Кіріспе

Көше дәрігерлері немесе белсенді дәрігерлер – медициналық алғашқы жәрдемдегі ең төменгі деңгейдегі біліміне, наразылық акцияларына қатысты арнайы оқумен толықтырылған еріктілер. Олар наразылықтар мен демонстрацияларға медициналық және денсаулық сақтау көмегін көрсету үшін, өзара көмек ретінде қатысады. Кәсіби медициналық білім алған жедел жәрдем қызметкерлерінен (фельдшерлерден) өзгеше, көше дәрігерлері көбінесе «жақсы самаритян» ережелері бойынша жұмыс істейді және олардың көше медицинасы бойынша арнайы оқу бағдарламаларынан өткенін растау үшін, міндетті түрде оқудан өтулері керек. Көше дәрігерлері жарақаттарды, химиялық заттар мен көшбасшылықты бақылау құралдарынан туындаған ауруларды, жануарлардың шабуылдарын, сондай-ақ ыстықтан немесе суықтан зардап шегу, эпилепсиялық ұстамалар және жалпы денсаулықты жақсарту сияқты жағдайларға көмек көрсете алады.

Тарих

Көшедегі дәрігерлер АҚШ-та 1960 жылдардағы азаматтық құқықтар қозғалысы мен соғысқа қарсы қозғалыс кезінде пайда болды. Олар медицинаны өзін-өзі қорғану құралы ретінде қарастырып, Америка үндістері қозғалысына (AIM), Вьетнам соғысына қарсы ветерандарға (VVAW), «Жас Лордтар» партиясына, «Қара пантералар» партиясына және 1960-1970 жылдардағы басқа да революциялық ұйымдарға медициналық көмек көрсетті. Көшедегі дәрігерлер қолдаған топтар құрған тегін емханаларда да жұмыс істеді. Көшедегі дәрігерлердің бұрышпен шашыратудан тазарту протоколы (MOfibA – минералды майды дереу іле алкоголь) кейіннен АҚШ әскері тарапынан қабылданды. Бірақ MOfibA протоколы дұрыс орындалмаса, пациентке ауыр зиян келтіруі мүмкін болғандықтан, ол көбінесе LAW (сұйық антикислота және су) протоколымен алмастырылды.

Құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл

Жұмыстың сипатына байланысты, көшедегі дәрігерлер наразылық білдірушілер мен құқық қорғау органдары арасындағы қақтығыс орын алған жерге тікелей орналасуы мүмкін, бұл көшедегі дәрігерлерге қауіп тудыруы мүмкін. Көшедегі дәрігерлердің көпшілігі қызыл крестті анық көрсететін таңбаларды тағады. Әскери медицина қызметкерлері Бірінші Женева конвенциясымен қорғалады және алғашқы медициналық көмек көрсету кезінде оларға шабуыл жасауға болмайды, бірақ көшедегі дәрігерлерге құқық қорғау органдары қалай қатысуы керек екені туралы ешқандай келісім жоқ. Көшедегі дәрігерлердің тағы бір түрі Лос-Анджелес және АҚШ-тың басқа қалаларындағы үйсіздерге жеке медициналық көмек көрсетуге тырысады.