Кіріспе
Берлин жұны – 1804-1875 жылдар аралығында Еуропа мен Америкада ерекше танымал болған, қазіргі кездегі тігіспен оюға ұқсас кестелеу техникасы. Ол әдетте жүн жіппен кенепке тігіледі, көбінесе кресттік тігіс немесе шатыр тігіс сияқты бір түрі қолданылады, бірақ Битонның «Тігіс жұмысы» кітабында (1870) Берлин жұмысында қолдануға болатын 15 түрлі тігіс сипатталған. Бұл кестелер көбінесе көптеген түстер мен реңктерде тігіледі, мұқият көлеңкелеу арқылы күрделі үш өлшемді эффектіге қол жеткізіледі. Жібек немесе моншақтар көбінесе безендіру үшін пайдаланылған. Мұндай кестелерді жасауға мүмкіндік жаңа морденттер мен химиялық бояулардың, содан кейін 1856 жылы, әсіресе анилин бояуларының табылуы арқасында туды, олар жарқын түстерді жасады. Олар көбінесе жеке парақтар түрінде жарық көрді, бұл оларды орта таптағы әйелдерге қолжетімді етті. Жақын арада олар Ұлыбритания мен АҚШ-қа экспортталды. 1840 жылдарға дейін АҚШ-та осы үлгілер сирек қолданылған, бірақ әйелдер журналдарында пайда болғаннан кейін «Берлин жұмысы» кең таралды. Шындығында, Берлин жұмысы кенеппен жасалған жұмыстармен бірдей ұғымға ие болды. Ұлыбританияда Берлин жұмысы 1851 жылғы Ұлы көрме арқылы және «The Englishwoman's Domestic Magazine» сияқты әйелдер журналдарының пайда болуымен одан да дамыды. Берлин жұмысының танымалдығының басты себебі – тарихында алғаш рет көптеген әйелдердің тігіс жұмысына арнауға уақыты болды. Үлгілер Вена мен Парижде де жариялана бастады, олар геометриялық, гүлдік және сюжеттік суреттерді қамтыды, содан кейін сезімтал викториялық талғам үлгілерге әсер етті. Берлин жұмысының үлгілерін киім мен үй жиһазына қолдануға болады немесе инемен салынған суреттер стиліндегі жеке туындылар жасауға болады, яғни жіппен белгілі суретшілердің шедеврлерін көшіру. 1880-ші жылдардың соңында Берлин жұнына деген сұраныс күрт төмендеді, себебі талғам өзгерді, сонымен қатар Берлин жұмысының баспагерлері жаңа талаптарға бейімделе алмады. Уильям Моррис пен оның «Өнер және қолөнер» қозғалысы жақтаған, одан да қарапайым кестелеу стильдері танымал бола бастады. Дегенмен, Берлин жұмысының үлгілерінің кең таралуы көптеген әйелдерге тігіс жұмысын қолжетімді етті және оларды тігіс жұмысының басқа түрлеріне қызығушылық танытуға итермеледі. Балалар, жастыққа жатқан үй жануарлары, орман көріністері және аң ауру суреттері де танымал мотивтердің қатарында болды. АҚШ-та гүлдер ең танымал дизайн болды. Берлин жұнының үлгілері әлі де иілген кенептерде, басылған кенептердегі жиынтықтарда танымал және тігіс жұмысын ұнататындардың веб-сайттарында цифрлық кестелер ретінде кездеседі.
Berlin wool work is a style of embroidery similar to today's needlepoint that was particularly popular in Europe and America from 1804 to 1875. It is typically executed with wool yarn on canvas, worked in a single stitch such as cross stitch or tent stitch, although Beeton's book of Needlework (1870) describes 15 different stitches for use in Berlin work. It was traditionally stitched in many colours and hues, producing intricate three dimensional looks by careful shading. Silk or beads were frequently used as highlights. The design of such embroidery was made possible by the great progress made in dyeing, initially with new mordants and chemical dyes, followed in 1856, especially by the discovery of aniline dyes, which produced bright colors. They were published mostly as single sheets which made them affordable to middle class women. Soon they were exported to Britain and the United States. The patterns were used sparsely in the United States until the 1840s, when they started to appear in women's magazines, after which "Berlin work" became all the rage. Indeed, Berlin work became practically synonymous with canvas work. In Britain, Berlin work received a further boost through the Great Exhibition of 1851, and by the advent of ladies' magazines such as The Englishwoman's Domestic Magazine. The popularity of Berlin work was due largely to the fact that, for the first time in history, a fairly large number of women had leisure time to devote to needlework. Designs started to be published in Vienna and Paris as well, and included geometric, floral, and pictorial scenes, before sentimental Victorian tastes impacted the patterns. Berlin work patterns could be applied to various kinds of clothing and home furnishings or could be made as stand alone artworks, in the style of needle paintings, which are works that copy well known master paintings in thread. In the late 1880s, the demand for Berlin wool work decreased dramatically, largely because the tastes had changed, but also because Berlin work publishers failed to accommodate new tastes. Other, less opulent styles of embroidery became more popular, such as the art needlework advocated by William Morris and his Arts and Crafts movement. Yet the wide distribution of Berlin work patterns had made needlework available to a large number of women, and it also caused them to become interested in other types of needlework. Other popular motifs included children, pets lying on cushions, forest scenes, and hunting. In the United States, flowers were the most popular design. Berlin wool work designs are still popular in trammed needlepoint canvases, printed canvas needlepoint kits and can be found as digitized charts on needlework enthusiasts' websites.
Жалпы және келтірілген сілтемелер
Дезнойерс, Росика. Англиядағы кестелік суреттеме: Игламен бояу және Берлин жұмысының сын тарихы. Лондон: Блумсбери, 2019 жыл. Эдвардс, Джоан. Берлин жұмысы. Доркинг, Англия: Бейфорд кітаптары, 1980 жыл. Леви, Сантина М. 19 ғасырдың кестесін ашу. Англия: Shire Publications, Ltd., 1977 жыл. Маркрих, Лило және Хайнц Эдгар Киве. Викториялық әшекейлеу: 19 ғасырдың тігіспен жасалған үлгілері мен дизайндары. Чикаго: Регнери, 1974 жыл. Проктер, Молли Г. Викториялық холст жұмыстары: Берлин жүн жұмысы. Б. Т. Батсфорд Лтд, 1986 жыл. Серена, Рафаэла. Жануарлардың кестесі мен өрнектері: 19 ғасырдың Венасынан. Антикварлар клубының дистрибьюторы, 2006 жыл. Серена, Рафаэла. Берлин жұмысы, үлгілер және 19 ғасырдың кестесі. Лацис, 1996 жыл. Серена, Рафаэла. 19 ғасырдың Венасынан кестелер мен өрнектер. Антикварлар клубының дистрибьюторы, 2006 жыл. Степанова, Ирина. "Берлин жұмысы: түстердің шарықтауы". PieceWork журналы, 2011 жылдың наурыз-сәуір айлары, 41–46 беттер. Степанова, Ирина. "Берлин жұны: инновациялық дәуірдің құнды талшығы". PieceWork журналы, 2011 жылдың қараша-желтоқсан айлары, 12–17 беттер.