Грэм Томсон Лиалл: Ұлыбританияның әскери қаһарманы және Виктория кресінің иегері
Graham Thomson Lyall
Грэм Лиалл – британский солдат, герой Первой мировой войны, кавалер Викторианского креста. Служил в канадской армии, затем в британской армии. Жизнь и подвиги.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грахам Томсон Лайл (8 наурыз 1892 – 28 қараша 1941) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канадалық экспедициялық корпусындағы ағылшын туған солдат және Виктория кресінің иегері. Виктория кресі – британдық және Достас елдерінің қарулы күштеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары және ең беделді награда. Ол осы награданы соғыстың соңғы айларында Батыс майданындағы әрекеттері үшін алды, ол сол кезде жаяу әскер офицері болып қызмет еткен. Соғыстан кейін Лайл Ұлыбританияда қалып, бейбіт өмірге қайта оралды. Соғыс аралық жылдары ол Территориялық армияда және Корольдік армиялық қару-жарақ корпусында қызмет етті, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Британ армиясында борышын өтеді. Ол Мысырда қызмет етіп жүргенде 49 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.
Decorated British soldier, 1892–1941
Graham Thomson Lyall VC (8 March 1892 – 28 November 1941) was an English born soldier in the Canadian Expeditionary Force during the First World War and recipient of the Victoria Cross, the highest and most prestigious award for gallantry in the face of the enemy that can be awarded to British and Commonwealth forces. He received the award for his actions on the Western Front in the final months of the war, while serving as an infantry officer. After the war, Lyall remained in the United Kingdom and returned to civilian life. Throughout the inter war years, he served in the Territorial Army, in the Royal Army Ordnance Corps, and during the Second World War, he served in the British Army. He died of a heart attack at the age of 49, while on active service in Egypt.
Ерте өмір
Лайл 1892 жылғы 8 наурызда Манчестер қаласының жанындағы Хорлтон ауылында дүниеге келді. Оның әкесі Р. Х. Лайл дін қызметкері болған және 1894 жылы Сент-Джон шіркеуінің викарі болып тағайындалғанда отбасын Фарнвортқа көшірді. 1900 жылы отбасы Ланкаширдегі Нельсон қаласына тағы көшіп, онда Лайл Нельсон қалалық орта мектебінде оқыды. Одан кейін ол теңіз колледжінде механикалық инженерияны оқыды. 1912 жылы колледжді бітірген соң Лайл Канадаға эмиграциялап, Онтарио провинциясының Велленд қаласында қоныстанды. Білімін жетілдіру үшін Торонто университетіне түсіп, кейін механикалық инженер болды. Британдық инженерлер институтының мүшесі ретінде ол алдымен болат қорыту зауытында, содан кейін Ниагара сарқырамасының жанында орналасқан Канаданың Ниагара электр компаниясында жұмыс істеді.
Lyall was born on 8 March 1892 in the village of Chorlton, near Manchester. His father, R. H. Lyall, was a reverend and in 1894, moved his family to Farnworth when he became vicar at St. John's Church. The family moved again in 1900, to Nelson in Lancashire, where Lyall attended Nelson Municipal Secondary School. He then went on to study mechanical engineering at a naval college. In 1912, after completing his college studies, Lyall emigrated to Canada and settled in Welland, Ontario. He went to Toronto University to further his education and then became a mechanical engineer. A member of the British Institute of Engineers, he worked firstly for a steel foundry and then the Canadian Niagara Power Company, based at Niagara Falls.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың қазанында Лайл Канада милициясына қосылды және 19-шы Линкольн полкіне бағындырылды. Ол бірнеше ай бойы Ниагара каналында күзетші болып қызмет еткеннен кейін Канада экспедициялық корпусына қосылды. Англияға жіберілген соң, 1915 жылдың қазан айында 81-ші батальонға жіберілді және тез арада капрал міндетін атқарушы болып тағайындалды. 1916 жылы Франциядағы Батыс майданына келген ол Сомма шайқасына, содан кейін Вими қырқасы шайқасына қатысты. Әрі қарай тағайындалғаннан кейін Лайл офицерлік даярлыққа іріктеліп, Сассекстегі Канада офицерлік оқу мектебіне жіберілді. 1917 жылдың сәуір айында офицерлік шен алғаннан кейін Лайл 102-ші батальонға бағындырылды. Канаданың 4-ші дивизиясының құрамында Лайлдің батальоны 1918 жылдың 27 қыркүйегінде Канал-дю-Нор шайқасына қатысты. Булон орманында неміс күштеріне қарсы шабуыл жасағанда, оның взводы бірнеше бекініске тоқталды, бірақ оның басшылығының арқасында олардың барлығы еңсерілді. Осы іс-қимылы үшін ол Виктория кресімен (VC) марапатталды. 1856 жылы тағайындалған VC – Ұлыбритания империясының әскери қызметкеріне көрсетілген батылдығы үшін ең жоғары награда. Оның VC-ге берілген мақтау қағазында былай делінген:
Lyall joined the Canadian Militia in October 1914, and was posted to the 19th Lincoln Regiment. He served as a guard on the canal at Niagara for several months before enlisting in the Canadian Expeditionary Force. After being shipped to England, he was posted to the 81st Battalion in October 1915 and was quickly made an acting corporal. Arriving on the Western Front in France in 1916, he participated in the Battle of the Somme and then the Battle of Vimy Ridge. Having received further promotions, Lyall was selected for officer training and sent to the Canadian Officer's Training School in Sussex. After being commissioned in April 1917, Lyall was posted to the 102nd Battalion. As part of the Canadian 4th Division, Lyall's battalion was involved in the Battle of the Canal du Nord on 27 September 1918. Advancing against German forces in Boulon Wood, his platoon was held up by a series of strong points but due to his leadership, these were all overcome. For his actions, he was awarded the Victoria Cross (VC). The VC, instituted in 1856, was the highest award for valour that could be bestowed on a soldier of the British Empire. The citation for his VC read:
Лайлға 1919 жылдың наурыз айында король Георг V VC-ні табыс етті.
Lyall was presented with the VC by King George V in March 1919.
Кейінгі өмірі
CEF-тен босатылғаннан кейін Канадаға қайтудың орнына Лайл Ұлыбританияда қалды. 1919 жылдың сәуір айында ол Элизабет Моффатқа үйленді және жұбайлар Шотландиядағы Эйрдриде қоныстанды. Ол Эйрдридегі құрылыс фирмасының директоры болып тағайындалғанға дейін кірпіш фабрикасының менеджері болды. Ол әскери іске деген қызығушылығын сақтап, Территориялық армияда қызмет етті. 1939 жылы ол Корольдік армияның қару-жарақ корпусының (RAOC) майоры болды және 3-ші зениттік дивизияның шеберханалық ротасына қолбасшылық етті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Лайл шақырылып, оның ротасы Стирлингте орналасты, ал дивизия Шотландияның орталық бөлігін қорғауға жауапты болды. 1940 жылдың мамыр айында подполковник болып тағайындалған ол шетелде қызмет етуге ерікті түрде баруға келісті. Ол Таяу Шығысқа жіберілді, онда ол Мысырдағы Тель-Эль-Кебирдегі RAOC-тың No. 2 базалық қару-жарақ шеберханасына тағайындалды. Келесі жылы полковник болып, 87-ші байланыс желісіне қолбасшылық етті. Оның жауапкершілігі Мерса Матрухтың батысында жатқан майдандық әскерлерді қолдау болды. 1941 жылдың 28 қарашасында жүрек талмасынан қайтыс болды және Мысырдағы Хафья Солум әскери зиратына жерленді.
Rather than return to Canada after being discharged from the CEF, Lyall remained in the United Kingdom. In April 1919, he married Elizabeth Moffat and the couple settled in Airdrie in Scotland. He became a manager at a brickworks before taking up a directorship of a construction firm in Airdrie. He retained an interest in the military and served in the Territorial Army. By 1939 he was a major with the Royal Army Ordnance Corps (RAOC) and commanding the workshop company of 3 Anti Aircraft Division. After the outbreak of the Second World War, Lyall was mobilised and his company based at Stirling, with the division responsible for the defence of central Scotland. Promoted to lieutenant colonel in May 1940, he volunteered to serve overseas. He was posted to the Middle East where he posted to the RAOC's No. 2 Base Ordnance Workshop at Tel El Kebir in Egypt. The following year he was promoted to colonel and took command of the 87th Lines of Communication. His area of responsibility was west of Mersa Matruh, supporting the frontline troops. He died of a heart attack on 28 November 1941 and is buried at the Halfaya Sollum War Cemetery in Egypt.
Медаль және мұра
2003 жылы Лайлдың Виктория кресі, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардағы медальдарымен бірге, оның жесірінің тілегі бойынша Беркширдегі Арборфилд қаласындағы REME технология мұражайына уақытша берілді. Кейіннен Виктория кресі отбасына қайтарылды, ал мұражайда оның көшірмесі қойылған. Оның құрметіне арналған тақта Ниагарадағы Сент-Катаринес қаласында орналасқан. Сонымен қатар, Лайлдың туған қаласы Манчестерде де ескерткіш тақтасы бар.
In 2003, Lyall's Victoria Cross, together with his campaign medals from the First and Second World Wars was loaned to the REME Museum of Technology in Arborfield, Berkshire, on the wishes of his widow. The VC was subsequently returned to the family and a replica is displayed at the museum. A plaque in his memory is located in the city of St. Catharines in Niagara. There is also a memorial plaque to Lyall in Manchester, the city of his birth.