Кіріспе
Рухани көшбасшы Шри Мата Амритандамай Девидің қайырымдылық ұйымы
Мата Амритандамай Махат (МАМ) – адамзаттың рухани және материалдық тұрғыдан көтерілуін мақсат ететін халықаралық қайырымдылық ұйымы. Оны 1981 жылы үнді рухани көшбасшысы және гуманитар Мата Амритандамай құрған. Штаб-пәтері Керала штатының Коллам ауданындағы Алаппад панчаятының Парьякадаву қаласында орналасқан. Өзінің серіктес ұйымы – Мата Амритандамай Миссия Трасты (MAM) –мен бірге апаттарда көмек көрсету, кедейлерге медициналық көмек, экологиялық бағдарламалар, аштықпен күресу және мұқтаж студенттерге стипендия беру сияқты қайырымдылық жұмыстарын жүргізеді. Сонымен қатар, ол жеті кампустық университетті – «Амрита Вишва Видьяпитам» және 90 ағылшын тіліндегі CBSE мектебін – «Амрита Видьялайам» атауымен, сондай-ақ йога, медитация және санскрит сабақтарын ұйымдастырады. МАМ – еріктілер ұйымы, оның қызметі карма-йога принципіне (құдайға арнау ретінде еңбек ету) негізделген. Штаб-пәтерінде 3000-нан астам адам – үй иелері, монахтар және монастырлық студенттер – тұрады. Адамдар күнделікті МАМ-ға Мата Амритандамайдың батасын алу үшін келеді. МАМ және Әлемдегі оның басқа да орталықтары мен ұйымдары «Әлемді құшақтап алу» деген біртұтас ұранмен бірігіп жұмыс істейді.
Біріккен Ұлттар Ұйымымен бірлесу
2005 жылдың 24 шілдесінде МАМ-ның төтенше жағдайларда көрсеткен көмегі мен басқа да гуманитарлық қызметтерінің ерекшелігін мойындап, Біріккен Ұлттар Ұйымы МАМ-ға Экономикалық және әлеуметтік кеңесі (ЭКОСОС) арқылы арнайы консультативтік мәртебе берді, соның арқасында БҰҰ агенттіктерімен бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік туды. 2008 жылдың желтоқсан айында БҰҰ-ның Халыққа ақпарат тарату департаменті МАМ-ды гуманитарлық мәселелер бойынша ақпарат тарату және зерттеу жұмысына көмектесетін серіктес үкіметтік емес ұйым ретінде бекітті.
Апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету
2001 жылдан бастап Мата Амритандаммай Махат Үндістандағы апат жағдайларына жауап ретінде үздіксіз еріктілер мен ресурстар жұмылдырды. Оның ең ауқымды апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету бағдарламасы 2004 жылы Үнді мұхитында болған жер сілкінісі мен цунамиден кейін іске қосылды. Осыған жауап ретінде МАМ 46 миллион доллар көлемінде көмек көрсетті, оның ішінде Үндістан мен Шри-Ланкада 6200 цунамиға төзімді үйлер, сондай-ақ 700 жаңа балық аулау қайығы салынды. Бұдан өзге, цунами қаупі бар түбектегі Алаппад ауылдық кеңесіне материкке эвакуациялау жолын қамтамасыз ететін көп миллиондық көпір салынды. МАМ 2009 жылы Карнатака мен Андхра-Прадеш штаттарында, 2008 жылы Бихарда, 2005 жылы Гуджаратта және Бомбей қаласында болған су тасқынынан кейін медициналық көмек, азық-түлік, баспана, ақшалай көмек және басқа да түрде көмек көрсетті, сондай-ақ 2005 жылы Кашмир мен Пәкістанда болған жер сілкінісіне де жауап берді. Сондай-ақ, 2001 жылы Гуджаратта болған жер сілкінісінен кейін 1200 үй қайта жаңартылды. АҚШ-тағы Мата Амритандаммай орталығы сияқты серіктес ұйымдарымен байланыста, ол Үндістаннан тыс апаттарға да жауап берді, оның ішінде 2010 жылғы Гаити жер сілкінісінен кейін медициналық жабдықтар, одеялдар және жетім балаларға қамқорлық көрсету, «Катрина» даулынан кейін Буш-Клинтон «Катрина» қорына 1 миллион АҚШ доллары көмек, және 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунами құрбандарына, әсіресе апатта жетім қалған балаларға бағытталған 1 миллион АҚШ доллары көмек көрсетілді.
Әйелдерді нығайту
МӘМ-нің «Амрита СРИЕ» бағдарламасы 2006 жылы іске қосылды, мақсаты – 5000 өзін-өзі қолдау тобын құру арқылы 100 000 әйелге көмектесу еді. 2011 жылдың қаңтарына қарай, мұндай топтардың саны 6000-нан асып, бүкіл Үндістанда 100 000-нан астам әйел қатысуда. МӘМ Андаман аралында тағы 1000 өзін-өзі қолдау тобын құрды. «Амрита СРИЕ» бағдарламасы кәсіптік білім беру, бастапқы капитал, маркетингтік көмек және микрокредиттік қарыздар мен микрожинақтау шоттарына қол жеткізу арқылы жұмыссыз және экономикалық тұрғысынан осал әйелдерге шағын масштабты, үй шаруашылығы кәсіпорындарын құруға қажетті дағдылар мен мүмкіндіктерді ұсынады. 2011 жылдың қаңтарына дейін МӘМ 3500 топқа бизнестерін кеңейту үшін микрокредиттік қарыз алуға көмектесті, бұл 60 000-нан астам отбасыға пайда әкелді. 2004 жылғы Азия цунамисінен кейін Үндістанның жағалау қауымдастықтары, олардың күнкөрісіне өте қажет болған су жануарларының толығымен жойылғанын анықтады. Олар өздерінің қажеттіліктері, үміттері және қайғыларымен бірге осы дағдарылды Әммаға жеткізді. Сол кезде Әмма цунамиден зардап шеккен аймақтардағы әрбір отбасы үшін баламалы күнкөріс қажеттігін мойындап, ашрамның алғашқы қауымдастыққа негізделген өзін-өзі қолдау бағдарламасын бастады. Әмманың қатаң шешімі – әрбір отбасының кем дегенде бір мүшесі күнделікті ауа райының өзгеруіне байланысты емес мамандықпен айналысуы керек еді. Осы мақсатта Мата Амританандамайи Матх (МӘМ) келесі мамандықтар бойынша оқытуды ұйымдастырды:
Тігіншілік: МӘМ тоғыз тігіншілік мектебін құрды және бағдарламаға қатысушылардың әрқайсысына 2000 тігін машинасы таратылды. Жұмыс істеушілерді даярлау: 450 әйелге жұмыс істеушілерді даярлау бойынша тегін оқытудан өтуге және AIMS (Амрита медицина ғылымдары институты – МӘМ-нің арнайы медициналық қайырымдылық ауруханасы) оқуға стипендия берілді. Көлік жүргізу: 500 жасқа тегін көлік жүргізу сабақтары берілді және кәсіби автобус, жүк көлігі және такси жүргізушілері ретінде жұмысқа орналасу үшін жүргізуші куәлігі алынды. Білім беру: Жеті талапкер әйел Амрита университетінің Майсур қаласындағы Білім беру мектебінде оқуға толық стипендия алды және білім беру саласында магистр дәрежесін алды. Қолөнер: 1500 әйел кокос талшығынан және кокос өнімдерінен жасауға, ал 150-ден астам әйел қолмен тоқуға үйренді. Электрондық құралдарды жөндеу: 200 жасқа ұялы телефондарды және теледидар/видеомагнитофондарды жөндеу, сантехника, сәнді киімдерді жасау және қолмен жасалған сөмкелерді жасау сияқты таңдаулы мамандықтар бойынша оқыту берілді.
Әйелдерге арналған сантехника сабақтары
AMMACHI (Амританың компьютерлік-адамдық өзара әрекеттесуді қолданатын көп модельді қосымшалары) лабораториясы Амрита инженерлік колледжінде симуляция және тактильді технологиялар арқылы оқытылатын сантехника курсын жасап шығарды.
Үйлер мен шұңқырларды жөндеу
1997 жылы МАМ Үндістан бойынша үйсіздерге 25 000 үй салу жобасымен "Амрита Кутерам" тұрғын үй бағдарламасын бастады. 1998 жылы алғашқы 5 000 үйдің кілті табыс етілді. Бастапқы мақсат 2002 жылы орындалды. Қазіргі таңда МАМ тағы 100 000 үй салуға ұмтылуда. 2011 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша, 40 000-нан астам мұндай үйлер салынған. Олардың ішінде 2001 жылы Гуджаратта болған жер сілкінісінен кейін үш ауылды қайта жаңарту үшін салынған 1 200 үй және Үнді мұхитындағы цунами салдарынан қираған үйлердің орнына салынған 6 200 үй бар. "Амрита Кутерам" үйлері Раджастан, Уттар-Прадеш, Мадхья-Прадеш, Гуджарат, Махараштра, Батыс Бенгал, Андхра-Прадеш, Орисса, Пондичерри, Карнатака, Тамил Наду, Керала және Андаман аралдарында салынды. МАМ-ның серіктес ұйымы – Мата Амританандамай орталығы арқылы Шри-Ланкада да үйлер салынды. Көбінесе "Амрита Кутерамдар" жеке үйлер емес, қалалық әкімшілік ғимараты, жолдар, құдықтар, электр қуаты, кәріз жүйесі және таза сумен жабдықталған толыққанды ауылдар түрінде салынды.
Қоғамдық аудит
МӘМ жалпы қоғамның дамуына бағытталған бірқатар бағдарламаларды жүзеге асырады. Олардың ішінде 1998 жылы басталған «Амрита Нидхи» бағдарламасы бар. Бұл бағдарлама бойынша 50 мың жесір әйелге және физикалық және психикалық мүмкіндігі шектеулі жандарға ай сайын зейнетақы төленеді. Зейнетақылар өмір бойы беріледі. МӘМ-нің мақсаты – 100 мың адамды осындай зейнетақымен қамтамасыз ету. МӘМ сондай-ақ төрт зейнеткерлер үйін басқарады: біреуі Тамил Надудағы Сивакасиде, біреуі Кераладағы Коттайямда, және екеуі Карнатакада (Карвар мен Бангалорда). Зейнеткерлер үйлерінде қауымдық шаралар мен мәдени бағдарламалар жүзеге асырылатын намаз залдары бар. Жастардың игілігі үшін МӘМ «АЮДХ» атты бағдарламаны іске асырады, ол жастарды күнделікті өмірге жалпыға ортақ құндылықтарды енгізуге бағытталған қозғалыс. Мүшелер түрлі қызметтерге қатысады, оның ішінде зейнеткерлерге, үйсіздерге және физикалық мүмкіндігі шектеулі жандарға көмек көрсетуге қатысады. Тегін медитация сабақтары да жалпы жұртшылыққа ұсынылады. Монастыр шәкірттері мен басқа да еріктілер Мата Амритандамайдың Интегралды Амрита Медитация Техникасын (IAM Техникасы) бүкіл әлемде үйретеді. Бұл техника мектептерде, кәсіпорындарда және Үндістан үкіметінің өтініші бойынша Үндістанның жартылай әскери күштерінің 1,3 миллион мүшесіне тұрақты түрде оқытылады. Басқа да қоғамдық көмек бағдарламаларына кедей жұптарға ұйымдастырылған тойлар, тұтқындардың әл-ауқатын жақсарту жобасы (АҚШ-тағы MA орталығы арқылы), үйде өсірілетін азық-түлік өндірісін қолдау үшін тұқым тарату бағдарламасы және Триссур қаласындағы әйелдер жатақханасы кіреді.
Балаларды күтіп-бағу үйлері
МӘМ екі балалар үйін басқарады. Амрита Никетан – Керала штатының Коллам қаласындағы Парипаллиде 500 балаға арналған мекеме. Амрита Никетан тұрғындарының көп бөлігі кедей тайпалық қауымдардан шыққан. 2009 жылы «Амма Кения» атты серіктес ұйым арқылы МӘМ Найробиде 108 балаға арналған жетімдер үйін ашты.
Баршаға арналған білім
МӘМ қоғамның әлеуметтік жағдайы нашар және мүңкісіз қалған топтары үшін көптеген білім беру мекемелерін құрып, басқарады. Олардың қатарына Керала штатындағы Триссур қаласындағы «Амрита сөйлеу және есту қабілетін жақсарту мектебі» (ASHIS), Кожикодтағы «Амрита мүмкіндігі шектеулі жандар институты» (AIDA), Кераладағы Идуккидегі және Тамил Надудағы Сивакасидегі ересектерге арналған білім беру сыныптары, сондай-ақ Кераладағы Карунгаппаллидегі Өндірістік оқу орталығы (ITC) кіреді. МӘМ сонымен қатар Кераланың Атаппади және Идуки аймақтарындағы тайпалық балаларға арналған мектептерді де ұйымдастырады. Бұдан өзге, МӘМ 32 000 стипендияны мүңкісіз жағдайдағы балаларға тағайындайды, олардың көпшілігі ата-анасының біреуін өлімге ұшыратқан немесе біреуі АИТС-тен зардап шегуде. «Видьямритам» деп аталатын стипендиялық бағдарлама қазіргі уақытта Махараштра, Андхра-Прадеш, Карнатака және Керала штаттарында іске асырылуда. Бұл бағдарламаның бастапқы мақсаты – ауыл шаруашылығымен айналысатын отбасылардың балаларына білім беру арқылы олардың кәсіби біліктілігін арттырып, Үндістандағы фермерлердің өзін-өзі өлтіруіне қарсы күресуге көмектесу болды. МӘМ-нің жоспары – бүкіл Үндістан бойынша 100 000-ға жуық осындай стипендия беру. «Amma Kenya» арқылы МӘМ Кенияда 35 компьютермен жабдықталған «Амрита кәсіптік оқыту орталығын» басқарады.
Жақсырақ әлемді іздеу
МАМ-ның университеті – «Амрита Вишва Видьяпитам» арқылы ерікті зерттеушілер нанотехнология, биотехнология, робототехника және спутниктік бағдарламалық қамтамасыз ету салаларын қоса алғанда, зерттеулер мен әзірлемелер жүргізеді. Зерттеудің мақсаты: «Заманауи технологияның күшін пайдаланып, дағдарыстағы қауымдар мен жеке адамдарға тиімді, мақсатты көмек көрсету». Жобаларға жер көшкінін анықтауға арналған сенсорлық желі жүйесі, диабетпен ауыратын адамдар үшін жоғары сапалы, төмен құнмен инсулин сорғысы, ерте қатерлі ісіктерді анықтау жүйесі және шешек жасушаларын зерттеу кіреді. «Сақшат АМРИТА» кәсіптік білім беру бағдарламасы – Үндістан Үкіметінің «Сақшат» электрондық оқу бағдарламасымен қаржыландырылатын бағдарлама. SAVE-тің мақсаты – алыс және кедей аймақтарда тактильді құрылғылар арқылы кәсіптік білім беруді қамтамасыз ету. Бұл жобада SUNY Buffalo және Arizona State University биомедициналық ақпараттама кафедралары бірлесіп жұмыс істейді. «Амрита виртуалды интерактивті электрондық оқу әлемі» (AVIEW) – МАМ зерттеушілері әзірлеген жоба. AVIEW бір жердегі мұғалімге Интернет және спутниктік байланыс арқылы басқа жердегі оқушылармен байланысуға мүмкіндік береді. Лекциялар жазылып, кейін қарауға болады. AVIEW 2009 жылы Үндістанның бұрынғы Президенті доктор А. П. Ж. Абдул Каламмен ашылды.
Денсаулық сақтау
1998 жылы МАМ Керала штатының Кочин қаласында Амрита медицина ғылымдары институты мен зерттеу орталығын (АИМС) ашты. АИМС пациенттерінің көп бөлігі жеңілдікпен қызмет алады. Ауруханада 1300 төсек, 400 төсектік медициналық колледж және 210 төсектік жансақтау бөлімі бар. 1998 жылдан бері АИМС және МАМ-ның басқа да қайырымдылық медициналық мекемелері 5,5 миллионнан астам науқасты емдеген. АИМС-те ауырсынуды басатын және паллиативтік үйдегі күтім бағдарламасы, телемедицина мүмкіндіктері бар және шалғай аймақтарда медициналық шаралар өткізіледі. МАМ сонымен қатар тағы төрт қайырымдылық ауруханасын басқарады, оның ішінде үшеуі Кералада (біреуі Калпеттада, біреуі Пампада және біреуі Амритапуриде), ал біреуі Майсур қаласында, Карнатака штатында. МАМ Кераланың Тривандрам қаласындағы ЖИТС/АИҚС-ке күтім көрсету орталығын, Мумбайдағы Амрита Крипа Сагар қатерлі ісікке шалдыққандарға арналған хосписін және Андаман аралындағы Порт-Блэрдегі Амрита денсаулық орталығын да басқарады.
Аштықпен күресу
МАМ жыл сайын Үндістан бойынша 10 миллионнан астам адамды тамақтандырып, шалғайдағы тайпалық аймақтарға пісірілмеген күріш, сүт және басқа да негізгі азық-түліктерді жеткізеді. Үндістаннан тыс жерлерде, «Амма Еуропа» және АҚШ-тағы Мата Амританандамай орталығы сияқты серіктес ұйымдар арқылы жыл сайын 1 миллионнан астам үйсіз және аш адамға тамақ көмегі көрсетіледі.
Жасыл бастамалар
МАМ Біріккен Ұлттар Ұйымының "Бір миллиард ағаш" науқанының мүшесі болып табылады және 2001 жылдан бері әлем бойынша бір миллионнан астам ағаш отырғызуды ұйымдастырды. МАМ-ның "GreenFriends" деп аталатын экологиялық сананы арттыруға бағытталған халықаралық экологиялық ұйымы да бар. Сондай-ақ, қайта өңделген пластиктен сауда сөмкелері, әмиян, сандал және бас киімдер сияқты өнімдер тоқылатын Пластик жобасын жүзеге асырады. 2009 жылы Нью-Йоркте Стивен Кларк Рокфеллердің куәлігінде Амма тұрақты және бейбіт әлем құру үшін негізгі принциптерді жариялайтын Жер хартиясын мақұлдады.
Қоғамдық денсаулық сақтау
МАМ 2010 жылы "Амала Бхаратам" науқанын бастады, мақсаты – халық денсаулығын жақсарту және Үндістанның табиғи сұлулығын қайта жаңарту. "Амала Бхаратам" арқылы МАМ еріктілері қоғамдық жерлерді тазартады, қоғамдық әжетханалар салады және қоқысты экологиялық тұрғыдан дұрыс жою жолдары туралы хабар таратады.
Амрита институттары
МАМ көптеген басқа да мекемелерді басқарады. Білім беру саласында жеті кампусты, көп салалы Амрита Вишва Видьяпиетам университеті және бүкіл Үндістанда 90-нан астам құндылықтарға негізделген CBSE жоғары мектептері – Амрита Видьялайам бар. МАМ-ның штаб-пәтері Керала штатының Коллам ауданындағы Амритапури ашрамы – рухани орталық және халықаралық қасиетті саяхат орны. Мұнда Веданта, Санскрит, медитация және йога бойынша тегін сабақтар өтіледі. МАМ Үндістан бойынша 20 Брахмастанам ғибадатханасын салған және қасиеттеп берген, сондай-ақ елдің түкпір-түкпірінде жүздеген филиалдары бар. Амрита Кутамбам, яки Амрита отбасылары – бұл топтық дұға және рухани байланыс үшін жиналатын қауымдастықтар. МАМ түрлі тілдерде ондаған рухани кітаптар мен екі журнал шығарады.
Марапаттар
2010 жылдың 19 ақпанында Үндістан Президенті Пратиба Патил МАМ-ға оның қайырымдылық қызметіне үлкен үлес қосқаны үшін Дхарма Кхадгам сыйлығын табыс етті. МАМ президенті Мата Амританандамайи Деви МАМ-ның қайырымдылық қызметтерінің негізін қалаушы, оған шабыт берген және басшылық еткен тұлға ретінде көптеген наградаларға ие болды.