Жон Симпсон Нокс: Виктория кресінің иесі және Қырым соғысының батыры

Кіріспе

Шотландиялық Виктория Кресінің иегері (1828–1897)

Бривет-майор Джон Симпсон Нокс (1828 жылдың 30 қыркүйегі – 1897 жылдың 8 қаңтары) – британдық және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары және беделді награда – Виктория Кресінің шотландиялық иегері.

Ерте өмір және әскери мансап

1828 жылы 30 қыркүйекте Глазго қаласында дүниеге келген Нокс 14 жасында Ұлыбритания армиясына қатарына қосылды. Ол кәмелетке толмаған болса да, бойы аса ұзын болғандықтан, 18 жасқа толмас бұрын капрал шеніне көтерілді.

Қырым соғысы

Қырым соғысы кезінде ол шотландтық фюзельерлер гвардиясының сержанты болды (қазір шотландтық гвардия деп аталады). Британдық және француздық әскерлер 1854 жылдың 14 қыркүйегінде Қырым түбегіне түсіре бастады. 19 қыркүйекте біріккен күштер Севастопольге қарай жылжыды, ал 20 қыркүйекте науқанның алғашқы ірі шайқасы – Алма шайқасы болды. Шотландтық фюзельерлер гвардиясы 1-ші дивизияның құрамында болды, 3-ші батальон, Гренадерлер гвардиясы және 1-ші батальон, Колдстрим гвардиясымен бірге бригада құрады, ал дивизияның екінші бригадасы – Хайленд бригадасы еді. Дивизия одақтас әскерлердің сол жақ қанатында (ішкі жағында) орналасты және бастапқыда Жеңіл дивизияның резервінде болды. Екі дивизия да Алма өзеніне жақын тоқтады, орыстар өзеннің қарсы бетінде қорғаныс позициясын алды. Осы жерде, өзеннің арғы жағында британдық әскерлер алдымен өзенді кешіп, қарсы жағалауға көтерілді, содан кейін аз ғана тегіс жерден кейін, салыстырмалы түрде төмен, бірақ тік жағалауға, одан кейін біртіндеп жоғары көтерілді. Оның үстінде орыстар артиллериямен қаруланған нығайтылған бекініс салған еді. Британдық жасақтарға шамамен сағат 14:45-те алға жылжуға бұйрық берілді, ал француздар өзеннің сағасына жақын, төмен ағысында өтуге қол жеткізді. Жеңіл дивизия бірінші болып өтті, бірақ орыс артиллериясы оларды шатастырып, кері шегінуге мәжбүр етті. Гвардия бригадасына алға жылжу және өзенді кесуге бұйрық берілді. Батальондар өзеннің қарсы жағындағы екі жағалауға да көтеріліп, қатарларын қайта құруды бастады. Бригадир оларды кідірместен алға жылжуға бұйырды, және гвардиялық қатардың ортасында тұрған шотландтар бұйрыққа бағынды. Олар алға жылжи бастады, бірақ Жеңіл дивизияның шегініп жатқан әскерлері қатарын бұзып, шотланд гвардиясының бір бөлігі де шегінуге қосылды. Офицерлер мен басқалары, олардың ішінде Нокс, бақылауды қайта орнатып, батальонның көп бөлігін қайта жинады. Осы әрекеті үшін ол кейіннен Виктория орденімен марапатталды. Сол күні тағы төрт шотланд гвардиясы да осы күні көрсеткен ерлігі үшін Виктория орденімен марапатталды. 1855 жылдың 20 сәуірінде ол лейтенант дәрежесінде атқыштар бригадасына (Принц-консорттың жеке жасағы) ауыстырылды, ал оның алғашқы офицерлік тағайындамасы 1854 жылдың 5 қарашасына дейін кері күшпен жарамды деп есептелді. 1855 жылдың 18 маусымында Нокс Севастопольді қоршауды аяқтау мақсатында Реданға шабуыл жасағанда баспалдақ жасағына ерікті болып тіл білдірді, сол кезде орыс зеңбірегінен атылған оқ оның сол қолының бір бөлігін алып тастады. Нокстің Виктория ордені 1857 жылдың 24 ақпанында жарияланған алғашқы 85 орденнің бірі болды, ол уақытқа дейін ол 1856 жылдың 16 маусымында жарияланған Легион құрметі орденінің кавалері болып тағайындалған еді. Оның Виктория орденіне берілген сипаттамасында былай делінген: Шотландтық фюзельерлер гвардиясында сержант болып қызмет еткен лейтенант Нокс Алма шайқасында гвардия қатарын қайта құрудағы еңбегімен көзге түсті. Кейіннен, атқыштар бригадасында болған кезде, ол 18 маусымда Реданға шабуылда баспалдақ жасағына ерікті болып тіл білдірді және (капитан Блэкетттің сөзімен, оның басшылығында болды) өте батыл әрекет етті, екі рет жараланғанға дейін далада қалды. Ол 1857 жылдың 26 маусымында Лондонның Хайд-паркінде патшайым Виктория жасаған Виктория орденінің алғашқы табысталуында 62 адамның қатарында болды. Оның Алмадағы әрекеті британдық армияның мүшесіне Виктория ордені алғаш рет берілген жағдай болды – бұрын Виктория орденімен марапатталған әрекеттерді Корольдік теңіз күштерінің мүшелері жасаған. 30 сәуірде капитан болып тағайындалды. 1866 жылдың 15 маусымында Оңтүстік-Батыс округінің мушкеттерді тексеру инспекторы болып тағайындалды. Ол 1872 жылдың 22 қаңтарынан бастап қысқа уақытқа полк міндеттеріне оралды, ал 1872 жылдың 8 маусымында армиядан зейнеткерлікке шыққаннан кейін патенттік майор дәрежесіне ие болды. Ол Челтенхемде тұрып, 1897 жылдың 8 қаңтарында қайтыс болды және қалалық зиратта жерленді, онда тағы үш Виктория орденінің иегерлері де жатыр. Оның Виктория ордені, Қырым соғысының кампаниялық медальдарымен, Легион құрметі орденінің белгілерімен және Реданда оның сол қолының ішінара жоғалуына себеп болған орыс зеңбірегінің оғымен бірге сатылды. Қазіргі иесі туралы ешқандай мәлімет жоқ.

By the time of the Crimean War he was serjeant in the Scots Fusilier Guards (now called simply the Scots Guards). The British and French forces began to land on the Crimean Peninsula on 14 September 1854. On 19 September the combined forces moved off toward Sebastopol and on 20 September came the first major engagement of the campaign, the Battle of the Alma. The Scots Fusilier Guards were part of the 1st Division, brigaded with 3rd Battalion, Grenadier Guards and 1st Battalion, Coldstream Guards, the division's other brigade was the Highland Brigade. The division was at the extreme left of the Allied line (furthest inland), and initially in reserve to the Light Division. The two divisions halted a short distance before the Alma River, the Russians having taken up defensive positions just the other side of river. Here, on the further side of the river the British troops faced first fording the river itself, climbing the bank on its far side, then after a small amount of level ground, a further relatively low, but steep bank, and then a gradual upward slope, at the top of which the Russians had built an earthworks armed with artillery. The British contingents were ordered forward at about 14:45, the French having managed to force a crossing further downstream, near the river's mouth. The Light Division crossed first, but were thrown into confusion by the Russian artillery, and began to withdraw. The Guards' Brigade was ordered forward, and crossed the river. The battalions began re establishing their ranks on the other side having scrambled up both of the banks on that side of the river. The brigadier ordered them forward without delay, and the Scots, in the middle of the Guards' line obeyed. They began their advance, but the retreating troops of the Light Division broke their line, and some of the Scots Guards joined the retreat. Officers and others, prominent among them Knox, regained control, and rallied much of the battalion. It was this action which was the first of those for which he was eventually awarded the VC. Four other Scots Guards were also to be awarded the VC for their actions that day. On 20 April 1855 he was transferred to the Rifle Brigade (Prince Consort's Own) as a lieutenant, and his original commission was backdated to 5 November 1854. On 18 June 1855, Knox volunteered for the ladder party in the attack on the Redan, an attempt to finish the Siege of Sevastopol, he was struck by a Russian cannonball, removing part of his left arm. Knox's VC was one of the first 85 VCs gazetted on 24 February 1857, by which time he had already been made a Chevalier of the Légion d'honneur gazetted on 16 June 1856. His VC citation read:

When serving as a Serjeant in the Scots Fusilier Guards, Lieutenant Knox was conspicuous for his exertions in reforming the ranks of the Guards at the Battle of the Alma. Subsequently, when in the Rifle Brigade, he volunteered for the ladder party in the attack on the Redan, on 18 June, and (in the words of Captain Blackett, under whose command he was) behaved admirably, remaining on the field until twice wounded. He was among the 62 men at the first presentation of the VC, made by Queen Victoria in Hyde Park, London on 26 June 1857. His action at the Alma was the earliest for which a VC was awarded to a member of the British Army—earlier actions leading to the award of a VC were carried out by members of the Royal Navy. and promoted captain on 30 April. On 15 June 1866 he was appointed Inspector of Musketry for the South Western District. He briefly returned to regimental duties from 22 January 1872, and on his retirement from the army on 8 June 1872 was granted a brevet majority. He took up residence at Cheltenham where he died on 8 January 1897, and was buried in the town's cemetery where three other VC recipients also lie. His VC was sold along with his Crimean War campaign medals, insignia of the Légion d'honneur, and the Russian cannonball which caused the partial loss of his left arm at the Redan. No details of the current owner have been given.