Кіріспе

Техникалық ақпаратты тарату саласы

Техникалық коммуникация (немесе Tech Comm) – инженерлік, ғылыми немесе технологиялық мазмұн сияқты техникалық тақырыптарды тарату процесі. Оның басым бөлігі техникалық жазуды құрайды, бірақ ең маңыздысы – ол көбінесе визуалды коммуникацияның элементтерін қажет етеді (ал бұл өз кезегінде кейде техникалық сурет салуды талап етеді, соған арнайы оқыту қажет). Техникалық коммуникацияға техникалық материалды қамтитын презентациялар сияқты ауызша жеткізу тәсілдері де кіреді. Техникалық коммуникация жұмыс ортасында жүргізілсе, ол кәсіби коммуникацияның маңызды саласы болып есептеледі. Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар (академиялық немесе өндірістік) аясында ғылыми жазумен байланысы болуы мүмкін. Техникалық коммуникация ғылыми, инженерлік немесе басқа техникалық ақпаратты жеткізу үшін қолданылады. Әртүрлі жағдайларда және әртүрлі кәсіби біліктілігі бар адамдар техникалық коммуникациямен айналысады. Кейбір мамандар техникалық коммуникаторлар немесе техникалық жазушылар ретінде жұмыс істейді, ал басқалары үшін бұл рөл олардың техникалық қызметінің ажырамас бөлігі болып табылады (мысалы, инженерлер). Қай жағдайда болсын, олар техникалық ақпаратты зерттеу, құжаттау және қажет болған жағдайда ұсыну үшін тиісті дағдыларды пайдаланады. Техникалық коммуникаторлар қағаз құжаттар, цифрлық файлдар, аудио және бейне материалдар, сондай-ақ тікелей хабарлау сияқты әдістерді қолдана алады. Техникалық коммуникация қоғамы бұл саланы техникалық немесе мамандандырылған тақырыптарға бағытталған, технология арқылы нақты ақпарат беруге мүмкіндік беретін немесе бір нәрсені қалай жасау керектігі туралы нұсқаулар ұсынатын кез келген коммуникация түрі деп анықтайды. Ғылыми және техникалық коммуникаторлар институты техникалық коммуникацияны өнімдер мен қызметтер туралы фактілерді баяндайтын ақпараттық алмасу деп түсіндіреді. Техникалық коммуникация жөніндегі Еуропалық қауымдастық техникалық коммуникацияны "өнімдерді (техникалық жүйелерді, бағдарламалық құралдарды, қызметтерді) қауіпсіз, тиімді және нәтижелі пайдалану үшін ақпараттық өнімдерді анықтау, жасау және жеткізу процесі" деп анықтайды. Техникалық коммуникацияның анықтамасы қандай болмасын, оның басты мақсаты – белгілі бір аудитория үшін оңай қолжетімді ақпарат құру.

Техникалық коммуникациядағы UX дизайны

Тарихи тұрғыдан алғанда, техникалық және кәсіби коммуникация (ТКК) жазу және коммуникацияны іске асыратын сала ретінде қалыптасқан. Дегенмен, соңғы кезде компаниялар кең ауқымды аудитория мен жағдайлар үшін контент жасауға ұмтылғандықтан, пайдаланушы тәжірибесі (UX) дизайны ТКК-де маңыздырақ бола бастады. Пайдаланушы тәжірибесі мамандарының қауымдастығы пайдаланушы тәжірибесін немесе UX-ті "өніммен, қызметпен немесе компаниямен пайдаланушының өзара әрекеттесуінің барлық аспектісі, осы арқылы пайдаланушының жалпы қабылданасы қалыптасады" деп анықтайды. Сондықтан, "пайдаланушы тәжірибесін жобалау" пәні осы интерфейсті құрайтын барлық элементтерді қамтиды, оның ішінде макет, визуальды дизайн, мәтін, бренд, дыбыс және өзара әрекеттесу.

Мақсат пен аудиторияны анықтау

Барлық техникалық коммуникация белгілі бір мақсатқа қызмет етеді – әдетте аудиторияға идеялар мен түсініктерді жеткізу немесе аудиторияға белгілі бір тапсырманы орындауды үйрету. Техникалық коммуникация мамандары аудиторияны түсіну үшін әртүрлі әдістерді қолданады және мүмкіндігі болса, мазмұнды мақсатты аудиторияда сынап көреді. Мысалы, егер банк қызметкерлері салымдарды дұрыс тіркемесе, техникалық коммуникатор қолданыстағы нұсқаулық материалдарды (немесе оның болмауын) қарап шығады, банк қызметкерлерімен түсініксіздіктерді анықтау үшін сұхбаттасады, дұрыс процедураларды білу үшін сарапшылармен сұхбаттасады, қызметкерлерге дұрыс процедураларды үйрететін жаңа материалдар жазады және жаңа материалды банк қызметкерлерімен сынап көреді. Сол сияқты, жаңа дүкен үшін қай жері жақсырақ екенін білгісі келетін сату жетекшісі маркетинг маманынан жерлерді зерттеп, ұсыныстармен бірге есеп дайындауды сұрайды. Маркетинг маманы есепті техникалық коммуникаторға (осы жағдайда техникалық редактор немесе техникалық жазушы) тапсырады, ол маркетинг маманының сараптамалық бағалауын сату жетекшісіне пайдалы болу үшін өңдейді, пішімдейді және кейде толықтырады. Бұл білімді беру емес, білімді әртүрлі салалардағы және қолдану контекстерінде бейімдеу. Бұл техникалық коммуникацияның негізгі анықтамасы. Аудиторияның түрі коммуникацияның көптеген аспектілеріне әсер етеді, сөздерді таңдаудан бастап, стиль мен құрылымға дейін, графикалық элементтерді қолданудан бастап. Көбінесе, нақты аудиторияға арналған материалды дайындағанда, техникалық коммуникатор мәтінді қандай қасиеттер пайдалы (мағыналы тапсырманы орындауға мүмкіндік беретін) және қолдануға ыңғайлы (сол тапсырманы орындау үшін пайдалануға болатын) ететінін қарастыруы керек. Техникалық емес аудитория арнайы терминдерге толы құжатты түсінбеуі немесе оқымауы мүмкін, ал техникалық аудитория жұмысына қажетті егжей-тегжейлі мәліметтерді, мысалы, векторлық жазбаларды талап етуі мүмкін. Көп уақыты жоқ аудиторияның бүкіл құжатты оқуға шамасы келмейді, сондықтан мазмұнды іздеуді жеңілдету үшін құрылымды ұйымдастыру керек, мысалы, жиі тақырыптар, бос орын және назарды басқаруға көмектесетін басқа да элементтер арқылы. Басқа талаптар нақты аудиторияның қажеттіліктеріне байланысты өзгереді. Техникалық коммуникаторлар өз құжаттарын аудару, жаһандану немесе жергілікті тілге бейімдеу қажеттігі туындауы мүмкін, бұл әртүрлі тілдік және мәдени нарықтардағы аудиторияның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жасалады. Жаһандану – мүмкіндігінше көп аудиторияның, әсіресе халықаралық аудиторияның қажеттіліктерін қанағаттандыратын техникалық мазмұн жасау. Жергілікті тілге бейімдеу – қолданыстағы техникалық мазмұнды белгілі бір жергілікті контексттегі пайдаланушылардың «мәдени, риторикалық, білім беру, этикалық [және] құқықтық» талаптарына сәйкес ету үшін бейімдеу. Пфайффер мен Бугард ұсынған төрт кезең бастапқы нұсқаны түпкілікті түріне айналдырады:

Мазмұнды өзгерту және қайта ұйымдастыру

Бұл қадамда жазушы жобаны қайта қарап, көбірек назар қажет ететін тақырыптарды кеңейтеді, басқа бөлімдерді қысқартады және кейбір абзацтарды, сөйлемдерді немесе бүкіл тақырыптарды орнынан ауыстырады.

Стильді өңдеу

Жазуды жақсы стиль қызықты, тартымды және оқуға оңай етеді. Әдетте, жазушының жеке стилі техникалық жазуда көзге түспейді. Қазіргі заманғы техникалық жазу стилі түсініктілікті арттыратын элементтерге сүйенеді: тақырыптар, тізімдер, графикалық материалдар; кең бос орын, қысқа сөйлемдер, жақын уақыт, қарапайым зат есімдер, активті дауыс (бірақ кейбір ғылыми салаларда пассивті дауыс та қолданылады), қажет болған жағдайда екінші және үшінші жақ.

Техникалық жазу саласы көбінесе техникалық жазушыдан стильдік нұсқаулықты пайдалануды талап етеді. Бұл нұсқаулықтар нақты жобаға, өнімге, компанияға немесе брендке қатысты болуы мүмкін. Олар техникалық жазудың форматталуын, пунктуациясын және аудитория күтетін жалпы стильдік стандарттарға сәйкес келуін қамтамасыз етеді. Америка Құрама Штаттарында көптеген адамдар Чикаго стилі бойынша нұсқаулықты жалпы техникалық коммуникация үшін негізгі нұсқаулық деп санайды. Басқа стильдік нұсқаулықтардың да өз жақтастары бар, әсіресе нақты салалар үшін – мысалы, ақпараттық технология саласында Microsoft стильдік нұсқаулығы.

Грамматика мен пунктуацияны өңдеу

Осы кезде автор құжатты грамматика, пунктуация, жиі кездесетін сөз қателіктері, пассивті дауыс, тым ұзын сөйлемдер сияқты нәрселерге қарай механикалық редакциялаудан өтеді.