Кіріспе

Американдық ақын (1833–1908)

Эдмунд Кларенс Стетман (8 қазан 1833 – 18 қаңтар 1908) – американдық ақын, сыншы, эссеші, банкир және ғалым.

Ерте өмір

Эдмунд Кларенс Стетман 1833 жылдың 8 қазанында Коннектикут штатының Хартфорд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, майор Эдмунд Бёрк Стетман екі жылдан кейін, 1835 жылдың желтоқсанында туберкулезден қайтыс болды. Келесі көктемде анасы Элизабет Клементина Стетман ұлын және кіші інісін Плейнфилдке (Нью-Джерси) бай әкесі Дэвид Лоу Доджбен бірге тұруға көшірді. Додж – кальвинист және бейбітшіл адам болды. Ол қатал мінезді болған, немерелерін қаржылай қолдауға құштарлық танытпаған, сондай-ақ ұлдарын жаман мінез-құлқы үшін жиі физикалық жазалаған. Миссис Стетман өлеңдер мен әңгімелерін Graham's Magazine, Sartain's Magazine, The Knickerbocker және Godey's Lady's Book сияқты журналдарға сату арқылы табыс тапқан. Біраз уақыттан кейін балалар әкесінің әкесі Гриффин Стетман мен оның інісі Джеймс Коннектикут штатының Норвич қаласында тәрбиелерін қабылдады. Стетман 1849 жылы, 16 жасында Йель университетіне оқуға түсті. 1904 жылы Эдмунд Кларенс Стетман Америка өнер және әдебиет академиясының мүшелігіне алғашқы жеті адамның қатарында сайланды.

Ғылыми мансап

Әдеби жетістіктерінен өзге, Стетман ғылыми және техникалық ізденістермен де айналысты. 1879 жылы ол балық анатомиясынан шабыттанған, болат, латунь немесе мыс түтіктерден жасалған қатаң конструкциялы әуе кемесін ұсынды, ал бастапқыда кеменің алғы бөлігіне орнатылған тракторлық винт, кейін құбырдың астына ілінген екі винті бар қозғалтқышқа өзгертілді. Бұл әуе кемесі ешқашан салынбады, бірақ оның дизайны 20 ғасырдың басындағы дирижабльдердің прототипі болды.

Жеке өмір

1853 жылы 2 қарашада Стетман Лора Хайд Вудвортқа үйленді. Стетман 1908 жылы 18 қаңтарда Нью-Йорк қаласында жүрек ауруынан қайтыс болды.