Кіріспе
Британ жазушысы Роберт Фрэнсис Килверт (3 желтоқсан 1840 – 23 қыркүйек 1879), Фрэнсис немесе Франк деп танылған, ағылшын дін қызметкері. Оның 1870-ші жылдардағы ауылдық өмірді көрсететін күнделіктері, өлімінен кейін елу жылдан астам соң жарияланды.
Robert Francis Kilvert (3 December 184023 September 1879), known as Francis or Frank, was an English clergyman whose diaries reflected rural life in the 1870s, and were published over fifty years after his death.
Өмір
Килверт 1840 жылғы 3 желтоқсанда Чиппенхэм, Уилтширдің жанындағы Харденхуиш-Лейндегі «The Rectory» үйінде дүниеге келді. Оның әкесі – Уилтширдегі Лэнгли-Берреллдің пасторы Роберт Килверт, анасы – Уолтер Коулман мен Термутис Аштен туған Термутис. Ол Бэт қаласындағы ағасы Фрэнсис Килверттің жеке оқытуында білім алды, сосын Оксфордтың Уадхэм колледжіне түсті. Кейін Англия шіркеуіне кіріп, негізінен Херефорд пен Хей-он-Уай арасындағы Уэльс шебінде жұмыс істейтін ауылдық пастор болды. Алғашқыда, 1863 жылдан 1864 жылға дейін Лэнгли-Берреллде әкесіне көмектесті, ал 1865 жылы Раднорширдегі Клайроның пасторы болды. 1870 жылғы 1 қаңтарда күнделік жазуды бастады, онда Уэльс ауыл өміріне қатты байланысқандығын, айналасын және қонақтап жүрген адамдарын сипаттап, көбінесе бірнеше бет жазатын. 1871 жылдың соңында Ланнигонның пасторының кіші қызы Франсис Элеонор Джейн Томасқа ғашық болып, оның әкесінен оған үйленуге рұқсат сұрады. Килверттің қарапайым пастор екендігіне байланысты, Франсистің әкесі оның өтінішіне жағымсыз қарап, бас тартты. Осы бас тартудан кейін Килверт күнделігіне «Күн аспаннан сөніп қалғандай болды» деп жазды. Күнделіктерде Дейзи деп аталған Франсис 1928 жылғы желтоқсанда бойжеткен қыз күйінде қайтыс болды. 1872 жылы Килверт Клайро пасторы лауазымынан кетіп, ауылды тастап, әкесінің Лэнгли-Берреллдегі еншісіне қайтып келді. 1876-1877 жылдары Раднорширдегі Сент-Хармонның пасторы, ал 1877 жылдан 1879 жылы қайтыс болғанға дейін Херефордширдегі Бредвардиннің пасторы болды. 1879 жылғы тамызда Парижде танысқан Элизабет Энн Роулендке (1846–1911) үйленді, бірақ Шотландиядағы бал айынан оралғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, 23 қыркүйекте 38 жасында перитониттен қайтыс болды. Ол Бредвардинде жерленді.
Күнделіктері
Килверт ауыл өмірін суреттейтін көлемді күнделіктердің авторы ретінде әйгілі. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның күнделіктері редакцияланып, цензурадан өтті, мүмкін оның жесірі осыны жасаған. Кейін олар Уильям Пломерге тапсырылды, ол қалған күнделіктерді көшіріп, үш томдық таңдауды – Фрэнсис Килверт күнделігінен үзінділер (Jonathan Cape, I том: 1870–1871 ж. 1938 ж. басылды, II том: 1871–1874 ж. 1939 ж. басылды, III том: 1874–1879 ж. 1940 ж. басылды) – редакциялап, жариялады, сондай-ақ кейін бір томдық таңдауды – Килверт күнделігі, 1870–1879 (Jonathan Cape, 1944, 1960 ж. түзетілді, ал 1976 ж. балаларға арналған қысқартылған және суреттелген нұсқасы Ардицзоне Килверті деген атпен жарық көрді) жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыстан аз бұрын және соғыс жылдарында жарық көрген күнделіктердің алғашқы басылымдары халыққа ұнады, өйткені бомбалау мен нормалау кезеңінде олар оқырманға Виктория дәуірінің орта шеніндегі қарапайым және бақытты уақыттарға, әлі де есте сақталып жүрген кезеңге қашып кетуге мүмкіндік берді. Пломмердің жасаған қысқартуынан жасалған тағы бір таңдау 1960 жылы The Folio Society баспасында «Жылдық шешеннің күнделігі: Фрэнсис Килверт күнделігінен үзінділер» деген атпен жарияланды. 1992 жылы Дэвид Локвуд редакторлығымен «Килверт, Виктория дәуірінен: Килверт күнделіктерінен жаңа таңдау» (Seren Books, 1992) атты жаңа таңдау жарық көрді. 1970 жылдан бері басылмай келген үш томдық көрсеткішті басылым 2006 жылы O'Donoghue Books баспасында қайта басылды. 1950 жылдары, Пломер қалған күнделіктерді жариялауды жоспарлап жатқанда, сақталған күнделіктердің көп бөлігі Килверттің қарт немересі, сол кездегі иесі, «жеке отбасылық мәселелерді» қорғау үшін жойылғанын анықтады. Бұл оқиға тұрғын үйге көшуге дейін жеке құжаттарды тазалау кезінде болған. Осы мәліметке тап болған Пломер, өзін «оны жалаңаш қолымен де тұншықтыра алатынын» еске алған.