Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Эдвардс фазаны (Lophura edwardsi) – фазан тұқымдасына (Phasianidae) жататын құс. Ол француз орнитологы Альфонс Мильн Эдвардстың құрметіне аталған және 1896 жылы ғылымға алғаш рет сипатталған. Құстың ұзындығы белгілі бір шамада болады, аяқтары мен беті қызыл түсті. Аталықтары көк-қара түсті, басында тоқыл, ал аналықтары құрғақ қоңыр түсті. Қауіптің дабылы – «пұк! пұк! пұк!». Оның екі түрі бар: атаулы түрі L. e. edwardsi – басы мен жоғарғы құйрығы ақ, ал солтүстік түрі, көбінесе Вьетнам фазаны деп аталады, әр түрлі ақ құйрық қауырсындарымен кездеседі. Бұл екі түрдің арасындағы айырмашылық сол аймақтағы шектеулі, фрагменттелген популяцияның іштен туындаған көбеюіне байланысты болуы мүмкін, сондай-ақ тұтқындағы іштен туындаған Эдвардс фазанында да байқалады. 2012 жылы BirdLife International Эдвардс фазанының атаулы түрін қорғау статусын «Төтенше қауіпті» деңгейіне көтерді, себебі ол орманды жою, аң аулау және Вьетнам соғысы кезінде дефолианттардың қолданылуынан зардап шекті. Қазіргі уақытта табиғатта 50-249 құс бар деп есептеледі, олардың көп бөлігі атаулы түрге жатады, бірақ ол тұтқында жақсы көбейеді, онда ex situ қорғау жұмыстары жүргізіледі. 2000 жылдан бері табиғатта тірі құстың кездескені расталған жоқ, ал 2010 жылы Дүниежүзілік фазан қауымдастығы (WPA) Критикалық экожүйелік серіктестік қорынан Вьетнамның орталық провинциялары – Quảng Bình және Quảng Trị облыстарындағы ормандарды зерттеу үшін қаржы алды.
Edwards's pheasant (Lophura edwardsi) is a bird of the pheasant family Phasianidae and is endemic to the seasonal tropical forests of central Vietnam. It is named after the French ornithologist Alphonse Milne Edwards and first described to science in 1896. The bird's length is and has red legs and facial skin. The male is mainly blue black with a crest, and the female is a drab brown bird. The alarm call is a puk! puk! puk!. There are two varieties; the nominate form L. e. edwardsi has a white crest and upper tail, whereas the northern form, usually called Vietnamese pheasant, is found with a variable number of white rectrices. This difference in the two forms may be due to inbreeding of a restricted, fragmented population there, and has also been seen in captive, inbred L. edwardsi. In 2012 the nominate form of Edwards's pheasant have been uplisted to Critically Endangered by BirdLife International, having suffered from deforestation, hunting and the use of defoliants during the Vietnam War. The population is currently believed to number between 50 and 249 birds in the wild, mostly of the nominate form, but it is doing well in captivity, where it is the subject of ex situ conservation. There have been no confirmed sightings of a living individual in the wild since 2000 and in 2010 the World Pheasant Association (WPA) received funding from the Critical Ecosystem Partnership Fund to survey forests in the central Vietnam provinces of Quảng Bình and Quảng Trị.
Таксономия және жүйелеу
Эдвардс фазаны алғаш рет 1896 жылы байқалды. Жиырма сегіз жыл өткен соң, Квангбинь және Квангтри провинцияларының шекаралық аймағында Лофура тұқымдасының тағы бір түрі – императорлық фазан (Lophura imperialis) көрінді. Lophura hatinhensis Lophura edwardsi-нің нұсқасы саналады.
Edwards's pheasant was first observed in 1896. Twenty eight years later, another species of Lophura, the Imperial pheasant (Lophura imperialis), was seen in the border area between Quang Binh and Quang Tri provinces. Lophura hatinhensis is considered a variant of Lophura edwardsi.
Сипаттама
Эдвардс фазандарының дене ұзындығы 58-65 см, оның ішінде құйрығының ұзындығы еркектерде шамамен 24-26 см, ал аналықтарда 20-22 см. Еркектер аналықтардан ауыр, салмағы 1115-1100 г аралығында, ал аналықтарының салмағы шамамен 1050 г. Еркектердің түсі қара, қауырсындарында көгілдір рең бар. Аналықтары әдетте қызыл қоңыр түсті, және оларда үстіңгі қауырсын (қыртыс) жоқ.
Edwards pheasants have a body length of 58 65 cm, including the tail length, which is about 24 26 cm for males, and 20 22 cm for females. Males are heavier, with a weight between 1115 1100 g, and females around 1050 g. Males are all black, with a blue tint throughout their feathers. Females are generally chestnut brown with no crest.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Эдвардс фазаны Вьетнамның орталық аймағына ендемик және төрт провинцияда (Ха Тинь, Куанг Бинь, Куанг Три және Тхуа Тхен Хуэ) табылған. Олар көптеген пальмалар мен бамбук аралас мәңгі жасыл орманды мекендейді. Бұл құстар көбінесе төменгі жапырақтардың арасында жасырынып, аналықтары ұяларын осы орманның топырағына қазады. Эдвардс фазандары көбінесе көшпейді, себебі олар суыққа төзімді және қыстың көп бөлігін сыртта өткізе алады.
Edwards's pheasant is endemic to central Vietnam and has been found in four provinces (Ha Tinh, Quang Binh, Quang Tri, and Thua Thien Hue). They live in evergreen forests with lots of palms and patches of bamboo. The birds often hide in the low vegetation, and females dig their nests in the grounds of these forests. Edward's pheasants do not commonly migrate because they are not affected by cold weather and can spend most winters outside.
Көбею
Эдвардтың фазандары әдетте наурыз және мамыр айлары аралығында көбейеді. Еркектер жұптасу үшін кеуделерін иесіне итеріп, қанаттарын дірілдетеді және арқаларындағы қауырсындарын тік көтереді. Аналықтары екі жастан кейін көбейе алады, ал олардың ең жоғары өнімділігі көбінесе 4-5 жаста болады. Орташа есеппен аналықтары бір ретте 4-7 жұмыртқа салады. Аналықтар ұяларын жақсы жасырып, оларды тобырға қазып, үстіне өсімдік қалдықтары мен бамбук сеуіп жабады. Кей-Го және Ке-Го – осы құстардың мекендейтін қорықтары. 2015 жылы осы түрге арналған әрекеттер жоспары жарияланды. Фонг Дьен табиғи қорығы бастапқыда 1996 жылы осы аймақта түрдің қайта ашылуынан кейін Эдвард фазанын қорғау мақсатымен белгіленген.
Edward's pheasants usually breed between the months of March and May. Males push their chests, vibrate their wings, and erect the feathers on their backs to find their mate. Females can begin to breed after two years, while their maximum fertility is usually around ages 4 5. On average, females lay between 4 7 eggs each time. The females make the nests well hidden and dug into the group, usually with plant debris and bamboo overtop. and Ke Go are reserves where these birds could reside. An Action Plan was published for this species in 2015. The Phong Điền Nature Reserve was initially designated to protect the Edward's pheasant after the rediscovery of the species in the area in 1996.