Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Техас штатының 588-заңы, көбінесе "Жоғары 10% ережесі" деп аталады, 1997 жылы қабылданған Техас штатының заңы. Ол 1997 жылғы 20 мамырда сол кездегі губернатор Джордж Бушпен қол қойылды. Бұл заң жоғары мектептің үздік 10 пайызына кірген техас студенттеріне мемлекеттік қаржыландырылатын барлық университеттерге автоматты түрде қабылдануға кепілдік береді.
Texas House Bill 588, commonly referred to as the "Top 10% Rule", is a Texas law passed in 1997. It was signed into law by then governor George W. Bush on May 20, 1997. The law guarantees Texas students who graduated in the top ten percent of their high school class automatic admission to all state funded universities.
Заңнамалық негіз
Заң жобасы Хопвуд пен Техас апелляциялық сотының оң іс-қимылды қолдануға тыйым салатын шешімінен қашу мақсатында жасалды. Жоғарғы Сот Grutter v. Bollinger (2003) ісінде колледжге қабылдауда оң іс-қимылға рұқсат берілгенін мәлімдеді, бұл Хопвуд шешімін күштен шығарды. Остин университеті содан кейін "Ең үздік он процент" заңы бойынша толтырылмаған орындарға оң іс-қимылды қайта енгізді. Аталған заң тек университеттерге түсуге кепілдік береді. Студенттер әлі де оқу ақысын төлеуге мүмкіндік табуы керек және қалаған мамандықтарын таңдауларына қол жеткізе алмауы мүмкін. (Бұрынғы заң, 588-заңнан бұрын қабылданған, Техас орта мектебінің сынып жетекшісіне мемлекеттік жоғары оқу орнындағы бірінші курсқа толық оқу ақысы бойынша стипендия ұсынады.)
The bill was created as a means to avoid the stipulations from the Hopwood v. Texas appeals court case banning the use of affirmative action. The Supreme Court ruled in Grutter v. Bollinger (2003) that affirmative action in college admissions was permissible, effectively overruling Hopwood. UT Austin then reinstated affirmative action for the seats not filled by the Top Ten Percent law. The law only guarantees admission into university. Students must still find the means to pay, and may not achieve their desired choice of major. (Another existing law, which preceded 588, provides a full tuition scholarship for the class valedictorian of a Texas high school for their freshman year at a state public school.)
Даму
Техастың "Жоғары 10% жоспары" – бұрынғы расалық принципке негізделген, тең мүмкіндік саясатынан бас тартудың нәтижесі. Тең мүмкіндік саясатына тыйым салынғаннан кейін, университет басшылары аз ұлт өкілдерінің біліктілігіне ие болуы мен түсуге үміттене алуын арттыру үшін балама жол табуға тырысты. Содан кейін "Жоғары 10%" заңы қолданысқа енгізілді, ол оқушылардың жоғары сыныптан кейінгі білім алуға деген қызығушылығын арттыруға бағытталған, олардың мектептегі үлгеріміне әсер ететін балама білім беру реформасы. Бұл саясат Техас штатының жетекші университеттеріне колледжге бару дәстүрі нашар дамыған мектептердегі студенттердің жолын ашады және жоғары сыныптан кейінгі білім беру мүмкіндіктерін мектептегі оқу үлгерімімен байланыстыра отырып, штат бойынша студенттердің белсенділігін арттырады.
The Texas "Top 10% Plan" is a transition from a race based policy known as affirmative action. When affirmative action was banned, university administrators needed to provide an alternative in order to increase the number of minority students who qualify and apply for admission. Subsequently, the Top 10% law came into existence, it is an alternative educational reform that attempts to provide students with post secondary incentives that influence their behavior in High School. This policy extends access to Texas's elite flagship universities to students in schools with weak college going traditions and encourages student engagement across the state by connecting postsecondary opportunities to high school behavior.
Жауаптар
Заң мақтауға да, сынға да ұшырады. Бұл ережені қолдайтындар, оның мемлекеттік университеттердегі географиялық және этникалық әртүрлілікті қамтамасыз ететінін айтады. Сондай-ақ, олар заң бойынша қабылданған студенттердің колледжде өздерінің сыныптастарынан жақсы нәтижелер көрсеткенін атап өтеді. Заң жоғары он пайыздық тізімге кірмеген, бірақ жоғары SAT ұпайлары немесе көшбасшылық және қосымша іс-тәжірибесі сияқты басқа да жетістіктері бар студенттерді, мысалы, Остин қаласындағы Техас университеті мен Колледж Стейшндегі Техас A&M университеті сияқты ірі "флагмандық" мемлекеттік университеттерге түсуден тоқтатып отыр деп айыпталды. Остин университеті бірнеше жылдан бері бұл заңның көптеген түсуші студенттерге әсер еткенін, 2008 жылы бірінші курсқа қабылданған студенттердің 81 пайызы осы заң бойынша оқуға түскенін мәлімдеді.
The law has drawn praise and criticism alike. Supporters of the rule argue that it ensures geographic and ethnic diversity in public universities. They also point out that students admitted under the legislation performed better in college than their counterparts. The law has been blamed for keeping students not in the top ten percent but with other credentials, such as high SAT scores or leadership and extracurricular experience, out of the larger "flagship" state universities, such as the University of Texas at Austin and Texas A&M University, College Station. UT Austin has argued for several years that the law has come to account for too many of its entering students, with 81 percent of the 2008 freshmen having enrolled under it.
Саясаттың өзгеруі
Кейбір әкімшілер, мысалы, Техас университеті Остиннің бұрынғы президенті Ларри Фолкнер, кез келген жылғы үздік он пайыздық студенттердің санын кіретін сыныптың жартысына дейін шектеуді ұсынды. Алайда, 2009 жылдың мамырына дейін Техас заң шығарушы органы заңды қабылдағаннан бері ешқандай өзгеріс жасамады. 2007 жылғы заң жобасы (HB78) 80-ші кезекті сессияда (2007 ж.) ұсынылды, бірақ комитеттен шыға алмады. 2009 жылдың мамырында Техас палатасы 81-ші кезекті сессияның (Сенат заң жобасы 175) аясында бекіткен заңға сәйкес, UT Austin-ге (бірақ басқа мемлекеттік университеттерге емес) 10 пайыздық ереже бойынша қабылдайтын студенттер санын азайтуға рұқсат берілді; UT Austin осы студенттерді Техастан келген жаңа студенттердің 75 пайызымен шектеуге болады. Университет 2011 жылғы түсушілерден бастап, үздік 1 пайызын, үздік 2 пайызын және т.б. қабылдайды, осылайша шекке жетеді. UT жүйесінің канцлері Франсиско Сигароа және UT Остин президенті Уильям Пауэрс-младший шамамен 50 пайыздық шек белгілеуді көздеді, бірақ заң шығарушылар (депутаттар Дэн Бранч (Р Даллас) және Майк Вилларреал (Д Сан-Антонио) бастаған) келісімге келді.
Some administrators, such as former University of Texas at Austin President Larry Faulkner, have advocated capping the number of top ten percent students for any year at one half of the incoming class. However, until May 2009 the Texas Legislature had not revised the law in any way since its inception. A 2007 measure (HB78) was introduced during the 80th Regular Session (2007) but never made it out of committee. Under legislation approved in May 2009 by the Texas House as part of the 81st Regular Session (Senate Bill 175), UT Austin (but no other state universities) was allowed to trim the number of students it accepts under the 10 percent rule; UT Austin could limit those students to 75 percent of entering in state freshmen from Texas. The University would admit the top 1 percent, the top 2 percent, and so forth until the cap is reached, beginning with the 2011 entering class. UT System Chancellor Francisco Cigarroa and UT Austin President William Powers Jr. had sought a cap of about 50 percent, but lawmakers (led by Representatives Dan Branch (R Dallas) and Rep. Mike Villarreal (D San Antonio)) brokered the compromise.
Зерттеулер
2011 жылы жүргізілген зерттеуде заңның оқушыларды, сол мектептің үздік он пайызына кіру үшін, нәтижелері нашар оқушылары бар орта мектепке ауысуға стратегиялық түрде ынталандырғаны анықталды. Оқушылар еңбек ресурстарын азайтып, тұру жағдайларын өзгертіп, жаңа аймақтарға көшіп, сыныптағы үздік оқушылар қатарында болу мүмкіндігі жоғары мектептерге стратегиялық түрде орналасады. Мұндай мінез-құлықтың салдарынан, мүгедек және аз ұлт өкілдеріне арналған автоматты қабылдау орындарының азаюы мүмкін. 2023 жылы жүргізілген зерттеуде заңның элиталық емес мектептердің үздік оқушыларының білім беру және экономикалық көрсеткіштерін жақсартқаны, ал беделді мектептердің үздік емес оқушыларының білім беру және экономикалық көрсеткіштері нашарламағаны анықталды.
A study in 2011 found that the law created a strategic incentive for students to transfer to a high school with lower achieving peers, in order to graduate in that school's top decile. Students would reduce their labor supply, change living arrangements, and move to new jurisdictions in order to strategically place themselves at schools where they were more likely to be top of their class. The consequence of this behavior is that this may result in crowding out some of the automatic admissions slots that would have gone to disadvantaged and minority students. A 2023 study found that the law improved educational and economic outcomes for top students from non elite high schools while the non top students at the prestigious high schools did not experience worse educational and economic outcomes.