Кіріспе

Hohner Pianet – Hohner компаниясының Батыс Германияның Троссинген қаласында жасаған және Эрнст Захарияс жобалаған электромеханикалық пианино түрі. Pianet – оның бұрынғы, қамыстан жасалған Hohner электрлік пианиносы Cembalet-тің нұсқасы, ол Pianet сияқты үй жағдайында қолдануға арналған. Hohner 1968 жылға дейін екі клавиатураны да өз таңдауында ұсынды. Pianet өндірісі екі ерекше механизм тобынан тұрады, олардың әрқайсысы ерекше дыбысқа ие. Бірінші топ, өндіріс басталғаннан 1977 жылға дейін, жерден алынған тот баспайтын болаттан жасалған қамыстарды, өзгермелі сыйымдылық принципінде жұмыс істейтін датчиктерді және былғары жабынған белсендіру төсемдерін пайдаланды. Екінші топ, 1977 жылдан өндіріс тоқтағанға дейін, серіппелі болаттан жасалған қамыстарды, электромагниттік датчиктерді және қалыпталған силикон резеңкеден жасалған белсендіру төсемдерін қолданды.

Ерекшеліктері

Хонер пианеті – электромеханикалық аспап, оны естілетін дыбыс шығару үшін күшейткішке қосу қажет. Онда F1-ден F6-ға дейінгі 61 перне бар (43,6 Гц – 1396,9 Гц). Кейінгі модельдерде 60 перне болды, жоғарғы F пернесі жоқ. Әр перне – бұл тірек нүктесінде бұрылатын, оны бастапқы қалпына қайтару үшін серіппесі бар бірде бір рычаг элементі. Перне артқы жағынан созылған, сондықтан серіппелі болат қамыстың үстіне төсеме орнатуға болады. Бұл төсеме тыныш күйде қамысты ұстап тұрады, ал перне басылғанда көтеріліп, босатып, оны дірілдеуге әкеледі. Қамыстың дірілі электр сигналына түрлендіріледі. Алғашқы соққыда гармоникалардың күрделі қоспасы пайда болады, кейін таза және тұрақты дыбысқа айналады. Ертедегі пианеттерде тізелік рычагты дыбыс деңгейін реттеуге арналған бақылау құрылғысы болған. 1960 жылдардың басындағы «Пианет» (Пианет, Пианет С, Пианет СН және Пианет Н) модельдері тік «V» пішінде ашылатын қақпақтармен жабдықталған, олар нота тірегі ретінде қолданылған. Бұл мүмкіндік алдымен Cembalets аспабында пайда болды және екі аспапқа да ортақ болды. C және N модельдері пернетақтаның жанында орналасқан коммутатормен басқарылатын вибрато схемасымен жабдықталған. N модельдерінде пернетақтаның артқы жағындағы ұяшаға қосылатын өзгермелі кедергілі дыбыс деңгейін реттеуге арналған педаль қолданылды.

1960 жылдар

Pianet 1958 жылы шығарылған Cembalet аспабынан дамытылды. Екі аспапты да Эрнст Захарияс жасаған. Захария жасөспірім кезінде клавикорд, клавесин және орган сияқты пернетақта аспаптарына қызығушылық танытты және Киль университетінде электротехниканы оқыды. Ол 1954 жылы дизайнер Зигфрид Магермен танысқаннан кейін Hohner компаниясында жұмыс істей бастады. Pianet бірнеше модельдік өзгерістерден өтті. Олардың арасында өздігінен күшейтілген және сыртқы күшейткіш пен динамик қажет болатын нұсқалар болды. Ең танымал модель – Pianet N («табиғи ағаш жабыны» деген мағынаны білдіреді) екі түрлі техникалық сипаттамамен дамыды. N моделінде кері V пішіндес аяқтар болды және оны 12 ваттты лампалық күшейткішпен, Amplifier CP деп аталатын, ойыншының тізелерінің алдындағы аспаптың астына орнатылатын модельмен жабдықтауға болады. Pianet аспабы 1960-шы жылдардағы The Beatles, The Zombies және Manfred Mann сияқты музыкалық топтардың арасында тез танымал болды. Осының нәтижесінде 1972 жылы Hohner Combo Pianet моделін шығарды. Ол орындаушы музыканттар үшін, аяқтары жоқ, басқа аспаптың үстіне қоюға арналған етіп жасалған.

1970 жылдар

1977 жылы Hohner екінші топтағы модельдерін шығара бастады және Pianet N мен Combo Pianet өндірісін тоқтатты. Екінші топқа Pianet T және M екі моделі, сондай-ақ Clavinet-пен біріктірілген гибридтік нұсқасы – Pianet/Clavinet Duo кірді. Бұл модельдерде электростатикалық датчиктер мен былғары және көбікті төсемдер электромагниттік датчиктерге (Rhodes пианиносындай) және силикон резеңке төсемдерге алмастырылды. Қамыстар да бұрынғы үлгідегі топырақтан тегістелген, жылтыратылған түске өзгертілді, бұл оларды ескі модельдермен үйлесімсіз етті. Жаңа Pianet модельдері бұрынғыларына қарағанда көбірек жұмсақ дыбысқа ие болды. Ол рок музыкасына толыққанды жарамайтын болса да, сол кездегі музыкалық талғамға, мысалы, хор педалы арқылы шығарылған Rhodes дыбысына көбірек сай келді. Ол ыңғайлы әрі портативті деп жарнамаланды, бірақ бұл жаңылыс болды, себебі құрылғыда күшейткіш немесе динамиктер болған жоқ. Үйге арналған M моделі ағаштан жасалған қаптамалы корпуспен және ішкі динамиктермен жабдықталса, ал T моделі винилмен қапталған және тікелей орындау үшін жасалған. Кейін Hohner Pianet/Clavinet Duo моделін шығарды, ол Hohner Clavinet-ті (электр клавикордтың бір түрі) Pianet T-мен бір аспапта біріктірді, ал кіріктірілген предусиливер ойыншыға екі дыбысты қосуға мүмкіндік берді. 1983 жыл шамасында өндіріс тоқтатылды.

Модельдер

Өндіріс өмірі бойында корпус, механикалық ерекшеліктер және электроника электрониканың жетілуіне, өндіріс құнының төмендеуіне және сәнге байланысты өзгерістерге ұшырады. Бұл өзгерістер C модельдерінен бастап Cembalet өндірісіндегі өзгерістермен синхронды түрде жасалды. Сату туралы деректердің мерзімі көрсетілмеуі және өнімнің әлемдік нарықта тұрақты түрде қолжетімді болмауы себепті нақты өндіріс мерзімдерін анықтау қиын.

Pianet N консолі

Бұл нұсқаны «Пьянет» үшін «Хонер» демонстрациялық пластинкасының мұқабасында көруге болады. Оның жоғарғы жағының пішіні алға қарай тарылады. Пернелердің төменгі жағында алтын түсті эмальмен боялған алюминий панель орналасқан, ортасында құлып бар. Пернелер инъекциялық қалыптау әдісімен жасалған пластиктен тұрады. Ол екі қисайған аяққа тіреліп тұрады, олар қарапайым панельмен байланысқан. Қарапайым панельге бекітілген ағаштан созылған бөлікке фортепиано сияқты дыбыс деңгейін реттегіш педаль орнатылған. «N» үлгісіне арналған опциялық күшейткіш блогы пернетақтаның астына, аяқтардың арасына орнатылады. Вибрато әсері стандартты.

Пайдаланушылар

Алғашқы Pianets 1960 және 1970 жылдардағы көптеген хит-жазбаларда қолданылды, соның ішінде The Zombies тобының "She's Not There"; The Kingsmen тобының "Louie Louie"; The Beatles тобының "I Am the Walrus", "Getting Better", "The Night Before", "Tell Me What You See", "You Like Me Too Much"; Herb Alpert тобының "This Guy's in Love With You"; The Guess Who тобының "These Eyes"; Three Dog Night тобының "Joy to the World". Глам-рок дәуірінде Брайан Ферри Рокси Мюзик тобының алғашқы бірнеше альбомында Pianet-ті қолданды, мысалы, олардың "Editions of You" хитінде ерекше көзге түсті. Бұл Curved Air (1970–1972) тобының "классикалық құрамы" дыбысының маңызды бөлігі болды, олардың алғашқы 3 альбомында жиі пайда болды, оны гитарист/клавиатурашы Фрэнсис Монкман және скрипкашы Даррил Уэй орындады. 1972–1974 жылдардағы прогрессивті рок пионерлері King Crimson тобы концерттік өнернамасында екі Pianet қолданды, оларды топтың скрипкашысы Дэвид Кросс пен гитарист Роберт Фрипп орындады. Genesis тобының клавишшісі Тони Бэнкс Pianet-ті топтың алғашқы кезеңінде, үйде жасалған фуз-бокс арқылы жетекші аспап ретінде жиі пайдаланды. Fleetwood Mac тобының Кристин МакВи бірінші буын өнімдерінің ішінде Pianet N және Combo Pianet-тің белсенді қолдаушысы болды. 1980 жылғы қазан айындағы "Contemporary Keyboard" журналында Боб Доершук жазған мақаласында ол 1960 жылдарғы Pianets дыбысын неге ұнатқанын және оларды неге алмастырғанын түсіндірді. Pianet қайта жандануда (мысалы, Bugge Wesseltoft's Change), себебі оның ерекше дыбысы бар және ескі модельдерге жаңа төсемдер қолжетімді, олардың көпшілігі төсемдер тозуынан ойнауға жарамсыз болып қалған. Сонымен қатар, ол Wurlitzer электр пианиносына жақын балама ретінде танымал, ол да сабақтық механизм арқылы дыбыс шығарады, бірақ әдетте салмағы ауыр, Pianet-ке қарағанда күтімді қажет етеді және жалпы алғанда қымбат.

Қайта қалпына келтіру мәселелері

Өндіріс тоқтатылғаннан кейін Pianets-тің қосалқы бөлшектерін табу күрт қиынға соқты, себебі Hohner енді оларды қолдауды тоқтатқан еді. Басты мәселе – 1960 жылдары жасалған модельдердің белсендіру төсемдері болды, олар былғары бетінің астында уретан көбіктен жасалған демпферді пайдаланған. Бұл көбік уақыт өте келе ыдырайды, төсемдерді қолдануға жарамсыз етеді. Hohner төсемдерді қызмет көрсету кезінде ауыстырылатын элементтер (мысалы, гитараның ішектері сияқты) деп қарастырған және аспап өндірісте болғанда қосалқы бөлшектерді сатқан. Қосалқы бөлшектердің қоры таусылғаннан кейін, қалпына келтірушілер мен музыканттар өз төсемдерін жасауға мәжбүр болды. Pianets-тің екінші тобы – T және M модельдері төсемдері үшін силикон резеңке қолданды. Олар өте жақсы сақталып, 2012 жылға дейін көптеген пернетақталарда жұмыс істеп келді. T және M модельдерінің силикон төсемдері 1960 жылғы Pianets-ке жарамсыз. Олардың жабысу қасиеттері бірінші топтағы аспаптардың тік қамыстарына сәйкес келмейді және аспаптың сыйымдылық жинағы арқылы күшейтілетін статикалық зарядты тудырады. 2000 жылдары бірнеше компаниялар ескі пернетақталарды жөндеу және күтіп-ұстаумен айналысты, сондықтан екі топ Pianets үшін де қолайлы төсемдер қазір қолжетімді. 1960 жылғы Pianets-тің кілттерінің механикалық құрылымы, бұрылыс рельсі, қамысы, қамыс таяқшасы және жинағы "Mk.1" және C модельдерінен Combo-ға дейін бірдей болғандықтан, Pianet-ті жұмыс істеуге қосалқы бөлшектер көптеген модельдерден алынуы мүмкін. Электроника модельдеріне қарай өзгеше болғанымен, мақсат пернетақтаны қалпына келтіру емес, ойнатуға жарамды ету болса, оларды алмастыруға болады.