Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гвинедд қаласы, Уэльс
Town in Gwynedd, Wales
Бала (Y Bala) – Уэльстің Гвинедд аймағындағы қала және қауымдастық. Бұрын қалалық округ болған Бала, Бала көлінің (Ллин Тегид) солтүстік жағында, Мерионетшир тарихи округінде орналасқан. 2021 жылғы халық санауы бойынша Баланың халқы 1999 адамды құрайды, ал халықтың 72,5 пайызы валли тілінде сөйлей алады, бұл көрсеткіш 2011 жылмен салыстырғанда 6% төмендеген.
Bala (Y Bala) is a town and community in Gwynedd, Wales. Formerly an urban district, Bala lies in the historic county of Merionethshire, at the north end of Bala Lake (Llyn Tegid). According to the 2021 Census, Bala had a population of 1,999 and 72.5 per cent of the population could speak Welsh with a decrease of 6% since 2011.
Топоним
Уэльс тіліндегі "бала" сөзі көлдің шығару жерін немесе ағынын білдіреді.
The Welsh word bala refers to the outflow of a lake.
Тарих
Томен-и-Бала (биіктігі 9 метр, диаметрі 15 метр болатын дөңгелек немесе "қазан төбе") бұрын римдік лагерь орны деп есептелген. 18 ғасырда қала фланель, шұлық, қолғап және тоқыма өнімдерін жасаумен әйгілі болды. Кальвинистік методистердің үлкен тастан салынған теологиялық колледжі – Coleg y Bala және 1712 жылы құрылған гимназия (қазіргі Ysgol y Berwyn), сондай-ақ теологиялық жазушы, Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамын құруға зор үлес қосқан Реверенд Томас Чарльз (1755–1814) ескерткіші – қаланың басты ерекшеліктері. 1800 жылы 15 жасар Мэри Джонс өзінің туған ауылы Лланфихангель-и-Пеннанттан 40 шақырым қашықтықтағы Балаға уэльс тіліндегі Киелі кітап сатып алу үшін барған. Киелі кітаптың сиректігі және Мэридің оны алуға деген қажырлы ниеті (ол алты жыл бойы жинаған) 1804 жылы Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамын құруға ықпал етті. Қырымда Флоренс Найтингейлмен бірге жұмыс істеген және Денсаулық сақтау басқармасына атын берген Бетси Кадваладр Баладан шыққан. Бала аймағынан шыққан басқа да белгілі тұлғалар: Майкл Д. Джонс, Кристофер Тимоти, Ллануухлинде туған Оуэн Морган Эдвардс және Кефндвисарында туған Т. Э. Эллис. Бала 1967, 1997 және 2009 жылдары Ұлттық Эстеддфодты қабылдады. 2009 жылғы Эстеддфод ерекше болды, өйткені қатысушылардың ешқайсысына төрағалық орын берілмеді, себебі деңгей өте төмен деп танылды. Бала 2014 жылы Уэльс Жастар Лигасының Ұлттық Эстеддфодын – Urdd Gobaith Cymru ұлттық Эстеддфодын өткізді. 2016 жылдың 16 маусымында "Реал Мадрид" футбол клубының шабуылшысы Гарет Бейлдің құрметіне Баланың аты уақытша "Бейл" деп өзгертілді. Бұл өзгеріс тек UEFA Euro 2016 турнирінің барысында сақталды.
Tomen Y Bala (30 feet (9 m) high by 50 feet (15 m) diameter) is a tumulus or "moat hill", formerly thought to mark the site of a Roman camp. In the 18th century, the town was well known for the manufacture of flannel, stockings, gloves and hosiery. The large stone built theological college, Coleg y Bala, of the Calvinistic Methodists and the grammar school (now Ysgol y Berwyn), which was founded in 1712, are the chief features, together with the statue of the Rev. Thomas Charles (1755–1814), the theological writer, to whom was largely due the foundation of the British and Foreign Bible Society. In 1800 a 15 year old girl, Mary Jones, walked the 25 mile (40 km) from her home village Llanfihangel y Pennant to purchase a Welsh bible in Bala. The scarcity of the Bible, along with the determination of Mary to get one (she had saved for six years), was a major factor in the foundation of the British and Foreign Bible Society in 1804. Betsi Cadwaladr, who worked with Florence Nightingale in the Crimea, and who gave her name to the Health Board, came from Bala. Other famous people from the Bala area include Michael D. Jones, Christopher Timothy, Owen Morgan Edwards, born in Llanuwchllyn, and T. E. Ellis, born in Cefnddwysarn. Bala hosted the National Eisteddfod in 1967, 1997 and 2009. The 2009 Eisteddfod was notable because the chair was not awarded to any of the entrants as the standard was deemed to be too low. Bala hosted the Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Gobaith Cymru, National Eisteddfod for the Welsh League of Youth, in 2014. On 16 June 2016, Bala's name was changed to Bale temporarily in honour of Real Madrid forward Gareth Bale. This was only for the duration of UEFA Euro 2016.
Туининг
Бала, Онтарио, Канада, 1868 жылы осы қаланың құрметіне аталған. Енді олар бауырлас қалаларға айналды.
Bala, Ontario, Canada, was named after the town in 1868. They have become twin towns.
Жеке тұлға
2011 жылғы санақ бойынша халықтың 70,5 пайызы тек қана уэльстік ұлттық екенін көрсетті, ал 22,2 пайызы уэльстік ұлттық екенін мүлдем атап өтке жоқ. 2021 жылғы санақ бойынша халықтың 64,8 пайызы тек қана уэльстік ұлттық екенін көрсетті.
According to the 2011 Census, 70.5 per cent of the population noted that they had Welsh only national identity, with 22.2 per cent noting that they had no Welsh national identity at all. According to the 2021 Census, 64.8 per cent of the population noted that they had Welsh only national identity.
География
Бала жарылысының ішінде орналасқан Бала көлі (Ллин Тегид) Уэльстегі ең үлкен табиғи көл, ұзындығы 6 км (3.7 миль) және ені кең. Тереңдігі жетіп артық, Рексемдегі Сент-Джайлз шіркеуінің мұнарасын жасырып, үстінде әлі де су қалады. Көл кейде тоңазып қалады, соңғы рет 1947 және 1963 жылдардағы суық қыстарда. Соңғы мұз дәуірі аяқталғаннан кейін, шамамен 10 000 жыл бұрын көлге түсіп қалған сирек кездесетін гинид балығының табиғи ортасы нашарлағандықтан қауіп төніп тұр. Бұл балық ақ балықтар тұқымдасына жатады және тек осы көлде ғана кездеседі. Баладан оңтүстікке қарай созылатын Хирнант аңғары, геологиялық ордовик кезеңіндегі Хирнант дәуіріне атын берген. Балаға ең жақын ірі қалалар: Рексем (30 миль (48 км)), Честер (40 миль (64 км)) және Ливерпуль (солтүстік-шығысқа қарай 52 миль (84 км)). Жақын маңдағы ауылдар: Лланфор, Лландерфел, Лланисил, Лланговер, Ллануухллин, Рхид-ухаф және Рхос-и-Гваляу.
Set within the Bala Fault, Bala Lake (Llyn Tegid) is the largest natural lake in Wales at 3.7 mile (6 km) in length and wide. At , its depths could hide the tower of St Giles Church in Wrexham and still have of water above. The lake has occasionally been known to freeze over, most recently in the severe winters of 1947 and 1963. The rare Gwyniad fish—trapped in the lake at the end of the last ice age, some 10,000 years ago—is in danger because its natural home is increasingly unsuitable. A member of the whitefish family, it is found only in the lake. Cwm Hirnant, a valley running south from Bala, gives its name to the Hirnantian Age in the Ordovician Period of geological time. The closest major urban areas to Bala are Wrexham at 30 mile (48 km), Chester at 40 mile (64 km), and Liverpool, 52 mile (84 km) to the northeast. Nearby villages include Llanfor, Llandderfel, Llanycil, Llangower, Llanuwchllyn, Rhyd uchaf and Rhos y gwaliau.
Климат
Ұлыбританияның қалған бөлігі сияқты, Бала да теңіздік климаттың арқасында шамалы маусымдық температура ауытқуларына және жыл бойына көбінесе орташа жауын-шашынға ие.
As with the rest of the UK, Bala benefits from a maritime climate, with limited seasonal temperature ranges, and generally moderate rainfall throughout the year.
Көрікті жерлер
Афон Триверин – Ллин-Селиннен су алатын және Бала қаласынан өтетін өзен. Ол әлемдік деңгейде ақ су каякингімен атақты. Халықаралық басқару органдары – Халықаралық каноэ федерациясы, Еуропа каноэ одағы және Британ каноэ одағы онда ұлттық және халықаралық жарыстар өткізеді. Canolfan Tryweryn ұлттық ақ су орталығы Бала қаласында орналасқан. Әлемнің көптеген елдерінен келген каноэшілерді қабылдайтын кем дегенде үш жергілікті кемпинг бар. Қалада "Ва Бала" деп аталатын жылдық музыка фестивалі өтеді, онда жергілікті Уэльс топтары өнер көрсетеді және форматы Дольгелаудың Sesiwn Fawr фестиваліне ұқсас. Жақын маңда Аран Фавддуи және Арениг Фавр таулары бар. Coleg y Bala Ллин-Селинге қарайтын жолдың үстінде, төбеде орналасқан. Виктория залы – бұрынғы қоғамдық зал болған шағын ескі кинотеатр. Бірнеше шіркеу бар, олардың ішінде Capel Mawr және Capel Bach ерекше аталады. Арениг көшесіндегі мал базары әлі де жақсы жұмыс істеп тұр. Bro Eryl иелігі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған. Мэри Джонс әлемі – Мэри Джонс және оның Киелі кітабы туралы мұражайлық орталық, қала сыртындағы Лланисилде орналасқан. Бала қалалық әкімшілік ғимараты, қазір мейрамхана болып жұмыс істейді, шамамен 1800 жылға дейін салынған.
The Afon Tryweryn, a river fed from Llyn Celyn which runs through Bala, is world famous for its white water kayaking. International governing bodies, the International Canoe Federation, the European Canoe Union and the British Canoe Union all hold national and international events there. The Canolfan Tryweryn National Whitewater Centre has its home in Bala. There are at least three local campsites that cater for the influx of canoeists from many parts of the world. An annual music festival known as 'Wa Bala' is also held in the town. The venue hosts local Welsh bands and is similar in format to Dolgellau's Sesiwn Fawr. Nearby are the mountains Aran Fawddwy and Arenig Fawr. Coleg y Bala is at the top of the hill on the road towards Llyn Celyn. The Victoria Hall is a small old cinema, that had been a community hall. There are several chapels: notably Capel Mawr and Capel Bach. The livestock market on Arenig Street is still going strong. Bro Eryl estate was built just after World War II. Mary Jones World, a heritage centre about Mary Jones and her Bible is located just outside the town in nearby Llanycil. Bala Town Hall, which now operates as a restaurant, dates back to circa 1800.
Спорт
Бала қаласында "Maes Tegid" стадионында ойнайтын "Bala Town F.C." футбол клубы орналасқан. Баланың жергілікті регби клубы – Бала РК.
Bala is home to Cymru Premier football club Bala Town F. C. who play at Maes Tegid. Bala's local rugby club is Bala RFC.