Кристоф Фридрих Николаи: Неміс жазушысы, тарихшы және сыншысы
Christoph Friedrich Nicolai
Христоф Фридрих Николаи (1733-1811) – неміс жазушысы, сатирик, тарихшы. Әдебиет сыншысы, саяхаттар авторы. Библиотек der schönen Wissenschaften журналының негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс жазушысы (1733–1811)
German writer (1733–1811)
Кристоф Фридрих Николай (18 наурыз 1733 – 11 қаңтар 1811) – неміс жазушысы, кітап сатушы, сыншы және жергілікті тарихшы, ол сатирикалық романдар мен саяхаттар туралы әңгімелердің авторы болған.
Christoph Friedrich Nicolai (18 March 1733 – 11 January 1811) was a German writer, bookseller, critic, and regional historian, who authored satirical novels and travelogues.
Өмір
Николай Берлинде дүниеге келді, оның әкесі (1752 жылы қайтыс болды) кітап сатушылығын негіздеген адам болды. Ол жақсы білім алды және 1749 жылы әкесінің кәсібін үйрену үшін Франкфуртқа (Одер) барды, сонымен қатар ағылшын әдебиетімен танысуға уақыт тапты. 1752 жылы Николай Берлинге оралды және Джон Милтонды И.К. Готтшедтің шабуылдарынан қорғап, әдеби пікірсайыстарға қатыса бастады. Оның 1755 жылы анонимді түрде жарық көрген, ал 1894 жылы G. Ellinger қайта басып шығарған «Briefe über den jetzigen Zustand der schönen Wissenschaften in Deutschland» атты еңбегі Готтшедке де, оның швейцариялық қарсыластары Иоганн Якоб Бодмер мен Иоганн Якоб Брайтингерге де қарсы бағытталған еді; ағылшын әдебиетіне деген ынтасы оған Готтхольд Эфраим Лессинг пен Мозес Мендельсонның достығын сыйлады. 1757 жылы Мендельсонмен бірлесіп, ол «Bibliothek der schönen Wissenschaften» атты мерзімдік басылымды құрды және оны 1760 жылға дейін жүргізді. Лессинг пен Мендельсонмен бірге Николай 1759 мен 1765 жылдар аралығында танымал кітап сын журналы «Briefe, die neueste Literatur betreffend» журналын редакциялады. Ал 1765 жылдан 1792 жылға дейін ол тағы бір кітап сын журналын – «Allgemeine deutsche Bibliothek» журналын редакциялады. Бұл соңғы басылым діндегі авторитетке де, әдебиеттегі ысырапшылық деп саналған нәрсеге де қарсы күрескен «халық философтары» деп аталатын топтың органы ретінде қызмет етті. Оның романдары көбінесе ұмытылған, бірақ «Das Leben und die Meinungen des Herrn Magister Sebaldus Nothanker» (1773–1776) және Гётенің «Вертер» романына жасаған сатирасы «Freuden des jungen Werthers» (1775) бір кезде белгілі бір дәрежеде танымал болды. «Encyclopædia Britannica»-ның он бірінші басылымында айтылғандай, оның «Anekdoten von König Friedrich II. von Preussen» (1788–92) атты еңбегі, Фридрих II Ұлының сарайындағы оқиғалар туралы баяндамасы, белгілі бір тарихи құндылыққа ие. 1788 мен 1796 жылдар аралығында Николай «Deutschland und die Schweiz арқылы саяхаттың сипаттамасы» атты он екі томдық еңбегін жариялады, ол оның өмірінің кейінгі кезеңіндегі консервативтік көзқарастарына куәлік етеді. Қартайған жазушының тар көзқарастылығы мен тікелейлігі, ол ерікті түрде Лессингтің рухани мұрагері болып көрінуге тырысқандықтан, оның нағыз еңбектерінің ұмытылуына әкелді. Николай сондай-ақ, ақыл-есі бұзылмаған және есінен шықпаған көру галлюцинациясының ертедегі есебін берді: «Кенеттен мен он қадам қашықтықта қайтыс болған адамның бейнесін көрдім. Мен әйелімнен оны көріп көремін деп сұрадым. Ол ештеңе көрмеді, бірақ қатты қорқып, дәрігерді шақырды». Оның көрген көріністері оның бақылауында болмады және қалауынша тудыруға болмады. Уилки Коллинздің «Миссис Зант пен жын» атты әңгімесінде баяндаушы басты кейіпкерді «интеллектуалдық қабілеттерінің бұзылуынсыз» иллюзияларға қатысты «Берлиндегі кітап сатушы Николайдың әйгілі жағдайымен» салыстырады. Николай 1811 жылы Берлинде қайтыс болды. Николайдың «Bildniss und Selbsbiographie» еңбегі 1806 жылы Мозес Самуэль Лёве «Bildnisse jetzt lebender Berliner Gelehrter» журналында жарияланды.
Nicolai was born in Berlin, where his father, (d. 1752), was the founder of the bookseller He received a good education, and in 1749 went to Frankfurt (Oder) to learn his father's business, finding time also to become acquainted with English literature. In 1752 Nicolai returned to Berlin, and began to take part in literary controversy by defending John Milton against the attacks of JC Gottsched. His Briefe über den jetzigen Zustand der schönen Wissenschaften in Deutschland, published anonymously in 1755 and reprinted by G Ellinger in 1894, were directed against both Gottsched and Gottsched's Swiss opponents, Johann Jakob Bodmer and Johann Jakob Breitinger; his enthusiasm for English literature won for him the friendship of Gotthold Ephraim Lessing and Moses Mendelssohn. In association with Mendelssohn he established in 1757 the Bibliothek der schönen Wissenschaften, a periodical which he conducted until 1760. Together with Lessing and Mendelssohn, Nicolai edited the famous book review journal Briefe, die neueste Literatur betreffend between 1759 and 1765; and from 1765 to 1792 he edited another book review journal Allgemeine deutsche Bibliothek. This latter periodical served as the organ of the so called popular philosophers, who warred against authority in religion and against what they conceived to be extravagance in literature. His romances are largely forgotten, although Das Leben und die Meinungen des Herrn Magister Sebaldus Nothanker (1773–1776), and his satire on Goethe's Werther, Freuden des jungen Werthers (1775), had a certain reputation in their day. According to the Encyclopædia Britannica Eleventh Edition, his Anekdoten von König Friedrich II. von Preussen (1788–92), an account of events in the court of Frederick II the Great, has some historical value. Between 1788 and 1796, Nicolai published in twelve volumes a Beschreibung einer Reise durch Deutschland und die Schweiz, which bears witness to the conservatism of his views in later life. The sober narrow mindedness and grumpy stubbornness of the aging writer, who willingly pretended to be Lessing's spiritual heir, eventually led to the fact that his true merits were forgotten. Nicolai also offered an early account of visual hallucinosis with preservation of insight and unrelated to madness: "suddenly I observed, at the distance of ten paces, the figure of a deceased person. I asked my wife whether she saw it. She saw nothing but being much alarmed sent for the physician." The visions were beyond his control and could not be elicited at will. In a short story by Wilkie Collins entitled "Mrs. Zant and the Ghost," the narrator compares the main character to the "celebrated case of the bookseller, Nicolai, of Berlin" in regards to illusions "without being accompanied by derangement of the intellectual powers." Nicolai died in 1811 in Berlin. Nicolai's Bildniss und Selbsbiographie was published by Moses Samuel Löwe in the Bildnisse jetzt lebender Berliner Gelehrter, in 1806.