Кіріспе

Уильям Чарльз Фуллер, VC (13 наурыз 1884 – 29 желтоқсан 1974) – британдық армиядағы сарбаз және Виктория кресімен марапатталған уэльстік, бұл британ және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда. Фуллер Бірінші дүниежүзілік соғыста Виктория кресін алған алғашқы уэльс азаматы болды.

Ерте өмір

Фуллер Уэльстің Кармартеншир ауданындағы Лаугарн қаласынан шыққан Уильям мен Мэри Фуллердің ұлы. Ол 1884 жылдың 13 наурызында Лаугарнда дүниеге келген. Суонсиде білім алған ол 1902 жылы Ұлыбритания армиясына қосылды. 1914 жылы ол резервтегі әскери қызметкер ретінде қайта шақырылды. Фуллердің бес баласы болды: төрт қызы (Мэри, Дорис, Мюриэль және Каролина); және бір ұлы – Уильям.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Фуллер 30 жаста болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уэльс полкінің 2-ші батальонындағы ланце-капрал болған кезде, осы ерлігі үшін Виктория кресімен марапатталды. 1914 жылдың 14 қыркүйегінде Франциядағы Шиви-сюр-Эйн маңында Фуллер өте қауісті жаудың мылтық пен пулемет атысы астында, жан сауғалап жатқан офицерді алып шығып, қауіпті жерге жеткізді. Фуллер Ридер Хаггардтың немересі капитан Марк Хаггардты құтқарып қалғаны үшін Виктория кресіне ие болды. Ол оны шамамен 100 метрлік қашықтықтағы төбеге жеткізіп, офицердің жарасын таңды. Капитан Хаггард Фуллерден оның мылтығын түскен жерінен алып келуін сұрады, себебі ол оны жаудың қолына тигізбегісі келді. Фуллер бұл тапсырманы орындады. Екі адамның – ерікті Снукс пен Уэльс полкінің пулемет бөлімінің бастығы лейтенант Мелвиннің көмегімен олар Хаггардты бірінші көмек көрсету бекеті ретінде пайдаланылатын қораға қауіпсіз жеткізе алды. Фуллер Хаггардпен бірге офицер сол түні қайтыс болғанша оған көмектесуге тырысты, оның соңғы сөзі: «Тұру керек, Уэлч!». Фуллер тағы екі офицерге де көмек көрсетті, олар да жараланған күйі қораға жеткізілді (лейтенант құрметті Фицрой Сомерсет және лейтенант Ричардс). Қораға қатты оқ жауды, жараланғандар мен офицерлер эвакуацияланды. Кейін қора неміс оқтарынан толық қиратылды. 29 қазанда Фуллер ерікті Тэггтың жарасын жауып жатқанда жараланды; сынықтар оның оң жағына, иық сүйегіне дейін он екі дюймге дейін еніп, оң өкпесіне тоқтады. Фуллер Суонси ауруханасына жіберілді, онда оған операция жасалып, сынықтар алынып тасталды. Сауыққаннан кейін Фуллер Уэльстегі сәтті рекрутингтік сержант ретінде үйіне қайтарылды.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фуллер Суонси үй күзеті құрамында қызмет етті. Соғыстан кейін Оңтүстік Уэльстегі Мэмблсте суға батып бара жатқан баланы құтқаруға әрекеттенгені үшін Корольдік Адамгершілік Қоғамының өмір сақтау медалімен марапатталды.