Кіріспе
Американдық жарыс жүргізушісі (1945 жылы туған)
Роберт Бретт Лунгер (1945 жылдың 14 қарашасында Вилмингтон қаласында туған) – американдық жарыс жүргізушісі. Лунгер Холдернесс мектебінде және Принстон университетінде білім алған. Ол Принстон университетінде үш жыл оқығаннан кейін Вьетнамдағы әскери қызметке қатысу үшін оқуын тастап кеткен. Ол саяси ғылым мамандығы бойынша оқыды. Сол кезде ол АҚШ-тың Оңтүстік-Шығыс Азия саясаты туралы диссертация жазып жатқан. Тонкин шығанағындағы оқиға Лунгер еңбегінде айтқан көптеген мәселелерді жоққа шығарды. Бұрынғы АҚШ теңіз жаяу әскері лейтенанты Лунгер 1968 жылы Канадалық-Американдық сын кубогында (Can Am) Lola T160 шассиін пайдаланды. Лола T160 машиналарын жүргізгендердің тағы екеуі – Свед Савидж және Чак Парсонс. 1970 жылы АҚШ теңіз жаяу әскерінде қызметтенгеннен кейін және капитан шеніне ие болғаннан соң, сондай-ақ екі SCCA ұлттық жарысына қатысқаннан кейін, Лунгер 1971 жылы Лайм Рок Паркте өткен L&M Grand Prix-де 1971 жылғы SCCA L&M 5000 Континентальдық чемпионатына 2-орын үшін күрескен жүргізушілердің қатарында болды. Лунгер жарысты 103 градус температурада бастады, өйткені күні бұрын оған мононуклеоз диагнозы қойылған. Жарыс барысында ол күшін жоғалта бастады, Сэм Пози оны озуға мүмкіндік берді, нәтижесінде Лунгер чемпионатта үшінші орынға түсті. Жарыстан кейін ол бірнеше күн ауруханада жатты. Оның алғашқы маңызды жеңісі сол жылы Брайнерд халықаралық жарыста болды. Лунгер жарысқа дейін 58 ұпай жинаған. Лунгер жалпы есепте үшінші орынды иеленді, ал Дэвид Хоббс 99 ұпаймен жеңіске жетті. Ол кезде оның үйі Калифорния штатының Помона қаласында болды. 1972 және 1973 жылдары ол Еуропалық Формула 2-де жарысты. Оның ең жақсы нәтижесі – Швециядағы Манторп паркінде 4-орын, Space Racing үшін, олардың March Ford BDA 722 машинасымен. 1972 жылы Лунгер Грэм МакРей мен Сэм Позиден кейін L&M Continental 5000 чемпионатында үшінші орын алды. Ол тамыз айында Road Atlanta Grand Prix-де жеңіске жеткеннен кейін үшінші орынға көтерілді. Одан кейін ол Лайм Рок Гран-приде тағы бір жеңіске жетті. Лунгер 1973 жылы үшінші орынды иеленсе, механикалық проблемалар оны төрт мәрте финиш сызығын кесуге және жалпы есепте жетінші орынға ие болуға мүмкіндік бермеді. Одан басқа, ол Еуропалық Формула-2 чемпионатында және Бразилияның Формула-2 халықаралық турнирінде де қатысты. 1973 жылдың сәуір айында Риверсайд халықаралық жарыстарында өткен Formula 5000 жарысында Лунгер 6-шы орынды иеленді. Ол алғашқы 19 айналымда көшбасшы болды, бірақ газ педалі істен шыққаннан кейін 7-бұрылыста айналып кетті. Зақымды тексеру үшін 17 секундтық тоқтау оны 7-орынға түсірді. Лунгер 1973 жылдың маусымында L&M Watkins Glen Grand Prix-де Lola Chevrolet-те үшінші орын алды. Джоди Шектер мен Брайан Редман Формула 5000 жарысында одан озып кетті. Лунгер 1973 жылдың қыркүйегінде Пенсильвания штатының Поконо тауында өткен Формула 5000 жарысында Лолада екінші орын алды. АҚШ-тың F5000 жарыстарының арасында Лунгер ағылшындық Rothmans чемпионатында жарысты жалғастырып, екі рет жеңіске жетті, Снеттертон мен Мэллори Паркте Сид Тейлор Ресинг үшін олардың Trojan T101 машинасымен. Лунгер 1974 жылы Формула 5000-де дебют жасаған Jorgensen Eagle 73A-да Дан Гурнидің Anglo American Racers командасы үшін жүрді. Ол 1974 жылғы SCCA / USAC F5000 чемпионатының барлық жеті жарысында қатысып, екінші, үшінші және алтыншы орындарды иеленді, маусымды жалпы есепте бесінші орында аяқтады. Редман 1974 жылдың маусымында Огайо штатының Лексингтон қаласында өткен Mid Ohio Formula 5000 жарысында жеңіске жетті. Лунгер 1 минут 14 секундқа қалып қойып, екінші орын алды. Лунгер 16 маусымда Моспорт халықаралық жарыста Формула 5000 жарысында үшінші орын алды. 1974 жылдың шілдесінде Лунгер Уоткинс-Глендегі алты сағаттық жарыста BMW 3.0 CSL-мен жарысты және Джордж Фоллмермен Американың спорттық автомобиль клубы демеушілік еткен Trans Am жарысында қатысты. Лунгер 8-орыннан бастап, Can Am Challenge Trophy жарысында 4-орынға дейін көтерілді. Оның қозғалтқышында 4 айналым қалғанда проблема пайда болды. Лунгер: "Біз әзірге дайын емеспіз, бірақ жақын арада дайын боламыз" деді. Лунгер 1974 жылы Калифорния Гран-при кезінде Онтарио моторлы жүріс-тұрысында екі жарыста жеңіске жетті, бірақ апатқа ұшырады. Ол баяу жүретін машинаны басып өтуге тырысып, сонымен бірге жарыстың жеңімпазы Марио Андреттиді ұстап тұруға тырысты. Лунгердің "Игл Шеви" машинасы Микки Руппен олар ішкі өрістің соңындағы бұрылысқа кіргенде соқтығысты. Олардың машиналары жарыс жолынан 30 метр қашықтықта шаң-тозаңмен айналып кетті. Лунгер Рупты машинадан шығаруға көмектесе отырып, құтқару жұмысына қатысты. Лунгер мен Фоллмер 1977 жылы Уоткинс-Глендегі алты сағаттық төзімділік жарысында Васек Полактың турбокомпрессорлы Porsche 935 көлігімен екінші орын алды. Олар жеңіске жеткен Жакки Икс пен Йошен Масс командасынан 3.377 шақырымға қалып қойды. Жеңімпаздар 20 басқа клиенттік Porsche машиналарынан басымдықпен заводтық Porsche 935 машинасымен жүрді, олар 44 машинадан тұратын жарысқа қатысты. Лунгер 1979 жылдың сәуір айында Лос-Анджелес Таймс 6 сағаттық төзімділік Гран-приде Васек Полак командасымен бірге Фоллмер мен Дерек Беллмен бірге жарысты. Үш адамнан тұратын команда Porsche 935/79 машинасымен үшінші орын алды, жеңімпаздардан 6 айналымға қалып қойды. Машина квалификация кезінде қозғалтқыштарындағы проблемалар салдарынан 23-қатардан старт алды.
1975 жыл Хескет
Лунгер 1975 жылы Австрия Гран-приін өткізу үшін 1975 жылы Hesketh Racing Формула-1 командасына қосылды. Марио Андретти мен Марк Донохьюдан басқа, ол элиталық жарыс жолындағы жалғыз американдық жүргізуші болды. 29 жасында Лунгер үлкен командада жүргізуге көлік таба алмады. Оның достары оған Александр Хескеф, 3-ші барон Хескефтің командасымен 1975 жылғы Формула-1 маусымының қалған бөлігін өткізуге мүмкіндік алды. Лунгердің інісі Дэйв пен тәжірибелі автожарыс PR маманы Род Кэмпбелл 1975 жылдың соңында Лунгердің Формула-1 жарысына қатысуын ілгерілету үшін бірігіп жұмыс істеді. Ол өзінің Hesketh Ford көлігімен 13-орынды иеленді. 1975 жылғы АҚШ Гран-приіне іріктеу кезінде Лунгер Hesketh көлігін қиратып, көлігіне сыртқы зақым келтірді. Ол жарысқа қатысуға лайықты 24 жүргізушінің қатарына енді, 199.243 миль (321 км) қашықтықты жүрді. Лунгер Уоткинс Гленде 8-орынға дейін көтерілді, бірақ жарыстан шығып қалды. 1975 жылғы Италия Гран-приінде 10-орынды алды. Лунгер іріктеудің екінші күніне қатыса алмады. Лонг-Бич трассасының тарлығына байланысты жарысқа тек 20 көлік қатысты. Лунгердің Surtees көлігі жаттығу кезінде біліктілігін жоғалтты және оны дұрыс жөндеуге келмеді. 1976 жылғы Ұлыбритания Гран-приі оның Формула-1 мансабындағы ең жақсы жарыс болды. Ортаңғы қатардан старт алып, командаласы Алан Джонсқа қарсы күреске шықты. Лунгер, бәлкім, 1976 жылғы Германия Гран-приінде Ники Лауданы өртенген көлігінен құтқарған Гай Эдвардс, Артуро Мерзарио және Харальд Эртль сияқты жүргізушілердің бірі ретінде ең көп танылды. Лунгер Лауданың апатын, екінші айналымда болған оқиғаны сипаттады. Ол өте жоғары жылдамдықпен жолдан шығып кетті. Көрініс бойынша, ол шығу кезінде апатқа ұшырады, бірнеше қатар қоршаудан өтіп, салыстырмалы түрде тік беткейге көтеріліп, қайтадан трассаның ортасына шықты, Ferrari өртеніп жатты. Лунгердің айтуынша, Эдвардс Лауданың көлігінен сол жақтан өте алды, бірақ Лунгер қираған Ferrari-ден қашып кете алмады. Мен жолға түскенімдіктен және қиындықтардан өте алмағандықтан үштен бір бөлігіне соқтығыстым. Эртль одан кейін келіп, Surtees көлігіне соқтығысып, оны Лауданың Ferrari-іне қарай итерді. Соқтығысу кезінде Лунгердің өрт сөндіргіштері іске қосылды, бұл сәттілікке айналып, құтқару операциясын жеделдетті. Лунгер өзінің Surtees көлігінен шығып, Ferrari-ге ілігіп қалды. Өрт сөндіргіштердің жұмыс істеуі отты біршама басаңдатты. Жұмысшылар келді, өртті басып, ақырында Ferrari-ге көбік септі. Бұл Лунгер мен Мерзариоға отқа жақындауға мүмкіндік берді, бірақ олар Лауданы бірден босата алмады. Лауда есінен танып, өзінен-өзі бостандыққа шығуға тырысты. Өрт қайтадан жандарды, адамдарды машинадан алыс ұстады. Лунгер Ferrari-дің үстіне секіріп, Лауданы иығынан ұстады. Мерзарио қауіпсіздік белбеуін шешті, Лунгер мен Лауда машинадан құлап түсті, өйткені пилот кабинасының бір бөлігі сынды. Лауда мен Лунгер сыртқа шыққанда, трассадағы жұмысшылар оларға көбік септі. Олар бірнеше секундқа шөпте жатты. Жануар майы оларға қарай жылжып жатқандықтан Лунгер мен Лауда оттан 6-8 қадам қашықтыққа жүрді.
1977 - 1978 Макларен, энсин
1977 жылдың қаңтар айында Лунгер BS Fabrications компаниясымен келісімшарт жасағанын жариялады. Ол McLaren M23 машинасын пайдаланды, бұл машина 1976 жылы Формула-1 әлем чемпионатында жеңіс однысқан Джеймс Хант жүргізген болатын. Маусымның алғашқы жарысында Лунгер 1977 жылғы Оңтүстік Африка Гран-присінде March Ford көлігімен 14-ші орынды иеленді. Жарысқа бір апта бұрын ол оң артқы дөңгелегін жоғалтып, апатқа ұшырады. Оның командасы көлікті қайта құруға бір апта жұмсады. Іліккен кезеңде ол үш рет уақытты тіркеп, содан кейін машинасының қозғалтқышы бұзылды. Осының салдарынан Лунгер жарысты соңғы қатардан бастады. 4-ші айналымда болған апаттан кейін ол жарысты аяқтамады. Лунгер 1977 жылғы Германия Гран-присінде Хоккенхайм трассасында McLaren көлігімен 19-шы орынды алды. 1977 жылғы Австрия Гран-присінде Лунгер Зелтвегте 17-ші орынға ие болды, оның уақыты 1 минут 41.40 секундты құрады. 1977 жылғы Голландия Гран-присінде Зандовертте ол 9-шы орынды жеңіп алды. Оның McLaren көлігі жеңімпаз Лаудадан 2 айналымға қалып қойды. 1977 жылғы АҚШ Гран-присінде Лунгер 2 айналымға қалып, 10-шы орынды иеленді. 1978 жылғы Аргентина Гран-присінде Буэнос-Айресте ол 19-шы орынды алды. Лунгердің McLaren көлігі 1978 жылғы Бразилия Гран-присінде Рио-де-Жанейрода 20-шы, ал 1978 жылғы Оңтүстік Африка Гран-присінде Йоханнесбургте 11-ші орынды алды. Лунгер 1978 жылғы Ұлыбритания Гран-присінде Брэндс-Хатчта 24-ші орынды иеленді. Оның іліккен кезеңдегі уақыты 1:20.39 болды. Ол мансабындағы ең жақсы F1 нәтижесін – 8-ші орынды жеңімпаз Карлос Рютеманнан бір айналым қалып қойып көрсетті. 1978 жылғы Австрия Гран-присінде ол жеңіс қарқынынан 2 айналымға қалып, 8-ші орында аяқтады. Лунгер 1978 жылғы АҚШ Гран-присінде 24-ші орыннан старт алды, оның уақыты 1:43.067 болды. Ол 13-ші орынды иеленді. Лунгер 1978 жылғы Сильверстоунда өткен BRDC International Trophy жарысында (чемпионатқа кірмейтін жарыс) 4-ші орынды алды. Ол жеңімпаз Кеке Росберг, 2-орынды алған Эмерсон Фиттипальди және Тони Триммерден қалып қойды. 190 000 долларлық жарысқа 189 шақырымдық трассада жаңбыр бөгет болды. Көп жағдайда Лунгер Формула-1-дегі соңғы жекеменшіктердің бірі болды, ол өзінің кәсібін кішігірім тәуелсіз жарыс командалары дайындаған бір жылдық машиналармен айналыстырды. 1978 жылғы маусымның соңында ол F1 жарысынан шығып, АҚШ спорттық автокөлік жарыстарына оралды. Лунгер сонымен қатар жауапкершілікке бағытталған оқулықтар сериясының авторы болды және нәтижесінде "Бүгінгі жауапкершілік" атты ұйым құрылды. "Мен жауаптымын" қозғалысы Лунгердің қоғамға қайтару жолы болды, ол өзінің ерте өміріндегі және жарыс мансабындағы көптеген табыстары мен сәтсіздіктерінен түйін жасады. Лунгер өзінің ұйымын кеңейтуді жалғастыруда, конференцияларға қатысып, Responsibility Today сайтында жауапты шешім қабылдауға қатысты блог мақалаларын жазады. Лунгер бос уақытында велосипед жарыстарына қатысады, сондай-ақ ғылыми-зерттеу және даму бизнесімен айналысады. Ол сонымен қатар ұшқыш, және бұл жұмыста әйелімен бірге Angel Flight Network ұйымына қатысады.