Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық тарихшы (1944–2021)
American historian (1944–2021)
Дэннис Майкл Куинн (26 наурыз 1944 жыл – 21 сәуір 2021 жыл) – Американың Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) тарихына арналған тарихшы. Ол 1976 жылдан 1988 жылы отставкаға шыққанға дейін Бригам Янг университетінде (BYU) профессор болып жұмыс істеді. Оның зерттеулері 1890 жылғы манифесттен кейін шіркеудің көп әйел алумен байланысты мәселелеріне қатысты, сол кезде көп әйел алуға ресми түрде тыйым салынған еді. Ол "қыркүйек алтылығының" бірі ретінде шіркеуден шеттетілді, содан кейін өзінің гомосексуалды екенін ашық айтты. Дегенмен, Куинн өзін соңғы күнгі қасиетті деп санады және көптеген LDS ілімдеріне сенуін жалғастырды, бірақ дінін белсенді түрде өмірге енгірмеді.
Dennis Michael Quinn (March 26, 1944 – April 21, 2021) was an American historian who focused on the history of The Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). He was a professor at Brigham Young University (BYU) from 1976 until he resigned in 1988. At the time, his work concerned church involvement with plural marriage after the 1890 Manifesto, when new polygamous marriages were officially prohibited. He was excommunicated from the church as one of the September Six and afterwards was openly gay. Quinn nevertheless identified as a Latter day Saint and continued to believe in many LDS teachings, though he did not actively practice the faith.
Ерте өмір
Куинн Калифорния штатының Пасадена қаласында дүниеге келді және оған жақын орналасқан Глендейлде өсті. Ол медициналық дәрігер болғысы келді және оқуын аяқтаған жылы жергілікті ауруханада медбике көмекшісі болып жұмыс істеді, көптеген пациенттерге күтім жасады. Куинн БЮУ-де ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін Куинн Вьетнам соғысы кезінде АҚШ армиясында үш жыл қызмет етті, он сегіз ай әскери барлау агенті ретінде оқытылды, содан кейін Германияның Мюнхен қаласында он сегіз ай қызмет етті. Әскери қызметінде ол алғаш рет Дьюк университетінің аспирантурасына қабылданды, бірақ армиядан шыққаннан кейін тарихты зерттеуге деген хоббисін басқа пәндерден артық көретінін түсінді. Оның орнына Юта университетінде тарих мамандығы бойынша магистратураны бітірді. Сонымен қатар, ол шіркеу тарихшысы Леонард Дж. Аррингтонның зерттеушісі ретінде он сегіз ай жұмыс істеді. Куинн 1988 жылдың қаңтарында кейбір шенеуніктер оны қызметтен кетуге мәжбүрлеген қысымға байланысты БЮУ-дегі жұмысынан кетті. Лавина Филдинг Андерсон "Майклдың әлі жария етпеген жыныстық бағдарына жасалған сіңісім анық еді" деді. Солт-Лейк Трибьюн газеті оның "қыркүйектегі алты адамның ішінде ең адал сенімі бар" екенін және "періштелердің келуіне, кереметтерге, құдайлық араласуға, алтын тақталарға, [және] Америкадағы Христианға" сенетінін жазды. Оның ең ықпалды және көп дау тудырған үш кітабы: Ертедегі мормонизм және сиқырлы көзқарас, Мормондық иерархия: биліктің бастауы және Мормондық иерархия: биліктің кеңеюі.
Quinn was born in Pasadena, California and grew up in adjacent Glendale. He wanted to be a medical doctor and in preparation became a nursing aide at his local hospital during his senior year in high school, with a full load of patients. Quinn graduated with a BA in English literature from BYU. After he graduated, Quinn served for three years in the US Army during the Vietnam War, with eighteen months of training as a military intelligence agent followed by eighteen months in Munich, Germany. During his military service, he was first accepted into Duke University for graduate studies in English but after he left the Army, he realized that he preferred his hobby of studying history over other subjects. Instead he enrolled at the University of Utah, graduating with a master's degree in history. He also worked as a research assistant to Church Historian Leonard J. Arrington for eighteen months. Quinn taught at BYU until he resigned in January 1988 due to the ongoing pressure from some authorities who wanted to see him leave. Lavina Fielding Anderson has suggested that the "allusion to Michael's sexual orientation, which Michael had not yet made public, was unmistakable." The Salt Lake Tribune said he had "the most literal faith" of any member of the September Six and believed in "angelic visits, miracles, divine intervention, gold plates, [and] Christ in America." Three of his most influential books, which also generated intense controversy, are Early Mormonism and the Magic World View, The Mormon Hierarchy: Origins of Power, and The Mormon Hierarchy: Extensions of Power.
Ертедегі мормонизм және сиқырлы әлемге көзқарас
Ертедегі мормонизм және сиқырлы дүниетанымы – Жозеф Смиттің алғашқы көріністерінде және Мормон кітабының дамуында 19 ғасырдағы Жаңа Англия халықтық сиқыр дәстүрінің рөлін толыққанды баяндайды. Куинн Смиттің ертедегі діни тәжірибесі ритуалдармен, табиғаттан тыс күштермен және ақ сиқырмен тығыз байланысқан екенін көрсетеді. Дәлелдер достас және жағымсыз дереккөздерден, материалдық артефакттардан және идеялардың параллельдерінен алынған. Төрт дереккөз де Смиттің қарақшылар, испандықтар және үндістер қалдырған деген сенімдегі көмілген қазынаны іздеу үшін әртүрлі көруші тастарды пайдаланғанын растайды. Дәлелдерге сәйкес, осы тастар Смит Мормон кітабын аударуда қолданған басты құралдардың бірі болған. Сондай-ақ, төрт түрлі дереккөзден алынған мәліметтер Смиттің таяқтарды іздеу мақсатында қолдануын мақұлдағанын көрсетеді. Бұны растау үшін Куинн алғашқы аянның жарияланған нұсқасында Оливер Каудериге "табиғат таяғы" деп аталатын таяқтың, құдайлық аян алу құралы ретінде қызмет ететінін айтқан. Басқа да мәлімдемелер, соның ішінде Смиттің астрологиямен айналысқаны туралы айғақтар жеткіліксіз. Мормондық және одан тыс дін өкілдерінің тарихшылары бұл кітапты Мормон тарихының ерте кезеңін түсінудегі маңызды еңбек деп санайды, ал оны қолдаушылар бұл жұмыстың жаңа бағыт бергенін айтады. 1990 жылы «Church History» журналындағы кітап туралы рецензиясында Клаус Хансен Куинннің кітабын «үлкен зерттеу» және «шедевр» деп атап, оның позициясын қолдайтын «керемет дәлелдер жиынтығын» атап өтті. Джон Л. Брук Куинннің аргументін өзінің «Қарауылшының оты: Мормон космологиясының қалыптасуы, 1644–1844» зерттеуінің бастапқы нүктесі етіп алды. Мормондық және одан тыс ғалымдар кітапты Смиттің идеяларымен және мінез-құлқымен байланысы дәлелденбеген экологиялық параллельдерге тым көп сүйенгені үшін сынға алды; сондай-ақ, бұл кітап Смит пен оның әкесі қатысқан ақша іздеу келісімі туралы 19 ғасырдың соңындағы газет есебін және Хоу–Хурлбут анттарын сөзсіз қабылдайды. Уильям Дж. Хамблин кітапқа жазған рецензиясында: «Куинн соңғы күндердің қасиеттілерінен сиқыр туралы бірде-бір оң пікірді қамтитын бастапқы дереккөзді таба алмағаны, Куинннің тапқырлығын ескергенде тарихшы үшін аса маңызды емес» деді. Тағы бір сын – сиқыр тұжырымының кемшілігі және субъективтілігі; бұл Смиттің көруші тастар мен іздеу таяқтарын пайдалануы құдайлық емес, ырым-жырымға немесе алаяқтыққа негізделген екенін білдіреді. Дегенмен, Куинннің кейбір сыншылары кітаптың «мол деректермен толыққандығын» және Смиттің 19 ғасырғы фольклорлық тәжірибелерге қатысуы туралы кез келген талқылаудың қажетті бастауы екенін мойындайды.
Early Mormonism and the Magic World View is an exhaustive recounting of the role of 19th century New England folk magic lore in Joseph Smith's early visions and in the development of the Book of Mormon. Quinn argues that Smith's early religious experiences were inextricably intermingled with ritual, supernaturalism, and white magic. Evidence is drawn from friendly firsthand sources, unfriendly firsthand sources, material artifacts, and parallels in ideas. All four sources agree that Smith used a collection of different seer stones in searching for buried treasure supposedly left by pirates, Spaniards, and Native Americans. The evidence suggests that these same seer stones were one of the primary tools used by Smith in translating the Book of Mormon. Likewise, evidence from all four categories of sources supports the idea that Smith approved of the use of rods for dowsing activities. In support of this, Quinn points out that the first published version of an early revelation told Oliver Cowdery that a dowsing rod (referred to as a "rod of nature") would serve as a means of receiving divine revelation. Other claims, including Smith's purported involvement in astrology are less supported by evidence. Various historians, both within and without the Mormon faith, consider this book an important contribution in understanding early Mormon history, and supporters feel the work is groundbreaking. In a 1990 book review in Church History, Klaus J. Hansen calls Quinn's book a "magisterial study" and a "tour de force" and notes the book's "truly stunning mass of evidence" in favor of its position. John L. Brooke made Quinn's argument the starting point of his study, The Refiner's Fire: The Making of Mormon Cosmology, 1644–1844. Mormon and non Mormon scholars have criticized the book as relying too heavily on environmental parallels without a proven connection to Smith's ideas and behavior; that it accepts at face value the disputed Howe–Hurlbut affidavits about Smith's reputation and behavior in New York and a late 19th century newspaper account of a money digging agreement involving Smith and his father. William J. Hamblin states in his review of the book that "the fact that Quinn could not discover a single primary source written by Latter day Saints that makes any positive statement about magic is hardly dissuasive to a historian of Quinn's inventive capacity". An additional criticism suggests that the concept of magic is flawed and inherently subjective; it implies that Smith's use of seer stones and dowsing rods was superstitious or fraudulent rather than divine. However, some of Quinn's critics acknowledge that the book is "richly documented" and an obligatory starting point for any discussion of Smith's involvement in 19th century folkloric practices.
Мормондық иерархия
Мормон иерархиясының үш томы ЛДС шіркеуінің құрылуынан бері қазіргі уақытқа дейінгі толыққанды, діни көзқарассыз ұйымдық тарихын және оның қазіргі мормондық мәдениеті мен доктринасына тигізген әсерін көрсетеді. Бұл еңбек қақтығыстарды, мәжбүрлеуді және зорлық-зомбылықты, әсіресе 19 ғасырда баса назарлайды (Даниттер, Таулы шатқалдағы қырғын, Қан төлеу және Мормон соғыстары). Куинн шіркеудің 20 ғасырда күшейе бюрократияланғанын, 1950-1960 жылдары оңшыл антикоммунизмдегі рөлін, 1970 жылдары Тең құқықтар туралы түзетуге қарсы күресін, бір жынысты некеге және кемсітуге қарсы заңнаманың кейбір түрлеріне қарсы саяси жұмысын, шіркеудің орта ғасырдағы қаржылық дағдарысын, шіркеу туралы білімі аз жастардың «бейсболмен суға батыру» сияқты саясаттардағы дауларды, шіркеу апостолдары арасындағы келіспеушіліктерді және басшылар арасындағы кең ауқымды бизнес және отбасылық байланыстарды атап көрсетеді. Мормон зерттеу ұйымы – Ежелгі зерттеулер мен Мормондық зерттеулер қорының қарауындағы «Мормон иерархиясы: биліктің кеңеюі» еңбегіне жазған шолуында Дуэн Бойс бұл жұмыста ғылыми кемшіліктер бар екенін және оны «сенімді сатқандық» деп сипаттайды. 2012 жылы Куинн ЛДС шіркеуінің қаржысы мен бизнесі туралы кітап жазғаны хабарланды. Ол: «Мормон шіркеуі басқа шіркеулерден өзгеше. Дәстүрлі христиандық пен иудаизм рухани және материалдық арасында нақты шекара салады, ал мормондық теология мұндай шекараның бар екенін жоққа шығарады», – деді. Шіркеудің үлкен инвестицияларын басқару туралы Куинн: «Бірнеше жоғары лауазымды шіркеу өкілдері оған шіркеудің қаржысы соншалықты бөлінгенін айтты, тіпті президенті де оның барлық активтерін білмейді», – деді. Нәтижесінде 2017 жылы оның «Мормон иерархиясы» сериясының үшінші томы – «Мормон иерархиясы: байлық және корпоративтік билік» жарық көрді. «Солт-Лейк Трибюн» газетінің «Мормон елі» подкастындағы сұхбатында Майкл Куинн ЛДС шіркеуінің қаржылық құрылымын «сенімді нығайтатын» және «таң қалдыратын» деп сипаттады. Ол 50 минуттық сұхбатын: «ЛДС шіркеуінің жоғары лауазымды шенеуніктерінің ерікті еңбегі сіз қарастыратын кез келген коммерциялық емес ұйымның жоғары лауазымды шенеуніктерімен салыстыруға келмейді», – деген сөздермен аяқтады.
The three volumes of The Mormon Hierarchy provide a comprehensive secular organizational history of the LDS Church from its founding to modern times, and its influence on current Mormon culture and doctrine. The work emphasizes conflict, coercion, and violence, especially during the 19th century (see Danites, Mountain Meadows massacre, Blood Atonement and the Mormon wars). Quinn asserts the view that during the 20th century the church was increasingly bureaucratized and highlights its role in right wing anti communism during the 1950s and the 1960s, efforts against the Equal Rights Amendment in the 1970s, political work against same sex marriage and some forms of anti discrimination legislation, the church's mid century financial crisis, conflicts over policies such as the so called "baseball baptisms" of youth who knew little about the church, presumed disagreements among church apostles, and extensive business and family interrelationships among leaders. In a review of The Mormon Hierarchy: Extensions of Power for the Foundation for Ancient Research and Mormon Studies, a Mormon research organization, Duane Boyce states that there are scholarly deficiencies in the work and refers to it as a "betrayal of trust." In 2012, Quinn was reported to be working on a book about LDS Church finances and businesses. He said, "The Mormon Church is very different than any other church Traditional Christianity and Judaism make a clear distinction between what is spiritual and what is temporal, while Mormon theology specifically denies that there is such a distinction." Regarding management of the church's considerable investments, Quinn said, "Several high ranking church insiders told him that the church's finances are so compartmentalized that no single person, not even the president, knows the entirety of its holdings." The resulting book was released in 2017 as the third volume in his Mormon Hierarchy series, Mormon Hierarchy: Wealth and Corporate Power. In an interview about this book with the Salt Lake Tribune's podcast Mormon Land, Michael Quinn spoke of the financial structure of the LDS Church as "faith promoting" and "stunning." He finished the 50 minute interview by saying, "There is no comparison to the volunteerism of the highest officers of the LDS Church compared to the highest officers of any non profit you can look at."
Таңдалған шығармалар
Куинн соңғы 40 жыл ішінде мормон тарихындағы маңызды жарияланымдардың көрнекті жинағын редакциялады – «The New Mormon History: Revisionist Essays on the Past». Ол 19 ғасырдағы американдықтардың мормон полигамиясына жасаған шабуылдары мен 20 және 21 ғасырлардағы мормонның бір жынысты некеге қарсы шабуылдары арасындағы параллельдер туралы жазды және сөйледі. Сонымен қатар, ол Джозеф Смит туралы жақында жарық көрген өмірбаяндарға шолу жасады, олар Смиттің қазына іздеуші және пайғамбар ретіндегі екі жағын жасанды түрде бөліп көрсететінін атап өтті. Куинн 20 ғасырдың ортасындағы Соңғы күнгі қасиеттілердің көрнекті қайраткері Дж. Рубен Кларк кішінің де көрнекті өмірбаянының авторы болды. Мормон апостолы туралы екі томдық өмірбаянында Куинн Кларкның кәсіби жетістіктерін, адал және кейде қатал басшылық қабілетін, бейбітшілікке деген ұмтылысын және жеке басындағы қиындықтарын баса көрсетті.
Quinn has edited a prominent collection of major publications in Mormon history over the last 40 years, The New Mormon History: Revisionist Essays on the Past. He has written and spoken of the parallels between 19th century American attacks on Mormon polygamy and 20th and 21st century Mormon attacks on same sex marriage. He has also presented an overview of recent biographies of Joseph Smith, suggesting that these biographies maintain an artificial division between Smith the treasure seeker and Smith the prophet. Quinn was also a noteworthy biographer of the mid 20th century Latter day Saint leader J. Reuben Clark, Jr. In two biographical volumes on the Mormon apostle, Quinn emphasized Clark's professional preeminence, his committed and sometimes inflexible leadership, his persistent pacifism and personal struggles.