Кіріспе

Ресейлік жазушы Перец (Петр) Смоленскин (; 25 ақпан 1842 – 1 ақпан 1885) – Ресейде туған сионист және еврей тілінде жазған жазушы.

Өмірбаян

Перец Смоленскин Ресей империясының Могилев губерниясындағы Монастырщина ауылында (қазіргі Смоленск облысы, Ресей) дүниеге келген. Оның отбасы Смоленсктен шыққан. Оның үлкен ағасын патша әскері тұтқынға алып, қайтып оралмаған. Оның әкесіне жалған айып тағылып, екі жылдан астам қашып жүргенде Перец он бір жасқа келгенде қайтыс болды. 12 жасында ол бес жылға ешивада оқу үшін үйден кетіп, Хаскала қозғалысының ықпалымен әлемдік кітаптарды оқып, орыс тілін үйрене бастады. Смоленскин Оңтүстік Ресей мен Қырымды аралап, хорларда ән айтып және синагогтарда уағыз айтып күнкөріс жасады. 1862 жылы Одессаға қоныс аударды, онда ол музыка мен тілдерді оқып, иврит тілін оқытты. Ол 1867 жылы өзінің алғашқы әңгімесін жариялады. Румыния, Германия және Богемия арқылы саяхат еткен кезде ол түрік азаматтығын алды.

Әдеби мансап

Венада Смоленскин «ХаШахар» («Таң») атты еврей журналын құрды, ол Хаскала қозғалысы мен ерте еврей ұлтшылдығы үшін әдеби платформаға айналды. Ол сонымен қатар еврей тілінде романдар мен әңгімелер жазды. 1883 жылы туберкулезге шалдығып, 1885 жылдың 1 ақпанында Италияның Мерано қаласында қайтыс болды. Өлімінен аз бұрын «Мұрагерлік» атты соңғы романын аяқтады. Смоленскин еврей жастарының ортағасырлық көзқарастарға қарсы күресінің жетекшісі және еврей ұлтшылдығының белді тұлғасы болды. Оның еврей тіліндегі «Таң» («Ha shahar השחר») журналы осы мәселелерде зор ықпалға ие болды. Өмірінің соңында ол Лоренс Олифантпен байланысқа түсіп, Палестинада еврей мемлекетін құруға қызығушылық танытты. Смоленскин еврей ұлтшылдарының алғашқыларынан болды, ол мессиандық идеяларды теологиялық негіздерден бөліп қарастырды.

Жарияланған еңбектер

Оның алты романы еврей өмірінің түрлі-түсті әлемін құрайды, онда ол батыстық үлгідегі еврей туралы ұғымды жоққа шығарады.

еврейше

"Құдайшаның қуанышы", Вена, (Симхат Ханеф) Ха Шахар, 1872. "Есек жерленуі", Вена, (Кевурат Хамор קבורת חמור) Ха Шахар, 1873. "Мақтан мен құлдырау", Вена, (Ga'on Va Shever) Ха Шахар, 1874. "Жақсылардың сыйы", Вена, Ха Шахар, (Гемул Ешарим) 1875. "Өмір жолындағы саяхатшы", Вена, (Ha toeh be darkhe ha Hayyim, התועה בדרכי החיים) – жетім Жүсіптің және оның геттодағы өмірінің хикаясы. Ха Шахар, 1876. "Мұра" (Ha yerushah הירושה) Одесса мен Румыниядағы өмірді көрсетеді. 1877–1884 жылдар. Жиналған шығармалар, Вильня, Каценелбоген, (Col Sifrei Peretz Smolenskin) 1901. "Жүз хат", Вильня, Каценелбоген, (Meah Michtavim) 1905. "Сыйлық", Вильня, Каценелбоген, (Meah Michtavim) 1910. Мақалалар, Смоленскин қоры, (Ma'amarim) 1926. "Таңдалған әңгімелер мен мақалалар", Двир, (Mivhar Sipurim Ve Ma'amarim) 1941.