Мұндзұк – ғұн әскербасы, Аттиланың әкесі. Октар мен Ругиланың інісі, ғұн тарихындағы маңызды тұлға. Тегін анықтау қиын, түркі тамыры бар деген болжамдар бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гунндардың әміршісі; Аттиланың әкесі
Chieftain of the Huns; father of Attila
Мундзук – гунн әміршісі, гунн билеушілері Октар мен Ругиланың бауыры, Бледа мен Аттиланың әкесі, анасы белгісіз. Джорданның "Гетика" еңбегінде былай делінген: "Аттила – Мундзукұстың ұлы, оның ағалары Октар мен Руас болған, олар Аттиладан бұрын патша болған деп есептеледі, бірақ оның сияқты толыққанды [аумақтарды] билемеген".
Mundzuk was a Hunnic chieftain, brother of the Hunnic rulers Octar and Rugila, and father of Bleda and Attila by an unknown consort. Jordanes in Getica recounts "For this Attila was the son of Mundzucus, whose brothers were Octar and Ruas, who were supposed to have been kings before Attila, although not altogether of the same [territories] as he".
Этимология
"Мундзук" атауының этимологиясы даулы. Ол Иорданның жазбаларында Мундиукус, Кассиодордың жазбаларында Мундиукус, Присктің жазбаларында Μουνδίουχος (Мундиухос) және Византиялық Теофанның жазбаларында Μουνδίου (Мундиу) деп тіркелген. 19 ғасырда Карл Мюлленхофф германдық этимология ұсынды: ол атаудың екінші бөлігінің Бургундия патшасы Гундиок пен франк патшасы Меровехтің аттарымен ұқсас екенін атап өтті. Герхард Дёрфердің пікірінше, атау гот тіліндегі *Mundiweihs сөзінен туындауы мүмкін, онда mund (қорғау) және weihs (шайқас) сөздері бар. Готфрид Шрамм атаудың германдық тегін жоққа шығарады, себебі Мундзук 373 жылға дейін, ғұндар мен готтар алғаш рет қарым-қатынасқа түскенге дейін дүниеге келген болуы керек. Гюла Немет пен Ласло Расоньи бұл атаудың түркі тіліндегі munčuq, munʒuq, minʒaq, bunčuq, bonʒuq, mončuq сөздерінің транскрипциясы екенін, олардың "әшекей, інжу, моншақ" немесе "ту" деген мағыналары бар екенін айтады. Герхард Доерфер бұл туындының ықтимал еместігін көрсетеді, өйткені ең көне түркі жазуларында бұл сөз "b" (*bunčuq) әрпімен басталады, "m" емес.
The etymology of the name "Mundzuk" is disputed. It is recorded as Mundzucus by Jordanes, Mundiucus by Cassiodorus, Μουνδίουχος (Moundioukhos) by Priscus, and Μουνδίου (Moundiou) by Theophanes of Byzantium. A Germanic etymology was proposed by Karl Müllenhoff in the 19th century: he noted the similarity of the name's second element to that of the Burgundian king Gundioc and the Frankish king Merovech. According to Gerhard Doerfer, the name can be derived from a Gothic *Mundiweihs, from mund (protection) and weihs (battle). Gottfried Schramm rejects a Germanic origin for the name because Mundzuk must have been born before 373, when the Huns and Goths first came into contact. Gyula Németh and László Rásonyi argued that the name is a transcription of Turkic munčuq, munʒuq, minʒaq, bunčuq, bonʒuq, mončuq, with the potential meanings of "jewel, pearl, bead" or "flag". Gerhard Doerfer argues that this derivation is unlikely because in the oldest Turkic inscriptions this word is written beginning with a b (*bunčuq) rather than an m.
Мұра
Венгр тілінде Бендегуз деп аталатын ол, Венгрияның ұлттық әнұранында венгр халқының бабасы ретінде бейнеленеді. 2003–2009 жылдары Венгрияда Бендегуз ер балаларға қойылған есімдердің арасында 54-тен 66-шы орынды алды. Бұл есім хорват тілінде де кездеседі және Манджукич фамилиясын құрайды.
Known as Bendegúz in Hungarian, he appears in Hungary's national anthem as an ancestor of the Hungarians. In the years of 2003–2009, Bendegúz was the 54–66 most common male baby name in Hungary. The name is also present in Croatian, forming the surname Mandžukić.