Кіріспе

Сиқырлы ұйым

Тайфониялық орден, бұрын Тайфониялық Ordo Templi Orientis (T. O. T. O.) деп аталған, Ұлыбританияда орналасқан және сиқырлы және Тайфониялық ұғымдарға бағытталған, өздігінен бастау алатын сиқырлы ұйым. Бастапқыда оны британдық оккультист Кеннет Грант (1924–2011) және оның әйелі Стеффи Грант басқарды, ал қазір олардың орынбасары Майкл Стейли басқарады. Тайфониялық орден Кеннет Гранттың жарияланымдарының арқасында ең танымал Телемиялық сиқырлы ордендердің бірі болып табылады. Атап айтқанда, ол Dragon Rouge-ге әсер етті және Nema Andahadna-ның Maat Magick қозғалысын құруға мұқтаж болды. Топ Алестер Кроулидің Телема дінін насихаттауды жалғастыра отырып, сыртқы интеллектті, мысалы, ғарыштық өмір мен демонды, сондай-ақ оккульттік өмірдің қараңғы жақтарын зерттеуге де назар аударады. Тайфониялық орденнің негізгі бөлігі болмаса да, дәстүрдің ең маңызды, зерттелген және даулы аспектілерінің бірі – Кеннет Гранттың ғарыштық қорқыныш жазушысы Х.П. Лавкрафттың ойдан шығарылған туындыларын оккульттік психологияны зерттеу үшін пайдалануы. Ол Ктулху мифосының тұлғаларын тек ойдан шығарылған туындылар ретінде ғана емес, архетиптік шындықтардың көрінісі ретінде, тіпті нақты рухани күштердің немесе жандардың символдық бейнесі ретінде қарастырды.

Тарих

Ордо Темпли Ориентис (О.Т.О.) бай неміс өнеркәсіпшісі Карл Келлнер құрған. Келлнер 1905 жылы қайтыс болғаннан кейін Теодор Рёсс орденнің Сыртқы Басшысы болды. 1920 жылы Рёсс инсульт алғаннан кейін, Алистер Кроули орденнің Сыртқы Басшысы ретінде оның құзыретіне күмән келтірді. 1921 жылы Кроули мен Рёсс ашулы хаттар алмастырып, нәтижесінде Рёсс Кроулиді О.Т.О.-дан шығарды. Рёсс 1923 жылы мұрагерін тағайындамай қайтыс болды, ал Кроули 1925 жылы Ұлы ұстаздар конференциясында орденнің Сыртқы Басшысы болып сайланды және бекітілді. Содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталып, О.Т.О.-ның Еуропадағы филиалдары жойылды және мүшелері жасырынуға мәжбүр болды. Карл Гермер нацистермен тұтқынға алынды. Соғыс аяқталғаннан кейін, О.Т.О.-ның жалғыз аман қалған ұйымы Калифорниядағы Агапе Лоджасы болды, ол 1941 жылы Гермер интернаттан босатылғаннан кейін көшіп келді. Кроулидің өлімінен кейін Гермер біраз уақыт бойы оның талассыз мұрагері болды және 1948 жылы Гранттың IX° (тоғызыншы дәрежелі) адапты мәртебесін мойындады және қолдады. Алайда Грант кейіннен 1946 жылы, болжам бойынша Кроули XI° (он бірінші дәреже) туралы болжамын растады деп мәлімдеді, сол жылы ол 1907 жылы Кроули Герметикалық Алтын Таң орденінен шыққаннан кейін құрылған А∴A∴, байланысты Телемиялық сиқырлы тәртіпке қабылданды. 1954 жылы Грант Жаңа Изис ложасын құру жұмысын бастады, ол 1955 жылы Грант ложаның негізі болатын жаңа манифестте "Сириус/Сет тогы" туралы жариялаған кезде іске қосылды. Бұл манифестінде Грант Жерден басқа планетадан жаңа энергия шығатынын жазды, оны ол Нюитпен сәйкестендірді, ол Кроулидің Телемалық қасиетті мәтінінің бірінші тарауында, Заң кітабында кездесетін құдай. Алайда Гермер Гранттың Нутпен бір планетаны сәйкестендіргенін "құдайға қарсылық" деп санады; 1955 жылғы 20 шілдеде Гермер Грантты О.Т.О.-дан шығарып тастайтын "Шығару туралы ескерту" шығарды. 1969 жылы Грант Кроулидің әдеби орындаушысы Джон Саймондспен бірге "Алистер Кроулидің мойындаулары" кітабын баспаға дайындады. Келесі жылдары ол, көбінесе Саймондспен бірге, Кроулидің көптеген жазбаларын қайта басып шығару үшін өңдеді, нәтижесінде "666-шы аңның сиқырлы жазбасы" (1972), "Есірткіге тәуелдінің күнделігі" (1972), "Ай баласы" (1972), "Магия" (1973), "Заң кітабына сиқырлы және философиялық түсініктемелер" (1974) және "Толық астрологиялық жазбалар" (1974) жарық көрді. Бұл басылымдардың жарық көруі "Кроулиге деген қызығушылықты қайта жаңғыртуда маңызды рөл атқарды" деп сипатталды. Осы кезде Грант өзін О.Х.О. (Сыртқы Басшы) деп атай бастады, ол бұл атаққа Кроулиден тікелей мұрагерлікпен емес, Гермерге жетіспейтін шабыт пен жаңашылдықпен лайық деп мәлімдеді. Грантқа өзінен кейін орын алушы ретінде Кроулидің есімі берілген құжат кейіннен Тифониялық О.Т.О. мүшесі Роберт Тейлор жасаған жалғандық екені анықталды. 1970 жылдардың басында ол өзінің жеке Телемалық ұйымын, Тифониялық О.Т.О. құрды, ол 1973 жылы алғашқы ресми жарияланғанын шығарды. Грант Кроули қолданған О.Т.О. дәрежесін қабылдағанымен, мүшеге жоғары дәрежеге көтерілуге мүмкіндік беретін бастама рәсімдерін алып тастады; оның орнына ол оларды жеке рухани дамуы деп сенген деңгейлерге сәйкес жеке көтермеледі. Гранттың жұмысы мен ұйымның өзі дәстүрлі О.Т.О. құрылымдары мен ілімдерінен біршама алыстап, өзіндік ерекшелікке ие болды. "Тифониялық орден" деп қайта аталуы осы идеологиялық және практикалық кетуді білдіреді, Гранттың құпия, ғажайып сананың қараңғы аспектілеріне деген қызығушылығына және ол "Сеттің туннельдері" деп атаған нәрсені зерттеуге көбірек назар аударады. Бұл түсініктер О.Т.О.-ның бастапқы ілімдерінен алыс оккульттік салаларға енеді, сондықтан брендті өзгерту ресми ғана емес, сонымен қатар тәуелсіздік пен ерекшеленудің символды мәлімдемесі болып табылады.

Тапсырманың жұмысы

Грант өзінің «Тайфониялық» немесе «Дракониялық» сиқыр дәстүрін жариялады және Телеманың осы кең дәстүрдің жаңадан пайда болған көрінісі ғана екенін жазды. Кітаптарында ол Тифон дәстүрін әлемдегі ең ежелгі рухани дәстүр ретінде бейнелейді, оның Африкадағы терең тамырлары бар екенін көрсетеді. Оның пікірінше, Орталық Африкада ежелгі заманда Та-Урт немесе Тифон деп аталатын қасиетті күшке табынумен байланысты дін болған. Бұл идеяны ол Джеральд Массидің 1881 жылы жарық көрген «Бастаулар кітабынан» алған, онда ғалымдар қабылдамаған идеялар жақпасынан шығарылған. Гранттың сөзіне сүйенсек, Тифониялық дәстүр әйелдерге табынумен және рухани жетістікке жету үшін жыныстық энергияны пайдаланумен сипатталады. Ол бұл дәстүрдің бүкіл әлемге таралып, ежелгі Египет дінінің, сондай-ақ Үндістан Тантрасы мен Батыс эзотерикасының негізін құрағанын жазды. Мыңдаған жылдар бойы Тифон дәстүріне «Осириандар» немесе «Соляриттер» – патриархалды және күнге табынушы діндердің өкілдері қарсы тұрды, олар Тифондықтарды жаман, бұзылған және әдепсіз деп көрсетті. Діни зерттеулердегі ғалым Гордан Дюрджевич Гранттың Тифон тарихының «көп ең болжамды» екенін және оны қолдайтын ешқандай дәлелдің жоқтығын атап өтті, бірақ Грант оны сөздерінше қабылдауды көздемеген болуы мүмкін екенін айтты. Грант дін тарихына көпжылдық көзқарас ұстанды. Грант жазғандай, Тантра мен Йога сияқты Үндістанның рухани дәстүрлері Батыс эзотерикалық дәстүрлерімен байланысты және олардың екеуі де ортақ, ежелгі бастаудан туындайды, бұл эзотериктердің дәстүрлі мектебі тарапынан жақталған мәңгілік философиядағы параллельдерге ұқсас. Алайда, Грант батыс оккультизмін оң бағалауда Рене Генон мен Ананда Кумарасвами сияқты дәстүршілдерден ерекшеленді. Сонымен қатар, Гранттың Азияның рухани дәстүрлерін бағалауы Теософиямен көп ортақ, бірақ Грант «сол қол жолының» маңыздылығын арттыру арқылы Теософиялық қозғалыстан ерекшеленді. Махаршидің ықпалымен Грант адвайталық дүниетанымын қабылдады, онда тек «Өзіндік» немесе Атман ғана нағыз бар, ал әлем – иллюзия. Ол сиқырды меңгеру арқылы адам осы иллюзиялық әлемді бақылай алады, жеке бостандыққа жетеді және тек Өзіндік ғана нағыз екенін түсінеді деп сенді. Гранттың айтуынша, осылайша адам Телеманың орталық мақсаты – Шынайы Еркектің жолын табады. Грант «Маув аймағы» деп аталатын Өзіндіктің әлеміне терең ұйқыда жетуге болатынын, онда ол батпақтың символдық бейнесін көрсетеді деп жазды. Ол сондай-ақ сананың шынайылығы – жалғыз нағыз шындық формасыз және бос кеңістік ретінде ұсынылатынына сенді, бірақ оны индуист құдайы Кали және Телема құдайы Нуит символы ретінде де қарастырды. Гранттың жыныстық сиқырға қатысты көзқарасы адамдар арасындағы жыныстық ерекшеліктердің маңыздылығына және одан туындаған гендерлік рөлдердің айырмашылығына негізделген. Грант жыныстық сиқырдың нағыз құпиясы дене сұйықтықтарында жатқанын, олардың ең маңыздысы – әйелдің етеккір қан екенін үйретті. Бұл тұрғыдан ол сперманы ең маңызды жыныс сұйықтығы деп санайтын Кроулиден ерекшеленді. Грант әйелдердің жыныс сұйықтықтарын «калас» деп атады, бұл сөзді санскриттен алған. Ол әйелдердің каласы бар екенін, олардың оракул және көрегендік қабілеттері бар екенін ойлады. Әйел жыныс сұйықтықтарын сиқырлы түрде пайдалану Гранттың жазбаларында жиі кездесетін тақырып. Ол Кроулидің пікірінше, XI° O. T. O. ритуалында қажет болатын анальдық жыныстық қатынастың орнына, етеккір қан ағып тұрған әйелмен вагинальдық жыныстық қатынас жасау керек деп сенді. Ол Кроулидің анальдық жыныстық қатынасты ритуалдарда пайдалануын сынап, «содомиттік формула» – «сиқыр практиканың бұрмалануы» екенін айтты. Бұл көзқарастар кейінірек Фил Хайн сияқты оккультистерден гомофобия айыптауларына әкелді.

Х. П. Лавкрафттың Ктулху аңыздарымен байланысы

Гранттың пікірінше, Лавкрафттың әңгімелері мен мифологиясы эзотерикалық дәстүрлер мен сиқырлық тәжірибелер танысуға ұмтылған алғашқы шындықтар мен ғарыштық сырларға толы болған. Бұл тұжырымдық үйлесім Тифония дәстүрінде жақсы көрінеді, ол Телема принциптерін Лавкрафттың туындыларынан алынған тақырыптармен біріктіреді. Осылайша, Тифония ордені 20 ғасырдың басындағы эзотерикалық тәжірибелер мен фантастиканың ғарыштық қорқыныш жанры арасындағы ерекше байланыс құрады.

Пайдаланылған әдебиеттер

[2 томдық].