Жапон самурайларының құрсауындағы ағылшын теңізшісі

Кіріспе

1980 жылғы американдық телесериалдық фильм.

Сюжет

Голландиялық сауда кемесі «Эразм» және оның аман қалған экипажы, Жапонияның шығыс жағалауындағы Анжироға қатаң дауылдан соң шашырап қалғаннан кейін, кемедегі ағылшын штурман майоры Джон Блэкторн самурай жауынгерлеріне тұтқынға алынады. Кейін уақытша босатылғанда, ол өмір сақтау үшін ағылшын екенін жасырып, жапон мәдениетіне бейімделуі керек. Ағылшын болғандықтан, Блэкторн өзінің жауы – португал саудагерлерімен және католик шіркеуінің иезуит орденімен діни және саяси қарама-қайшылықта болады. Жапониядағы католиктердің бекінісі Блэкторнды, протестант және демек еретик ретінде саяси тұрғыдан қиын жағдайға түсіреді. Алайда, осы жағдай оны бүкіл Жапонияда таралып жатқан бұл шетелдік дінге сенімсіздікпен қарайтын ықпалды Лорд Торанаганың назарына да іліктіреді. Ол, католикке өткендердің арасында, Жапонияның әскери губернаторы – сёгунның өте қуатты лауазымы үшін басқа самурайлармен бәсекелеседі. Кейін Блэкторн аудармашы арқылы португал саудагерлері мен олардың иезуит билеушілері туралы таң қалдыратын мәліметтерді ашады. Ол 1494 жылы Португалия мен Испания арасында қол қойылған Тордесильяс шарты туралы Лорд Торанагаға түсіндіреді, бұл Торанаганы оған сенуге мәжбүр етеді; олар иезуиттердің наразылығына орай шала одақ құрады. Ағылшынға тіл үйренуіне және жапон мәдениетіне сіңуіне көмектесу үшін Торанага оған мұғалім және аудармашы – әдемі леди Мариконы тағайындайды, ол католиктік дінге өткен және Торанаганың ең сенімді адамының бірі. Блэкторн оған тез ғашық болады, бірақ Марико күйеулі, ал олардың жаңа ғана басталып келе жатқан махаббаты болашақ оқиғаларға байланысты тоқтап қалады. Блэкторн португалдық әріптесі, пилот Васко Родригестің өмірін сақтап қалады, олар қарсы жақта болғанына қарамастан досы болады. Блэкторн Торанаганың өмірін сақтап қалады, оған Осака қамалынан және оның ұзақ жылдардан бергі дұшпаны Ишидо мырзаның қолынан қашуға көмектеседі. Ағылшынды марапаттау үшін және оны өзінің қызметіне мәңгілікке байлау үшін Торанага Блэкторнды жеке адамы етеді және оған еуропалық кремнийлі мылтық сыйлайды. Кейінірек Блэкторн жер сілкінісі кезінде Торанаганы жарықтан құтқарып алады, ол оны жұтып, өлтіре жаздаған. Соғыс әміршісіне адалдығын дәлелдеген соң, Торанага лорд Блэкторнды самурай етеді. Оған екі қылыш, 20 кимоно, 200 самурай сыйлайды және кіріс әкелетін жеке меншік – балықшылар ауылы Анжироны береді, осы жерге Блэкторн кемесімен бірге алғаш шашырап қалған еді. Блэкторнның жөнделген кемесі «Эразм», Торанаганың самурайлары күзетіп, Киотоның жанында тұрғанда, өртке түседі, ол кемедегі шамдар дауыл толқынынан құлағаннан кейін тез таралады. Осака қамалына құпиялы Амида Тонг (ниндзя кісі өлтірушілері) жасаған шабуыл кезінде, Ишидо мырза жасырын төлеген ақшаға, Марико Блэкторнның өмірін сақтап жатқанда қаза табады, ол оны өлтіретін қара ұнтақтың жарылысынан уақытша соқыр болады. Ябу ниндзя шабуылына қатысқаны үшін, оған Ишидо мырза мәжбүрлегендіктен, сеппуку жасауға мәжбүр болады. Өлер алдында Ябу Блэкторнға катанасын сыйлайды, ал Ябудың інісі Оми Идзудың даймёсы болады. Блэкторн Мариконың осы мақсат үшін оған мұраға қалдырған қаражатты пайдаланып, жаңа кеменің, «Леди» құрылысын қадағалайды. Блэкторн Лорд Торанаганың алыстан бақылауында болады; ол өзінің ішкі ойларын дауыстап жеткізеді, Блэкторнның оған үйрететін көп нәрсесі бар екенін байқайды. Торанага «Эразмды» өртпен жоюға бұйрық берді, бұл Блэкторнды оның португал жауларынан қорғау үшін, олар кемемен жасаған жауыздықтарынан қорқып (қажет болса, соғыс әміршісі Блэкторн қазір салған жаңа кемені де жояды). Ол сондай-ақ Мариконың жауларын алдаудағы құпия, бірақ маңызды рөлін және оның қалай өлуге тиіс екенін, оның соңғы жеңісіне көмектесетінін ашады. Соғыс әміршісі Блэкторнның кармасы оны Жапонияға әкелгенін біледі және енді оның сенімді адамы және самурайы болған ағылшынның ешқашан кетпейтінін біледі. Торанага да сёгун болудың өз кармасы екенін біледі. Эпилогта дауыстан айтылғандай, Торанага мен оның әскері Секигахара шайқасында жеңіске жетеді; ол өзінің ескі қарсыласы Ишидо мырзаны тұтқындап, кейін оны мойнына дейін көміп, баяу өледі. Жазушы қорытындысында Жапония императоры Торанагаға сёгун лауазымын ұсынғанда, ол «негізінен келісті» дейді.

After his Dutch trading ship Erasmus and its surviving crew is blown ashore by a violent storm at Anjiro on the east coast of Japan, Pilot Major John Blackthorne, the ship's English navigator, is taken prisoner by samurai warriors. When he is later temporarily released, he must relinquish his English identity, while adapting to the alien Japanese culture in order to survive. Being an Englishman, Blackthorne is at both religious and political odds with his enemy, the Portuguese traders, and the Catholic Church's Jesuit order. The Catholic foothold in Japan puts Blackthorne, a Protestant and therefore a heretic, at a political disadvantage. This same situation, however, also brings him under the scrutiny of the influential Lord Toranaga, who mistrusts this foreign religion now spreading throughout Japan. He is competing with other samurai warlords of similar high born rank, among them Catholic converts, for the very powerful position of shōgun, the military governor of Japan. Through an interpreter, Blackthorne later reveals certain surprising details about the Portuguese traders and their Jesuit overlords. He explains to Lord Toranaga about the terms of the Treaty of Tordesillas which was signed between Portugal and Spain in 1494, forcing Toranaga to trust him; they forge a tenuous alliance, much to the chagrin of the Jesuits. To help the Englishman learn their language and to assimilate to Japanese culture, Toranaga assigns a teacher and interpreter to him, the beautiful Lady Mariko, a Catholic convert and one of Toranaga's most trusted retainers. Blackthorne soon becomes infatuated with her, but Mariko is already married, and their budding romance is ultimately doomed by future circumstances. Blackthorne also ends up saving the life of a Portuguese counterpart, Pilot Vasco Rodrigues, who becomes his friend despite their being on opposite sides. Blackthorne saves Toranaga's life by audaciously helping him escape from Osaka Castle and the clutches of his longtime enemy, Lord Ishido. To reward the Englishman, and to forever bind him to his service, Toranaga makes Blackthorne hatamoto, a personal retainer, and gifts him with a European flintlock pistol. Later, Blackthorne again saves Toranaga's life during an earthquake by pulling him from a fissure that opened and swallowed the warlord, nearly killing him. Having proved his worth and loyalty to the warlord, during a night ceremony held before a host of his assembled vassals and samurai, Lord Toranaga makes Blackthorne a samurai; he awards him the two swords, 20 kimono, 200 of his own samurai, and an income producing fief, the fishing village Anjiro, where Blackthorne was first blown ashore with his ship and crew. Blackthorne's repaired ship Erasmus, under guard by Toranaga's samurai and anchored near Kyoto, is lost to a fire, which quickly spread when the ships' night lamps are knocked over by a storm tidal surge. During a later attack on Osaka Castle by the secretive Amida Tong (ninja assassins), secretly paid for by Lord Ishido, Mariko is killed while saving Blackthorne's life, who is temporarily blinded by the black powder explosion that kills her. Lord Yabu is forced to commit seppuku for his involvement with the ninja attack, into which he was coerced by Ishido. Right before he dies, Yabu gives Blackthorne his katana, and Yabu's nephew, Omi, becomes the daimyō of Izu. Blackthorne supervises the construction of a new ship, The Lady, using funds Mariko left to him in her will for this very purpose. Blackthorne is observed at a distance by Lord Toranaga; in a voice over he reveals his inner thoughts, observing that Blackthorne still has much to teach him. It was Toranaga who ordered the Erasmus destroyed by fire to keep Blackthorne safe from his Portuguese enemies, who feared his hostile actions with the ship (and, if need be, the warlord will also destroy the new ship Blackthorne is currently building). He also discloses Mariko's secret but vital role in the grand deception of his enemies, and, as a result, how she was destined to die, helping to assure his coming final victory. The warlord knows that Blackthorne's karma brought him to Japan and that the Englishman, now his trusted retainer and samurai, is destined never to leave. Toranaga also knows it is his karma to become shōgun. In a voice over epilogue, it is revealed that Toranaga and his army are triumphant at the Battle of Sekigahara; he captures and then disgraces his old rival, Lord Ishido, burying him up to his neck to die slowly. The narrator concludes that when the Emperor of Japan offered Toranaga the position of shōgun, he "reluctantly agreed".