағасы (заң шығару билігі) және облыстық Атқару комитетінің төрағасы (атқару билігі). 1990 жылдың наурыз айында КСРО Конституциясының 6-бабы жойылғаннан кейін КПСС билік монополиясын жоғалтты. Облыс әкімшілігінің басшысы, соңында губернатор, сайланған аймақтық парламентпен бірге тағайындалды/сайланды. Кемерово облысының хартасы – аймақтың негізгі заңы. Кемерово облысының Заң шығару жиналысы – аймақтың тұрақты заң шығарушы (өкілдік) органы. Заң шығару жиналысы өз өкілеттіктерін заңдар, қаулылар және басқа да құқықтық актілерді қабылдау арқылы, сондай-ақ өзі қабылдаған заңдар мен басқа да құқықтық актілердің орындалуын және сақталуын қадағалау арқылы жүзеге асырады. Жоғары атқарушы орган – Облыстық Үкімет, оған аудандық әкімшіліктер, комитеттер және комиссиялар сияқты аумақтық атқарушы органдар кіреді, олар аймақтың дамуына көмектеседі және күнделікті басқаруды жүзеге асырады. Облыс әкімшілігі губернатордың қызметін қолдайды, ол – жоғары лауазымды тұлға және Ресей Конституциясына сәйкес облыс хартасының сақталуына кепілдік береді.

Экономика

Облыстың солтүстік бөлігі көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысады. Облыс бойынша тығыз теміржол желісі жүргізілген, оның ішінде Транссибір темір жолы да бар, ол облыс арқылы өтеді. Новокузнецк – машина жасау өнеркәсібінің орталығы. Кемерово облысы – Ресейдің ең маңызды өнеркәсіптік аймақтарының бірі, онда әлемдегі ең ірі көмір кен орындары орналасқан. Облыстың оңтүстігі металлургия және тау-кен өнеркәсібімен, сондай-ақ машина жасау және химия өндірісімен ерекшеленеді. "Евраз" тобы және оның еншілес кен компаниясы "Евразруда" темір кенін өндіру және өңдеумен айналысады, ал "Raspadskaya", "Yuzhkuzbassugol" және Сібірлік "SIBPLAZ" холдингі де осы салаға қатысты. Мұнда көмір және кокс көмірінің шахталары бар. Прокопевск, Киселевск және Анджеро-Суженск – көмір өндірудің маңызды орталықтары. Жерновское көмір кенішінде 163 миллион тонна кокс көмірінің қоры бар. 2021 жылдың қараша айында Листвяжная шахтасында апат болды, нәтижесінде көптеген адамдар жер астында қалып қойды.

Құрметтер

Кеңес астрономы Тамара Михайловна Смирнова 1970 жылы ашқан 2140 Кемерово кіші планетасы Кемерово облысының құрметіне аталған.

Дін

2012 жылғы сауалнама бойынша Кемерово облысының халқының 34,1% орыс православие шіркеуіне жатады, 7% өзін дінге жатпайтын христиан деп атайды (протестант шіркеулерін қоспағанда), 3% Родноверидің мүшелері, яғни славян халықтық дінінің жақтастары, 1% православие христиандығына сенетін, бірақ ешбір шіркеуге тиесілі емес немесе басқа (орыс емес) православие шіркеулерінің мүшелері, 1% мұсылман, 5,9% басқа діндерді ұстанады немесе сауалнамаға жауап бермеген адамдар. Бұған қоса, халықтың 31% өзін "рухани, бірақ діни емес" деп, ал 17% атеист деп жариялайды.