Кіріспе

Виктория Кресінің иегері Генри Сесил Дадджен Д'Арси (11 тамыз 1850 – 1881) – Жаудың қарсы тұрған кезіндегі батылдығы үшін британдық және Достас елдерінің әскерлеріне берілетін ең жоғары және ең беделді награда – Виктория Кресінің иегері. Ол 1879 жылғы 3 шілдеде Оңтүстік Африкадағы Улунди шайқасында, Англо-зулу соғысы кезінде 28 жасында Виктория Кресіне ие болды, ол шекаралық жеңіл атқыштарда капитан болған.

Ерте өмір

Д'Арси Жаңа Зеландияның Вангуи қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі, 65-ші полк майоры Оливер Баркер Д'Арси (кейде Д'Арсей) британдық гарнизонда қызмет еткен. 1860 жылы Оливер Д'Арси Кейп-моунттық атқыштарға ауысып, отбасымен бірге Кейп колониясындағы Король Уильямс-таунына қоныстанды.

Англо-зулу соғысы

1879 жылғы Англо-зулу соғысы кезінде Сесил Д’Арси Фронтерлік жеңіл ат әскерінде офицер болып қызмет етті. Бұл 1877 жылы лейтенант Фредерик Каррингтон Король Уильям қаласында құрған 200 ерікті атты жасақ еді. 1879 жылғы 28 наурыздағы Хлобане шайқасында оның бөлімшесі тыл қауіпсіздігін қамтамасыз етті, ал 156 сарбаздың 20 пайызы қаза тапты. Эвелин Вуд Д’Арсиді «Жанатқан жол» төбесінен жараланған әскерлерді құтқаруы үшін Виктория кресіне (ВК) ұсынды, бірақ ол ерікті болғандықтан және императорлық әскер құрамына кірмегендіктен марапат бекітілмеді. Полковник Редверс Буллердің ішінде тағы бес марапат мақұлданды; ол зулулардың қызу қуғынында аяқпен келе жатқан Д’Арсиді құтқарып, оны жылқысына мінгізіп алып кетті. Келесі күні Камбула шайқасында Фронтерлік жеңіл ат кері шегініп келе жатқан зулу әскерін қуды. Капитан Д’Арси сәуір айында «Натал Меркури» газетінде жарияланған хатында: «Біз оларды сегіз шақырымға дейін қудық, барлық жерде оларды қырдық. Мен сарбаздарға: «Жақсылық жоқ, балалар, кешегіні есіңдерде ұстаңдар!» дедім. Олар оларды жан-жақтан ұрып-соғып, қырып-жойды», – деп жазды. Фронтерлік жеңіл ат әскерлері Хлобанеде өткен күні қаза тапқан әріптестерінің құны үшін кек алды. Ол 1879 жылғы 3 шілдеде Улунди маңында атты барлау тобына шабуыл жасалған кездегі ерлігі үшін Виктория кресімен марапатталды. 5 шілдеде «Лондон Газетте» газетінде жарияланған хабарламада Редверс Буллер Д’Арсидің «тапсырманы орындау кезінде жеке қиындықтар мен қауіпке қарамастан, нық қадамды және батыл екенін, ол жиі зор ерлік көрсетіп, әрқашан өзінің сарбаздарына үлгі болып келгенін» жазды. Виктория кресі марапатының сипаттамасы:

Ол 1879 жылғы желтоқсанда Преторияда сер Гарнет Вулслиден медалін алды.

Қосымша ақпарат

Шекаралық жеңіл атты әскер таратылғаннан кейін Д'Арси капитан шынғында Кейп атты әскеріне қосылды. Ол 1880 жылғы Басуто қарулы соғысында қызмет етті, бірақ 1881 жылдың сәуір айында отставкаға шықты. Денсаулығы нашар болғандықтан, ол Рев. Чарльз Тэбермен бірге Кеискаммахук қаласында емделу үшін қалды. 1881 жылдың 6-7 тамыз түндері ол үйден шығып кетті; оның денесі бірнеше ай бойы табылған жоқ. Ол 1882 жылдың 3 қаңтарында Король Уильямс Таунының зиратына, ата-анасының қасына жерленді. Ол өзін британдық немесе англо-ирландтық санағанымен, сонымен қатар Оңтүстік Африкалық та саналады.

Болжамдау

2008 жылы Дэвид Рэндалл Лондонның "The Independent" газетінде Д'Арси өлімін жалғандады деген хабарламаны жариялады.